Web Application Firewall — bu maxsus filtr qatlami bo'lib, foydalanuvchi va sayt o'rtasida joylashadi va har bir so'rovni xavfsizlik nuqtai nazaridan tekshiradi. Oddiy server firewall'i tarmoq darajasida ishlasa, WAF dastur darajasidagi hujumlarni aniqlaydi va to'xtatadi. U HTTP so'rovlarining mazmuni, parametrlari va headerlarini tahlil qiladi. Agar so'rov SQL injection, XSS yoki boshqa hujum naqshlariga mos kelsa, WAF uni bloklaydi va serverga umuman yetkazmaydi.
WAF qanday hujumlardan himoya qiladi
WAF asosan OWASP top 10 ro'yxatidagi hujumlarni to'xtatishga qaratilgan. SQL injection — eng xavfli hujum turi bo'lib, hujumchi ma'lumotlar bazasiga ruxsatsiz kira oladi. XSS — saytga zararli JavaScript kod kiritish va boshqa foydalanuvchilarning ma'lumotlarini o'g'irlash. CSRF — foydalanuvchi nomidan ruxsatsiz amallar bajarish. WAF bu hujumlarni o'z bazasidagi naqshlar bilan solishtirib aniqlaydi. Bundan tashqari, fayl yuklash hujumlari, command injection va path traversal kabi murakkab hujumlardan ham himoya qiladi.
Cloudflare WAF
Cloudflare WAF eng oson o'rnatiladigan va keng tarqalgan yechim. Domenni Cloudflare nameserverlarga o'tkazib, WAF qoidalarini yoqish kifoya. Bepul rejada asosiy himoya bor, pullik rejada esa kengaytirilgan qoidalar va managed rules — Cloudflare jamoasi tomonidan doimiy yangilab turiladigan qoidalar. WAF bot himoyasi bilan birgalikda ishlaydi va shubhali so'rovlarni CAPTCHA bilan tasdiqlatadi. Cloudflare dashboard'ida real vaqtda qaysi hujumlar bloklanganini ko'rish mumkin.
Sucuri va boshqa pullik yechimlar
Sucuri WordPress va PHP saytlar uchun ixtisoslashtirilgan WAF taklif etadi. U nafaqat hujumlardan himoya qiladi, balki saytning zararli kodlardan tozalanishini ham ta'minlaydi. Imperva va F5 yirik korporatsiyalar uchun professional yechimlar taklif etadi, lekin ular ancha qimmat. AWS WAF va Azure WAF bulutli platformalarda hosting qilinayotgan ilovalar uchun qulay. Ko'pchilik pullik WAF yechimlari oylik to'lov asosida ishlaydi va trafik hajmiga qarab narxlar o'zgaradi.
ModSecurity — open source WAF
ModSecurity — Apache, Nginx va IIS uchun ochiq kodli WAF moduli. U bepul, lekin sozlash uchun texnik bilim talab qiladi. OWASP Core Rule Set (CRS) eng mashhur va kuchli qoidalar to'plami bo'lib, ModSecurity bilan birga ishlaydi. CRS minglab qoidalardan iborat va doimiy yangilanadi. ModSecurity'ning afzalligi — siz to'liq nazoratga egasiz, server resurslari faqat o'zingiznikida ishlatiladi. Kamchiligi — ba'zan haqiqiy foydalanuvchilarni ham bloklab qo'yishi mumkin, shuning uchun sozlamalarni ehtiyotkorlik bilan kalibrlash kerak.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz barcha mijoz saytlariga ikki qatlamli WAF himoyasi taqdim etadi. Birinchi qatlam Cloudflare WAF — DNS darajasida hujumlarni to'xtatadi. Ikkinchi qatlam ModSecurity server darajasida OWASP CRS qoidalari bilan. Bizning kuzatuvlarimizga ko'ra, kuniga o'rtacha 500 mingdan ortiq hujum urinishi avtomatik bloklanadi. Mijozlar kabinetda WAF statistikasini ko'rishi, yolg'on pozitivlarda ishonchli IP'larni oq ro'yxatga qo'shishi va xavfsizlik darajasini o'z xohishiga qarab sozlashi mumkin.