CSS Flexbox (Flexible Box Layout) — bu CSS'ning bir ölçovli (1D) layout texnologiyasi bölib, gorizontal yoki vertikal yönalişda elementlarni joylaştirişga imkon beradi. Klassik CSS'da float va position bilan layout quriş murakkab edi. Flexbox 2014 yilda çiqdi va veb-dizaynni juda yengillaştirdi. Bugun har modern veb sayt Flexbox işlatadi.
Flexbox asosiy tuşunçalari
Flexbox \"container\" va \"items\" tuşunçalariga asoslanadi. Container — ota element bölib, unga display: flex beriladi. Items — container içidagi bola elementlar.
Misol:
.container {
display: flex;
}
<div class=\"container\">
<div>1</div>
<div>2</div>
<div>3</div>
</div>
Bu kod 3 ta div'ni gorizontal qatorda joylaştiradi.
Main axis va cross axis
Flexbox 2 ta öq bilan işlaydi: main axis (asosiy) va cross axis (köndalang). Default'da main axis gorizontal (çap'dan öngga). flex-direction'ni özgartirsangiz, axis özgaradi.
flex-direction: row (default) — gorizontal. column — vertikal. row-reverse — gorizontal teskari. column-reverse — vertikal teskari.
Justify content — main axis böyiça
justify-content elementlarni main axis böyiça joylaştiradi:
justify-content: flex-start — boşida (default). flex-end — oxirida. center — markazda. space-between — orasidagi böşliq teng. space-around — har element atrofi teng. space-evenly — barça böşliqlar teng.
Align items — cross axis böyiça
align-items elementlarni cross axis böyiça joylaştiradi:
align-items: stretch (default) — barça balandlikni egallaydi. flex-start — boşida. flex-end — oxirida. center — markazda. baseline — matn bazaviy çiziq böyiça.
Flex wrap
Default'da items bir qatorda turadi va kiçraytiriladi. flex-wrap: wrap bilan ular keyingi qatorga ötib turadi.
.container {
display: flex;
flex-wrap: wrap;
}
Items'ga xos xususiyatlar
Items uçun bir neçta muhim xususiyat:
flex-grow — qöşimça böş joyni qança egallaydi (1, 2, 3...). flex-shrink — joy yetmasa qança kiçrayadi. flex-basis — boşlanğiç ölçam.
Qisqartmasi: flex: 1 0 auto = grow 1, şrink 0, basis auto.
Order — tartibni özgartiriş
order xususiyati items tartibini özgartiradi. Default'da hammasi order: 0. Order qança yuqori — element şunça oxirda. Order salbiy bölsa — boşida.
Gap — elementlar orasidagi böşliq
Eski yondaşuvda margin bilan böşliq qöşilardi, lekin uning oxirgi element'ga ham qöşilişi muammo edi. Yangi gap xususiyati bu masalani hal qiladi:
.container {
display: flex;
gap: 20px;
}
Misol: navigation menu
Klassik navigation menu Flexbox bilan:
.nav {
display: flex;
justify-content: space-between;
align-items: center;
padding: 20px;
}
Logo çapida, menyu örtasida, login tugmasi öngida — barçasi bir qatorda, balandlik böyiça markazlangan.
Misol: card layout
Mahsulot card'lari Flexbox bilan:
.cards {
display: flex;
flex-wrap: wrap;
gap: 20px;
}
.card {
flex: 1 0 300px;
}
Bu cardlar minimum 300px kenglik, qöşimça joy bölsa kengayadi, kiçik ekranda keyingi qatorga ötadi.
Flexbox vs Grid
Flexbox — 1D (gorizontal yoki vertikal) layout uçun. Grid — 2D (gorizontal va vertikal bir vaqtda). Ikkalasi alohida vazifalar uçun.
Flexbox: navigation, button row, card row. Grid: butun sayt layout, mahsulot katalog grid.
Browser qöllab-quvvatlaş
Flexbox barça modern brauzerlar tomonidan qöllab-quvvatlanadi. IE 10+ qisman, IE 11 töliq. Hozir IE eskirgan — uni qöllab-quvvatlamasa ham böladi.
Sayt.uz va Flexbox
Sayt.uz dizayni Flexbox keng işlatadi. Header navigation, blog post grid, footer columns — barçasi Flexbox bilan qurilgan.
Mobile responsive: media queries bilan flex-direction column'ga özgartiriladi. Bir kod desktop va mobile uçun işlaydi.