Hech bir server abadiy ishlamaydi: apparat nosozliklari, dasturiy xatoliklar, DDoS hujumlari yoki oddiy texnik xizmat ko'rsatish ham xizmatni vaqtinchalik to'xtatishi mumkin. Yirik biznes va onlayn savdo do'konlari uchun har bir to'xtatilish daqiqasi yo'qotilgan pul, mijozlar va obro' degani. DNS Failover aynan shu muammoni hal qilish uchun yaratilgan: u doimiy ravishda asosiy serverning holatini kuzatib turadi va xato aniqlansa, foydalanuvchilarni zaxira serverga yo'naltiradi.
DNS Failover qanday ishlaydi
Texnologiyaning asosiy g'oyasi sodda: DNS server uchun bir nechta A yoki AAAA yozuvlari qo'yiladi va monitoring tizimi har bir IP manzilning holatini muntazam tekshirib turadi. Tekshirish odatda HTTP yoki HTTPS so'rovi orqali amalga oshiriladi va agar javob ma'lum vaqt ichida kelmasa, server "ishdan chiqqan" deb belgilanadi. Shundan keyin DNS yozuvi avtomatik ravishda zaxira IP manziliga o'zgartiriladi.
O'zgartirish jarayonida TTL qiymati katta rol o'ynaydi. Agar TTL 3600 soniya bo'lsa, foydalanuvchilar yangi yozuvni 1 soatgacha bilmasligi mumkin va shu vaqt ichida sayt ishlamasligini ko'radi. Shu sababli failover qo'llaniladigan zonalar uchun TTL'ni 60-300 soniyaga tushirish tavsiya etiladi va bu o'zgarishlar bir necha daqiqada butun internetga tarqaladi.
Monitoring va sog'liq tekshiruvi
Sifatli failover xizmati har 30-60 soniyada serverning holatini tekshirib turadi va tekshiruvlar dunyoning turli mintaqalaridan amalga oshiriladi. Bu juda muhim, chunki bitta joydan kelgan xato hisobi ishonchli emas: server Toshkentdan ko'rinmasligi mumkin, lekin Frankfurtdan bemalol ishlayotgan bo'lishi mumkin. Shuning uchun ko'pchilik xizmatlar 3 yoki undan ortiq nuqtadan tekshirish o'tkazadi va xato faqat bir nechta joydan tasdiqlanganda failover ishga tushadi.
Tekshiruv usullari ham xilma-xil bo'lishi mumkin: oddiy ping, TCP port skani, HTTP javob kodi, hatto sahifada ma'lum bir satrning mavjudligi. Murakkab loyihalar uchun aqlli tekshiruvlar qo'llaniladi, masalan, bosh sahifaning ochilishi yoki ma'lumotlar bazasiga ulanish holati birgalikda baholanadi va shundan keyin xulosa chiqariladi.
Aktiv-passiv va aktiv-aktiv rejimlari
Failover ikki asosiy rejimda ishlashi mumkin. Aktiv-passiv rejimda barcha trafik asosiy serverga yo'naltiriladi va zaxira faqat asosiy ishdan chiqqanda ishga tushadi. Bu sodda va arzon yechim, lekin zaxira server resurslari odatda bo'sh turadi va qisman isrofgarchilik bo'ladi.
Aktiv-aktiv rejimda esa ikkala server bir vaqtning o'zida trafikni qabul qiladi va yuk teng taqsimlanadi. Bunda bir server ishdan chiqsa, qolgani butun yukni o'z zimmasiga oladi va xizmat to'xtamaydi. Bu rejim ko'proq resurs talab qiladi va sozlash murakkabroq, lekin yuqori yuklamali saytlar uchun ideal yechim hisoblanadi.
Failover sozlashda xatolar
Eng keng tarqalgan xato — zaxira serverning haqiqatda tayyor emasligi. Asosiy server ishdan chiqsa-yu, zaxira server eski ma'lumotlar bilan ishlayotgan bo'lsa, foydalanuvchilar nofunksional saytni ko'radi. Shu sababli zaxira server doimo yangilanib turishi va ma'lumotlar bazasi sinxron bo'lishi shart.
Yana bir xato — failover'ni juda sezgir qilib qo'yish. Bir martalik tarmoq nosozligi yoki vaqtinchalik sekinlashish failover ishga tushishiga sabab bo'lib qolsa, foydalanuvchilar zaxira va asosiy server o'rtasida tez-tez almashtiriladi va bu sessiyalarni buzadi. Shu sababli failover qoidalarida bir necha bor xato takrorlanishi yoki ma'lum vaqt davomida muammo davom etishi shart qilib qo'yiladi.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlari uchun DNS Failover xizmati biznes paketlariga qo'shimcha qilingan va yiliga 240 000 so'm turadi. O'tgan yilda failover xizmatidan foydalangan 340 ta mijozning 47 tasida asosiy server ishdan chiqqan vaziyat ro'y bergan va o'rtacha 18 soniya ichida trafik zaxira serverga o'tkazilgan. Aktiv-aktiv konfiguratsiya esa premium paketga kiritilgan bo'lib, yiliga 650 000 so'm turadi va u onlayn savdo do'konlari uchun amalda majburiy hisoblanadi. Bu mijozlarning saytlari yil davomida 99.97 foiz ishonchlilik darajasini ko'rsatdi va savdo yo'qotishlari minimal bo'ldi.