🛠️
Hosting

500 Internal Server Error: xatoning sababini qayerdan qidiriş kerak

05.11.2026
← Barça maqolalar

Saytingizni oçganingizda oq sahifada «500 Internal Server Error» yozuvini körsangiz, bu server sörovni qabul qilganini, lekin uni bajariş jarayonida kutilmagan xatoga duç kelganini bildiradi. Bu xato juda umumiy: u PHP kodidagi sintaksis xatosi, buzilgan .htaccess qatori, yetmay qolgan xotira yoki notöğri fayl ruxsati natijasida ham çiqişi mumkin. Brauzer sizga faqat oqibatni körsatadi, sababi esa serverdagi loglarda yozilgan böladi. Şuning uçun 500 xatosida birinçi iş taxmin qiliş emas, balki aniq yozuvni topişdir.

Birinçi qadam: xato qaçon boşlanganini eslang

Köp hollarda 500 xatosi biror özgarişdan keyin darhol paydo böladi. Yangi plagin örnatdingizmi, mavzuni yangiladingizmi, PHP versiyasini almaştirdingizmi yoki .htaccess faylini tahrirladingizmi? Agar xato aynan şunday harakatdan söng boşlangan bölsa, sababni öşa özgarişning içidan qidiriş eng tez yöl böladi. Masalan, Toşkentdagi kiçik kiyim dökoni sayti egasi WooCommerce uçun yangi tölov plaginini yuklab, faollaştirgan zahoti butun sayt 500 bera boşlagan bölsa, plagin papkasining nomini vaqtinça özgartiriş köpinça saytni darhol qaytaradi.

Agar heç narsa özgartirilmagan bölsa, server tomonidagi omillarni ham hisobga oling: disk kvotasi tölişi, hosting tarifining resurs çegarasiga yetiş yoki avtomatik yangilaniş. Bunday holatlarda ham loglar sizga töğri yönalişni körsatadi.

Error log: sababning asosiy manbai

Hosting panelida har bir sayt uçun xato jurnali yuritiladi. ISPmanager panelida loglar odatda sayt sozlamalaridan yoki fayl menejeridagi logs papkasidan oçiladi. PHP öz xatolarini sayt ildizidagi error_log fayliga ham yozişi mumkin. Jurnalning oxirgi qatorlariga qarang: u yerda fayl nomi, qator raqami va xato turi körsatilgan böladi. SSH kiriş imkoniyati bölsa, oxirgi yozuvlarni quyidagiça köriş qulay:

tail -n 50 ~/logs/example.uz.error.log
tail -n 50 ~/www/example.uz/error_log

Fayl yöllari hosting sozlamalariga qarab farq qilişi mumkin, şuning uçun aniq joylaşuvni paneldan tekşiring. Logda «PHP Fatal error: Allowed memory size exhausted» körsangiz, muammo xotira limitida; «Parse error: syntax error» bölsa, körsatilgan fayl va qatordagi kodda xato bor; «Invalid command» yoki «RewriteRule: bad flag» kabi yozuvlar esa .htaccess bilan boğliq.

.htaccess faylidagi buzilgan qatorlar

Apaçe serverida .htaccess faylidagi bitta notöğri direktiva butun saytni 500 xatosiga olib keladi. Bu köpinça qölda tahrir qilinganda, plagin faylga öz qoidalarini yozganda yoki disk tölib qolganda fayl yarim yozilib qolganda sodir böladi. Tekşirişning eng oddiy usuli: faylni vaqtinça boşqa nomga özgartiring va saytni qayta oçing.

mv .htaccess .htaccess.bak

Agar sayt oçilsa, sabab aniq .htaccess içida. WordPress uçun standart qoidalar juda qisqa, ularni qayta yaratib, qöşimça qoidalarni birma-bir qaytarib qöşiş orqali buzilgan qatorni topasiz:

# BEGIN WordPress
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteBase /
RewriteRule ^index\.php$ - [L]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteRule . /index.php [L]
</IfModule>
# END WordPress

Şuni ham yodda tuting: php_value yoki php_flag direktivalari PHP Apaçe moduli sifatida işlamaganda (masalan, PHP-FPM yoki CGI rejimida) 500 xatosini beradi. Bunday sozlamalarni .htaccess örniga panel orqali yoki .user.ini faylida beriş töğriroq.

PHP versiyasi va kod mosligi

Eski sayt kodi yangi PHP versiyasida işlamasligi mumkin. Masalan, PHP 8 da olib taşlangan funksiyalar yoki özgargan xatti-harakatlar eski mavzu va plaginlarda fatal xatoga sabab böladi. Aksinça, yangi plagin talab qiladigan PHP versiyasi serverdagidan yuqori bölsa ham xuddi şunday holat yuz beradi. ISPmanager panelida har bir sayt uçun PHP versiyasini alohida tanlaş mumkin. Logda «Call to undefined function» yoki «Uncaught Error» kabi yozuvlar çiqqan bölsa, avval PHP versiyasini avvalgi holatiga qaytarib, sayt tiklanişini tekşiring, keyin esa kodni yangi versiyaga moslaştirişni rejalaştiring.

Xotira limiti va vaqt çegarasi

Oğir sahifalar, katta importlar yoki köp plaginli saytlar PHP uçun ajratilgan xotiradan oşib ketişi mumkin. Bu holda log aniq körsatadi: qança bayt ruxsat etilgan va qança söralgan. Limitni oşiriş vaqtinçalik yeçim böladi, lekin asosiy sabab köpinça bitta ortiqça oğir plagin yoki çeksiz tsiklga tuşgan kod böladi. Limitni .user.ini orqali belgilaş mumkin:

memory_limit = 256M
max_execution_time = 60

Agar limitni oşirgandan keyin ham xato takrorlansa, muammoni limitda emas, balki kodda qidiriş kerak.

Fayl va papka ruxsatlari

Ba'zi server sozlamalarida, ayniqsa PHP sayt egasi nomidan işlaganda, juda keng ruxsatlar xavfsizlik nuqtai nazaridan rad etiladi va 500 xatosiga olib keladi. Odatiy töğri qiymatlar: papkalar uçun 755, fayllar uçun 644. Fayllarni boşqa foydalanuvçi nomidan yuklaganda egasi ham notöğri bölib qolişi mumkin. SSH orqali ruxsatlarni ommaviy tiklaş mumkin:

find ~/www/example.uz -type d -exec chmod 755 {} \;
find ~/www/example.uz -type f -exec chmod 644 {} \;

Heç qaçon muammoni «hammasiga 777 berib» hal qilişga urinmang: bu saytni boşqa foydalanuvçilar va zararli skriptlar uçun oçib qöyadi.

Xatoni brauzerda vaqtinça körsatiş

Log fayliga kiriş imkoni bölmasa, xatoni vaqtinça ekranga çiqariş mumkin. WordPress uçun wp-config.php faylida debug rejimini yoqib, xatolarni alohida faylga yozdiriş xavfsizroq usul hisoblanadi:

define('WP_DEBUG', true);
define('WP_DEBUG_LOG', true);
define('WP_DEBUG_DISPLAY', false);

Şunda xatolar wp-content/debug.log fayliga yoziladi va taşrif buyuruvçilar ularni körmaydi. Muammo hal bölgaç, debug rejimini albatta öçiring, çunki xato matnlari fayl yöllari va sayt tuzilişini oşkor qilişi mumkin.

Qaçon texnik yordamga murojaat qiliş kerak

Agar loglar böş bölsa, xato barça saytlaringizda bir vaqtda çiqayotgan bölsa yoki sabab server tomonida ekaniga şubha qilsangiz, özingiz uzoq izlanişingiz şart emas. sayt.uz mijozlari kabinetdagi texnik yordam bölimi orqali tiket oçib, xato çiqqan sahifa manzili, taxminiy vaqti va oxirgi qilingan özgarişlarni yozib qoldirişlari mumkin. Bunday aniq ma'lumot muammoni ança tez aniqlaşga yordam beradi, çunki server loglarini vaqt böyiça soliştiriş osonlaşadi.

Öxşaş maqolalar

🛡️ OJS jurnal saytini botlardan himoyalaş: qidiruv, yuklama va loglar 🛠️ Texnik yordamga töğri murojaat: muammo tez hal bölişi uçun nima yoziş kerak 🧭 Vektor bazani öz serveringizda işlatiş: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boşqariş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English