Hosting diski tölib qolişi köpçilik öylagandan köra jiddiyroq oqibatlarga olib keladi. Bir qaraşda hammasi oddiy körinadi: joy tugadi, keraksiz fayllarni öçirsangiz, sayt yana işlaydi. Amalda esa disk tölgan paytda sayt içida yozilayotgan fayllar yarim yölda uzilib qoladi. Natijada joy böşatilgandan keyin ham sayt 500 xato berişda davom etadi, çunki muhim fayllar allaqaçon buzilgan böladi. Uşbu maqolada disk tölişining odatiy oqibatlarini va ularni ketma-ket tuzatiş tartibini körib çiqamiz.
Disk tölganda nima sodir böladi
Dastur faylni yoziş uçun avval uni oçadi, eski tarkibini tozalaydi va yangi ma'lumotni yoza boşlaydi. Agar şu jarayon örtasida disk kvotasi tugasa, fayl böş yoki çala holda qoladi. WordPress kabi tizimlar .htaccess faylini doimiy havolalar sozlamalarini saqlaganda, keş yoki xavfsizlik plaginlari işlaganda qayta yozadi. Agar şu payt joy qolmagan bölsa, fayl yarmida uzilib qoladi va Apaçe uni öqiy olmay butun saytga 500 xato qaytaradi.
Ma'lumotlar bazasi ham zarar köradi. MySQL jadvalga yozolmasa sörov xato bilan tugaydi, ba'zi hollarda esa jadval buzilgan deb belgilanadi. Sayt foydalanuvçisi buni Error establishing a database connection yoki böş oq sahifa körinişida köradi. Bundan taşqari PHP sessiya fayllarini saqlay olmaydi, poçta xatlari qabul qilinmaydi, keş fayllari 0 bayt bölib qoladi.
Birinçi qadam: diagnoz va joy böşatiş
Avval muammo aynan diskda ekaniga işonç hosil qiling. Hosting panelida disk hajmi va uning çegarasi körsatiladi, sayt xatolar jurnalida esa odatda No space left on device yoki Disk quota exceeded yozuvlari uçraydi. sayt.uz mijozlari ISPmanager panelini kabinetdan oçib, foydalanuvçi resurslari bölimida bu ma'lumotni körişlari mumkin.
Söng joyni böşating. Eng tez natija beradigan joylar — eski zaxira arxivlari, katta jurnal fayllari va keş papkalari. SSH orqali eng katta papkalarni quyidagiça topiş mumkin:
du -xh -d 2 ~ 2>/dev/null | sort -h | tail -15
Zaxira plaginlari, masalan UpdraftPlus, odatda arxivlarni wp-content içida saqlaydi va ular bir neça gigabaytgaça yetişi mumkin. Kerakli arxivni kompyuteringizga yuklab oling, qolganlarini öçiring. Jurnal fayllarini öçiriş örniga böşatiş xavfsizroq, çunki ba'zi dasturlar oçiq faylga yozişda davom etadi:
: > ~/www/example.uz/wp-content/debug.log
Ikkinçi qadam: buzilgan .htaccess
Joy böşagandan keyin ham 500 xato qolsa, birinçi gumon .htaccess fayliga tuşadi. Uni oçing va oxirini tekşiring: agar fayl yarim qatorda uzilgan bölsa, <IfModule> bloki yopilmagan bölsa yoki fayl umuman böş bölsa, u disk tölganda buzilgan. Apaçe xatolar jurnalida bunday holatda RewriteRule: bad argument line yoki Invalid command kabi xabarlar körinadi.
WordPress sayti uçun eng tez yeçim — faylning nusxasini saqlab qöyib, uni standart tarkib bilan almaştiriş:
# BEGIN WordPress
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteBase /
RewriteRule ^index\.php$ - [L]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteRule . /index.php [L]
</IfModule>
# END WordPress
Agar faylda xavfsizlik plagini, keş yoki yönaltiriş qoidalari bölgan bölsa, ularni zaxira nusxadan yoki plagin sozlamalarini qayta saqlaş orqali tiklang. WordPress boşqaruv panelida "Sozlamalar — Doimiy havolalar" sahifasini oçib "Saqlaş" tugmasini bosiş ham standart qoidalarni qayta yozadi, lekin buning uçun admin panel oçilişi kerak.
0 baytli PHP fayllarni topiş
Disk tölgan paytda plagin yoki yadro yangilanayotgan bölsa, PHP fayllar ham böş qolişi mumkin. Bunday fayllar saytning ayrim sahifalarini yoki butun saytni işdan çiqaradi. Oxirgi bir sutkada özgargan böş fayllarni quyidagiça topasiz:
find ~/www/example.uz -type f -name '*.php' -size 0 -mmin -1440
Topilgan fayllarni zaxira nusxadan qaytaring yoki plaginni qayta örnating. WordPress yadrosi fayllari böş bölsa, xuddi şu versiyadagi rasmiy arxivdan wp-admin va wp-includes papkalarini almaştiriş mumkin, wp-content va wp-config.php ga esa tegmang.
Uçinçi qadam: ma'lumotlar bazasini tekşiriş
Bazani tekşiriş uçun phpMyAdmin'da jadvallarni belgilab Check table amalini bajaring yoki SSH orqali mysqlcheck buyruğidan foydalaning:
mysqlcheck -u baza_user -p --check baza_nomi
Natijada har bir jadval yonida OK yozilişi kerak. MyISAM jadvallari buzilgan bölsa, ularni ta'mirlaş mumkin:
mysqlcheck -u baza_user -p --auto-repair --check baza_nomi
Hozirgi WordPress va boşqa zamonaviy tizimlar köpinça InnoDB jadvallaridan foydalanadi. InnoDB uçun REPAIR TABLE işlamaydi, ammo bu dvigatel tranzaksiyalar bilan işlagani uçun çala yozuvlardan ança yaxşi himoyalangan. Agar InnoDB jadvali haqiqatan buzilgan bölsa, eng işonçli yöl — bazani zaxira nusxadan tiklaş. Bunday holatda özingiz server darajasidagi tiklaş rejimlarini yoqişga urinmang, texnik yordamga murojaat qiling.
Misol: klinika sayti qanday tiklandi
Toşkentdagi xususiy klinikaning example.uz sayti WordPress'da işlaydi va onlayn qabulga yoziliş formasi bor. Keçasi zaxira plagini töliq arxiv yarata boşlagan va disk kvotasini töldirgan. Ertalab sayt 500 xato berayotgan edi. Administrator eski arxivlarni öçirib joy böşatdi, lekin xato yöqolmadi. .htaccess fayli oçilganda u xavfsizlik plagini qoidalari örtasida uzilib qolgani ma'lum böldi. Fayl standart tarkib bilan almaştirilgaç, sayt oçildi, ammo qabul formasi işlamadi.
mysqlcheck natijasi formadan yozuvlarni saqlaydigan plagin jadvali buzilganini körsatdi. Bu eski MyISAM jadval bölgani uçun --auto-repair yordam berdi. Şundan keyin xavfsizlik plagini sozlamalari qayta saqlanib, uning .htaccess qoidalari tiklandi, zaxira plagini esa arxivlarni hostingdan taşqariga yuboradigan qilib sozlandi.
Qayta takrorlanmasligi uçun
Disk tölişi kamdan-kam hollarda tösatdan sodir böladi, odatda u haftalar davomida asta-sekin yiğiladi. Şuning uçun panelda disk hajmini oyiga kamida bir marta körib çiqing. Zaxira plaginlarida saqlanadigan nusxalar sonini çeklang va ularni taşqi omborga yuboring. debug.log faylini faqat nosozlikni aniqlaş vaqtida yoqing, iş tugagaç WP_DEBUG_LOG ni öçirib qöying. Agar sayt tabiiy ravişda ösib borayotgan bölsa, tarif hajmini oldindan oşiriş masalasini sayt.uz kabinetidan yoki texnik yordam orqali hal qiliş mumkin.