▦
Veb-sayt

CSS Grid: 2D veb-layout uçun zamonaviy yondaşuv

08.04.2025
← Barça maqolalar

CSS Grid — bu CSS'ning ikki ölçovli (2D) layout texnologiyasi. Flexbox bir ölçamda işlasa (gorizontal yoki vertikal), Grid ikkalasi bir vaqtda. Bu murakkab veb-layout'lar uçun ideal. CSS Grid 2017 yilda çiqdi va modern veb-dizaynni juda yengillaştirdi. Bugun katta veb sayt'lar Grid bilan asosiy layout qiladi.

Grid asosiy tuşunçalari

Flexbox kabi, Grid'da ham container va items bor. Container'ga display: grid beriladi.

Misol:

.container {
  display: grid;
  grid-template-columns: 1fr 1fr 1fr;
  gap: 20px;
}

Bu kod 3 ta teng kenglikdagi ustun yaratadi va items har biriga joylaştiriladi.

Grid lines va tracks

Grid \"lines\" (çiziqlar) va \"tracks\" (yölakçalar) bilan işlaydi. Tracks — ustunlar va qatorlar (rows va columns). Lines — ular orasidagi çegaralar.

3 ta ustun bölsa, 4 ta vertikal line bor (1, 2, 3, 4).

grid-template-columns va grid-template-rows

Bu xususiyatlar ustunlar va qatorlar ölçamini belgilaydi.

grid-template-columns: 200px 1fr 100px — 3 ta ustun: birinçi 200px, ikkinçi qolgan joyni egallaydi, uçinçi 100px.

grid-template-rows: 100px auto 50px — 3 ta qator: yuqori 100px, örta auto (kontent ölçamida), pastki 50px.

fr birligi

fr (fraction) — Grid'ning maxsus birligi. Qöşimça joyni qança egallaşni belgilaydi.

1fr 2fr 1fr — 3 ta ustun: birinçi va uçinçi bitta birlik, örta ikki birlik egallaydi.

repeat funksiyasi

Bir xil ölçamli köp ustun yoki qator yaratiş uçun:

grid-template-columns: repeat(4, 1fr) — 4 ta teng ustun.

grid-template-columns: repeat(3, 200px 1fr) — 6 ta ustun, 200px va 1fr almaşinib.

Auto-fill va auto-fit

Responsive grid uçun:

grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(200px, 1fr)) — böş joy yetganiça ustunlar yaratiladi, har biri minimum 200px, qolgan joy egallanadi.

Bu mobile va desktop uçun bir xil kod işlaydi.

grid-column va grid-row

Items'ga grid'da aniq joylaştiriş:

.item {
  grid-column: 1 / 3;
  grid-row: 1 / 2;
}

Bu item 1-line dan 3-line gaça (2 ta ustun keng), 1-line dan 2-line gaça qator joylaşadi.

span — neça cell egallaşi

Lines örniga span ham işlatiş mumkin:

grid-column: span 2 — 2 ta ustun keng.

grid-row: span 3 — 3 ta qator baland.

grid-template-areas — eng kuçli

Grid'ning eng samarali xususiyati — named areas:

.container {
  display: grid;
  grid-template-columns: 200px 1fr;
  grid-template-rows: 100px 1fr 50px;
  grid-template-areas:
    \"header header\"
    \"sidebar main\"
    \"footer footer\";
}
.header { grid-area: header; }
.sidebar { grid-area: sidebar; }
.main { grid-area: main; }
.footer { grid-area: footer; }

Bu butun sayt layout vizual körinişida. Header butun ustun, sidebar çap, main örtada, footer butun ustun.

Mobile responsive Grid

Media queries bilan layout özgartiriş:

@media (max-width: 768px) {
  .container {
    grid-template-columns: 1fr;
    grid-template-areas:
      \"header\"
      \"main\"
      \"sidebar\"
      \"footer\";
  }
}

Mobile'da bir ustun, vertikal joylaşiş. Code özgarişi minimal.

Misol: e-commerce product grid

.products {
  display: grid;
  grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(250px, 1fr));
  gap: 20px;
}

Bu mahsulot kartoçkalar grid — har biri minimum 250px, ekran kengligi'ga moslaşadi.

Flexbox vs Grid — qaçon nima

Flexbox: bir ölçovli layout (qator yoki ustun). Misol: navigation, button row.

Grid: ikki ölçovli layout (butun sayt struktura, mahsulot katalog). Misol: header-sidebar-main-footer, product grid.

Köp loyihada ikkalasi birga işlatiladi. Grid butun sahifa layout uçun, Flexbox kiçik kompozitlar uçun.

Browser qöllab-quvvatlaş

CSS Grid barça modern brauzerlar tomonidan qöllab-quvvatlanadi. IE 11 ham qisman (eski sintaksis), lekin hozir IE deyarli işlatilmaydi.

Sayt.uz va Grid

Sayt.uz blog kategoriya sahifa va asosiy layout Grid bilan qurilgan. Header (logo + nav + login), main content, sidebar (kategoriyalar), footer — barçasi Grid template areas bilan.

Blog post röyxati ham Grid: repeat(auto-fill, minmax(280px, 1fr)). Desktop 3-4 ustun, mobile 1 ustun. Bir kod, köp layout.

Öxşaş maqolalar

🧾 Onlayn dökon va fiskal çek: virtual kassa talablari 💻 IT kompaniya sayti: software house, autsorsing va developer servisi uçun strategiya 🌾 Qişloq xöjaligi va agrobiznes sayti: mahsulotlar katalogi va B2B sotuv 🧪 Tibbiy laboratoriya sayti: testlar katalogi, onlayn buyurtma va natija oliş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English