Sizda bir nechta domen bor: asosiy biznes sayti, lendinglar, eski versiyalar, til variantlari. Har biriga alohida SSL sotib olish qimmat va boshqarish qiyin. SAN sertifikat — bitta sertifikatda 100 tagacha domenni birlashtirish imkonini beradi. Korporativ va katta loyihalar uchun ideal yechim.
SAN nima va qanday ishlaydi
SAN — bu sertifikat ichidagi maydon bo'lib, bir nechta domen nomini ro'yxatga oladi. An'anaviy sertifikat faqat bitta domenga (Common Name) chiqariladi, SAN qo'shilganda bitta sertifikat 5, 10, 50 yoki 100 ta domenga ishlay oladi. Brauzer saytga kirganda sertifikat ichidagi domenlar ro'yxatini tekshiradi va agar joriy domen ro'yxatda bo'lsa, qulf belgisini ko'rsatadi.
SAN va Wildcard farqi
Wildcard sertifikat *.sayt.uz shaklida ishlaydi — istalgan subdomen avtomatik qamrab olinadi. Lekin u boshqa domenga ishlamaydi, masalan domen.uz ga ishlamaydi. SAN aksincha — har xil domenlarni qamrab oladi, lekin har birini alohida ro'yxatga olish kerak. Eng kuchli yechim — Wildcard SAN: ham har xil domen, ham ularning subdomenlarini birlashtiradi.
Qachon SAN kerak bo'ladi
Bir kompaniyada 5-10 ta sayti bo'lsa: korporativ asosiy sayt, blog, do'kon, sub-brendlar, mahalliy variantlar. Har biriga alohida SSL sotib olish 10x10 = 100 dollar yoki ko'proq, bitta SAN sertifikat 50-150 dollar. Boshqarish ham oson: bitta sertifikat, bitta muddat. Yiriklar SaaS platformalari, korporativ portallar SAN'siz ishlay olmaydi.
Domen qo'shish va olib tashlash
SAN sertifikat olganda boshlang'ich domenlar ro'yxati kiritiladi. Keyinchalik qo'shimcha domen qo'shish kerak bo'lsa, sertifikatni qayta chiqarish (reissue) kerak — bu odatda bepul, lekin biroz vaqt oladi. Validatsiya barcha yangi domenlar uchun qayta o'tkaziladi. Ba'zi provayderlar maksimum domen sonini cheklaydi: 5, 25, 100 — paketga qarab.
Validatsiya turlari
SAN sertifikatlar DV, OV va EV turlarida bo'ladi. DV (Domain Validation) — eng oddiy, domen egasi ekanligingiz tekshiriladi, 15-30 daqiqada chiqariladi. OV (Organization Validation) — kompaniya hujjatlari tekshiriladi, 1-3 kun. EV (Extended Validation) — chuqur tekshiruv, 5-10 kun, brauzerda yashil qatorda kompaniya nomi ko'rinadi. Ko'pchilik uchun DV yetarli.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz orqali SAN SSL sertifikatlar buyurtma qilish mumkin. 3-5 domenli paketlar 450 000 so'mdan boshlanadi, 10-25 domenli korporativ paketlar — 1 200 000 so'mdan. Avtomatik o'rnatish, har yili eslatma, yangilash hujjatlari tayyor. Ko'p sayti bor mijozlar uchun bu yechim alohida sertifikatlardan 3-5 baravar arzon.