OWASP Top 10 har bir web dasturchining majburiy ravishda bilishi kerak bo'lgan ro'yxat. U statistik ma'lumotlarga, real hujum yozuvlariga va xalqaro xavfsizlik mutaxassislarining ekspert baholariga asoslanadi. 2026 yilgi yangilanish 2021 yilgi versiyadan sezilarli farq qiladi, chunki tahdid landshafti so'nggi besh yil ichida tubdan o'zgardi. Endi API, AI komponentlari va konteyner muhiti birinchi o'rinlarda turibdi.
A01 Broken Access Control
Birinchi o'rinda hali ham access control muammolari turibdi. Foydalanuvchi o'ziga tegishli bo'lmagan resursga kira olishi, admin endpoint'lariga oddiy yo'naltirish orqali kirishi, yoki boshqa foydalanuvchi nomidan harakat qila olishi — bularning hammasi shu toifaga kiradi. Statistika bo'yicha audit qilingan saytlarning 94 foizida shu turdagi xato topiladi.
A02 Cryptographic Failures
Eski va zaif shifrlash algoritmlaridan foydalanish, parollarni oddiy matn yoki MD5 bilan saqlash, HTTPS o'rniga HTTP ishlatish — bularning hammasi cryptographic failures hisoblanadi. 2026 yildan boshlab post-quantum cryptography ham shu toifaga qo'shildi: kvant kompyuterlar yaqinlashar ekan, RSA-2048 va undan past algoritmlar xavfli deb hisoblanmoqda.
A03 Injection
SQL injection, NoSQL injection, command injection, LDAP injection — barchasi shu turkumda. 2026 yilgi versiyada AI prompt injection ham bu kategoriyaga kiritildi. Agar saytda LLM integratsiyasi bo'lsa va foydalanuvchi promptni manipulyatsiya qila olsa, bu jiddiy xavf. Hujumchi maxfiy ma'lumotlarni chiqarib olishi yoki tizimni noto'g'ri harakatlarga majbur qilishi mumkin.
A04 Insecure Design
Bu kategoriya kodning emas, balki dizayn darajasidagi muammolar. Masalan, parolni qayta tiklash funksiyasida foydalanuvchi nomi orqali kim ro'yxatdan o'tganligini bilish mumkinligi. Yoki tarif chegaralari serverda emas, balki faqat frontda tekshirilishi. Bunday xatolar oddiy bug fix bilan tuzatilmaydi, butun jarayonni qayta o'ylash kerak.
A05 Security Misconfiguration
Standart parollar, ochiq qoldirilgan admin panellar, indeksatsiyaga ochiq sensitive papkalar, kerakli xavfsizlik header'larining yo'qligi — bularning hammasi shu kategoriyada. Bu eng tez tuzatish mumkin bo'lgan kategoriya, lekin shu sababli ko'pchilik e'tibor bermaydi.
A06 Vulnerable and Outdated Components
Eski WordPress versiyalari, yangilanmagan kutubxonalar, eskirgan PHP versiyalari. Equifax breachi 2017 yilda aynan shu sababdan sodir bo'lgan edi — bitta yangilanmagan Apache Struts komponenti tufayli 147 million foydalanuvchining ma'lumotlari oqib chiqdi. 2026 yilda supply chain hujumlari yanada xavfli bo'lib bormoqda.
A07-A10 qisqacha
Identification and Authentication Failures, Software and Data Integrity Failures, Security Logging and Monitoring Failures, Server-Side Request Forgery — qolgan to'rtta xavf. Har birining o'z spetsifikasi bor, lekin umumiy qoida bitta: chuqur himoya tamoyili, ko'p qatlamli mudofaa va doimiy monitoring.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz Premium hosting tariflarida OWASP Top 10 ga asoslangan avtomatik audit standart funksiya hisoblanadi. Mijoz kabinetida har bir saytning xavfsizlik balli (A dan F gacha) ko'rsatiladi va aniq qaysi OWASP kategoriyasida muammo borligi tushuntiriladi. WAF qoidalari ham OWASP Core Rule Set asosida sozlangan. Premium hosting yiliga 1 200 000 so'mdan, korporativ pakettlar esa 3 500 000 so'mdan boshlanadi. 2026 yil ma'lumotlariga ko'ra, mijozlarimizda OWASP A01 va A03 turkumidagi xatolar 78 foizga kamaydi.