Domen nomi internet dunyosida sotib olinadi va sotiladigan tovardir, va ko'plab biznes operatsiyalari domen egaligining o'zgarishini talab qiladi. Kompaniya sotilishi, brending o'zgarishi, kichik biznesning katta kompaniyaga qo'shilishi yoki oddiy savdo bitimlari — bularning barchasi domen transferini taqozo etadi. Lekin domen egasini o'zgartirish — bu oddiy ish emas, u ICANN qoidalari va xalqaro standartlar bilan jiddiy boshqariladi va har bir bosqichni e'tibor bilan bajarish lozim.
Transferdan oldin nima qilish kerak
Domen egasini o'zgartirishdan oldin bir qator tayyorgarlik ishlari amalga oshirilishi kerak. Birinchidan, domen registratsiyadan kamida 60 kun o'tgan bo'lishi shart, chunki ICANN qoidalariga ko'ra yangi domenlar ushbu muddat ichida transfer qilinmaydi. Bu qoida domen savdosi orqali firibgarlikning oldini olish uchun yaratilgan va qat'iy amalga oshiriladi.
Ikkinchidan, Domain Lock o'chirilgan bo'lishi kerak va EPP code (transfer authorization code) olingan bo'lishi shart. Bu kod oldingi registrar tomonidan beriladi va u faqat haqiqiy domen egasiga taqdim etiladi. Kodni qabul qilgandan keyin yangi egasi yangi registrar'da transfer jarayonini boshlashi mumkin.
EPP code va uning rolida
EPP code yoki transfer code domen transferida eng muhim element hisoblanadi. Bu 16-32 belgili noyob kod bo'lib, faqat haqiqiy domen egasi tomonidan olinishi mumkin va u transfer jarayonida domen egaligini tasdiqlovchi vosita hisoblanadi. Kod 7-10 kun davomida amal qiladi va shu vaqt ichida transfer boshlanishi kerak.
Kod xavfsizligi nihoyatda muhim, chunki noto'g'ri qo'lga tushgan kod orqali domen o'g'rilash mumkin. Shu sababli EPP code olingach, uni darhol yangi egaga xavfsiz kanal orqali yetkazish va dastlabki bosqichlarni tez bajarish kerak. Kod muddati tugagandan keyin transfer to'xtaydi va yangi kodni qayta so'rash kerak bo'ladi.
ICANN qoidalari va vaqt cheklovlari
ICANN — bu internet domenlari va manzillarini boshqaruvchi xalqaro tashkilot va u domen transferi uchun aniq qoidalarni belgilab qo'ygan. Transfer jarayoni odatda 5 dan 7 kungacha davom etadi va bu vaqt davomida har ikki registrar domen egasidan tasdiqlarni oladi. Ko'p hollarda transfer avtomatik tasdiqlanadi, lekin agar javob bo'lmasa, jarayon uzunroq cho'zilishi mumkin.
Yana bir muhim qoida — transfer'dan keyin 60 kun davomida yangi transfer amalga oshirilmaydi. Bu lock-in muddat orqali ICANN tartibsiz transferlarning oldini oladi va domen egasining huquqlarini himoya qiladi. Shuning uchun domen yana sotilayotgan bo'lsa, kamida 2 oy kutish kerak.
Transfer narxi va to'lovlar
Domen transferi odatda yangi yillik to'lov bilan birga amalga oshiriladi va bu transfer narxi sifatida hisoblanadi. Aksariyat registrar'lar transfer'ni 1 yillik registratsiya narxiga teng qiymatda taklif qiladi va domen muddati avtomatik 1 yilga uzaytiriladi. Bu mijoz uchun foydali, chunki yangi yillik to'lov amalda transfer xizmatini bepul qiladi.
Premium domenlar va maxsus TLD'lar uchun transfer narxi yuqori bo'lishi mumkin va ba'zi hollarda qo'shimcha to'lovlar talab qilinadi. Masalan, .uz domenlari uchun mahalliy qoidalar amal qiladi va transfer jarayoni biroz boshqacha bo'lishi mumkin. Egalik o'zgartirilgandan keyin to'lov nomi va kontakt ma'lumotlari ham yangilanishi kerak.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz orqali domen transferi xizmati yiliga 130 000 so'm turadi va bu narxga 1 yillik registratsiya muddati ham kiritilgan. O'tgan yil davomida 467 ta transfer muvaffaqiyatli amalga oshirildi va o'rtacha jarayon vaqti 4.2 kunni tashkil etdi. Mijozlarimizga professional yordam taqdim etiladi: EPP code olish, hujjatlar tayyorlash va keyingi bosqichlar bo'yicha 24/7 maslahat. .uz domenlari uchun maxsus transfer xizmati ham mavjud bo'lib, mahalliy reglament asosida amalga oshiriladi va o'rtacha 7 kun vaqt oladi. Premium mijozlar uchun tezkor transfer xizmati 280 000 so'mga taklif etilib, 2 kun ichida yakunlash kafolati beriladi.