O'rta hisobda zamonaviy foydalanuvchining 100 dan ortiq akkaunti bor: email, ijtimoiy tarmoqlar, banklar, internet-do'konlar, ish servislari. Hammasiga turli kuchli parol o'ylab topish imkonsiz, shuning uchun ko'pchilik bir nechta oddiy parolni qayta ishlatadi. Bu ulkan xavfsizlik teshigi — bitta sayt buzilsa, hamma akkauntlar tushadi. Parol menejer bu muammoni hal qiladi.
Parol menejer nima qiladi
Parol menejer — bu shifrlangan bazada barcha parollaringizni saqlovchi dastur. Siz faqat bitta "master parol" eslab qolasiz, qolgan hamma narsa avtomatik ishlaydi. Brauzer kengaytmasi orqali har saytda kerakli parolni avtomatik kiritadi. Yangi akkaunt yaratganda menejer kuchli tasodifiy parol taklif qiladi va saqlaydi. Bir kompyuterda saqlangan parollar avtomatik telefon va boshqa qurilmalarga sinxron bo'ladi.
Bitwarden — bepul va ochiq kodli
Bitwarden cheksiz parol saqlash uchun bepul versiya beradi va kodi ochiq, ya'ni xavfsizlik tekshirilgan. Premium versiya yiliga 10 dollar, ammo ko'p foydalanuvchiga bepul versiya yetadi. Brauzer kengaytmasi, mobil ilova, web-versiya bor. O'z serveringizga ham o'rnatish mumkin — to'liq nazorat. Ko'p texnik mutaxassislar buni tanlaydi.
1Password — eng yaxshi interfeys
1Password to'lov bilan ishlaydi, yiliga 35-50 dollar. Buning evaziga eng silliq tajriba, chiroyli interfeys, oilaviy va jamoa versiyalari. Travel Mode funktsiyasi bor: chegarani kesib o'tganda sezgir parollarni vaqtinchalik o'chirib qo'yish mumkin. Watchtower buzilgan saytlardagi parollaringizni avtomatik aniqlaydi. Biznes mijozlar uchun yaxshi tanlov.
LastPass — ehtiyot bo'ling
LastPass uzoq vaqt yetakchi edi, lekin 2022-2023 yillarda jiddiy buzilishlar bo'ldi: foydalanuvchi parollar bazasi o'g'irlandi. Hozirgi versiya ham ishlaydi, lekin tarixini bilib turing. Yangi mijozlar uchun Bitwarden yoki 1Passwordni tavsiya qilamiz. Agar LastPasstda parollaringiz bo'lsa, master parolni o'zgartirib boshqa menejerga ko'chiring.
KeePass — to'liq mahalliy
KeePass parollarni faqat sizning kompyuteringizda saqlaydi, hech qaerga yubormaydi. Eng yuqori darajadagi xavfsizlik, lekin sinxron qilish qiyin. Bulutga fayl qo'yib boshqa qurilmadan ochish mumkin, lekin avtomatik emas. Texnik foydalanuvchilar va paranoyaklar uchun mukammal. KeePassXC zamonaviyroq forki — yangilab turilgan.
Master parol qanday tanlanadi
Master parol — yagona eslab qolishingiz kerak bo'lgan parol. Uzun va o'ziga xos bo'lishi shart, kamida 16 belgi. Diceware usuli yaxshi ishlaydi: 5-6 ta tasodifiy so'zni birlashtirib oling, masalan "anor-kompyuter-qora-yetti-shamol". Bu eslab qolish oson, sindirish qiyin. Yozib qo'ymang, hech kimga aytmang.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz panelida 2FA majburiy: parol bo'lsa ham, SMS yoki Telegram tasdiq kerak. Mijozlarga Bitwarden tavsiya qilamiz — bepul va xavfsiz. Akkauntingiz buzilsa, domen va saytlar yo'qolishi mumkin, shuning uchun parol menejer va 2FA — har biri majburiy. Hosting 159 000 so'mdan, parol himoyasi nasihat qiladi va bepul tushuntiramiz.