Filter va saralaş (sort) — e-commerce, katalog, blog va boşqa katta röyxatlar uçun zarur UX elementlari. Foydalanuvçi 1000 ta mahsulot içidan kerakli birini topişi uçun filter va sort kerak. Yaxşi dizayn filter konversiyani 40%+ oşiradi. Yomon esa — foydalanuvçini sayt'dan ketkazib yuboradi.
Filter va sort farqi
Filter — natijani çeklaş. \"Faqat Apple telefonlari\" yoki \"100$ dan past\". Natija soni kamayadi.
Sort — tartiblaş. \"Narx oşib boruvchi\" yoki \"Eng yangi avval\". Natija soni özgarmaydi.
Ikkalasi alohida vazifa, lekin birga işlatiladi.
Filter turlari
Checkbox — bir neçta variant tanlaş. \"Brand: Apple, Samsung, Xiaomi\". Eng tarqalgan.
Radio — bitta variant. \"Tartib: yangi/eski/mashhur\". Sort uçun köp işlatiladi.
Range slider — diapazon. \"Narx: 100-500\". Vizual jihatdan jozibali.
Color swatch — rang tanlaş. Mahsulot ranglari uçun.
Dropdown — köp variantli list. \"Mamlakat\".
Toggle — yes/no. \"Faqat mavjud\".
Search input — qidiruv field.
Filter joylaşişi
Sidebar (çap tomonda) — eng tarqalgan. Desktop ekran yetadi.
Top bar — yuqorida horizontal. Sahifa joyini tejaydi.
Mobile drawer — mobile'da slide-in panel.
Modal — kiçik ekranlarda overlay filter.
Sort joylaşişi
Top right — natija röyxati ustida öng tomonda. Dropdown bilan.
Yoki tab format: \"Eng yangi | Narx | Mashhur\".
Filter körsatiliş strategiyasi
Faqat tegişli filter'larni körsatiş. \"Telefon\" kategoriya'da — brand, narx, ekran ölçam filter. \"Kitob\" kategoriya'da — janr, muallif, yil.
Conditional filters: foydalanuvçi \"Apple\" filterini tanlasa, qolgan filter'lar Apple mahsulotlariga moslaşişi.
Active filters körsatiş
Foydalanuvçi qaysi filter'lar aktiv ekanini darrov körişi şart. \"Aktiv filter'lar\" tağlar bilan körsatiş — har biri \"X\" bilan öçiriş mumkin.
\"Hammasini o'chirish\" tugmasi — barça filter'larni reset qiliş.
Natija counter
Har filter tanlangaç — \"X natija topildi\" darhol yangilaniş. Foydalanuvçi filter'ning ta'sirini köradi.
Real-time vs apply tugma: real-time UX yaxşi (har click'da natija yangilanadi). Apply — server load kam.
Filter natija yöq
Filter natijasi 0 ta bölsa — clear empty state. \"Sizning filter bilan natija topilmadi\".
Alternative tavsiyalar: \"Filter'larni o'zgartiring\", \"Boşqa kategoriyani ko'ring\", popular filter'lar tavsiya.
Mobile filter UX
Mobile'da filter sidebar işlamaydi — joy kam. Eng yaxşi yondaşuv: bottom drawer yoki full-screen modal.
\"Filter\" tugmasi yuqori öngda. Bosilganda full-screen oçiladi. Filter tanlaş, \"Apply\" tugma bilan işga tuşiriş.
Sort odatda dropdown — mobile'da ham.
URL state
Filter va sort URL'ga saqlanişi şart. ?brand=apple&sort=price-asc. Foydalanuvçi link share qilsa, boşqa odam ham bir xil filter bilan köradi.
Browser back tugmasi — oldingi filter holatga qaytişi.
Performance
Filter özgarganda — sahifa yangidan yuklanmasin. AJAX bilan natijalar yangilaş. Tezroq UX.
Backend: indexed queries. ElasticSearch yoki Algolia katta katalog uçun.
SEO va filter
Filter URL'lar duplicate content keltirişi mumkin. ?brand=apple va ?brand=apple&color=red — alohida URL.
Yeçim: canonical asosiy kategoriya'ga. Yoki noindex filter sahifalarga.
Accessibility
Filter keyboard navigation. Tab bilan har filter'ga ötiş. Space/Enter bilan tanlaş.
aria-label, aria-checked. Screen reader bilişi şart.
Common filter xato
1. Juda köp filter — foydalanuvçi adaşadi.
2. Conditional filter yöq — filter natijasi yöq (\"Apple + Samsung brand\" — imkonsiz).
3. Active filter körsatilmaydi.
4. Mobile'da sidebar — buzilgan.
5. URL state yöq — share qiliş mumkin emas.
6. Slow performance — sekin yangilaniş.
Faceted search
Faceted search — filter'ning kengaytirilgan körinişi. Har filter qança natija beradi ham körsatadi.
\"Brand: Apple (45), Samsung (32), Xiaomi (28)\". Foydalanuvçi natija sonini darrov köradi.
Filter tools
Vue.js, React'da kiçik komponent. WordPress: WooCommerce filter plugin (Advanced AJAX Product Filter).
Algolia, ElasticSearch — backend.
A/B test filter
Test elementlari: filter joylaşişi (sidebar vs top), filter turi (checkbox vs dropdown), real-time vs apply.
E-commerce konversiya ta'siri: 20-40% farq mumkin.
Sayt.uz va filter
Sayt.uz hosting va domain saytida filter kam (mahsulot katalogi katta emas).
Bloğda filter bor: kategoriya (SEO, Hosting, Domen, Website, Security, SSL). Yon panelda checkbox bilan.
Sort: \"Yangi avval\" yoki \"Mashhur\". Dropdown bilan.
URL state: ?category=seo&sort=popular. Share oson.
Mobile: filter accordion ostida, sort dropdown bilan yuqorida.
Natija: foydalanuvçi blog kategoriyalar orqali töğridan-töğri navigatsiya qiladi, pages per session 2.8.