Form validatsiya — bu foydalanuvçi kiritgan ma'lumotni tekşirib, xato bölsa xabar beriş jarayoni. Yomon validatsiya foydalanuvçini çalkaştirib quvib çiqaradi. Yaxşi validatsiya — foydalanuvçini xato qilmasdan töğri yölga olib boradi. Bu UX qarori — texnik emas, balki dizayn va strategiya. Validation strategiyasi töğri bölsa, form konversiya rate 30-50% oşişi mumkin.
Validation turlari
Client-side validation — JavaScript bilan brauzerda. Tez, foydalanuvçi darhol fikr oladi.
Server-side validation — PHP/Node yoki boşqa backend'da. Xavfsizlik uçun majburiy.
HTML5 validation — built-in, type=\"email\" yoki required attribut bilan. Oddiy holatlar uçun yetarli.
Eng yaxşi yondaşuv — uçalasi birga işlatiş. HTML5 minimal, JavaScript real-time, server-side xavfsizlik.
Inline validation
Inline validation — har field uçun alohida, real-time. Foydalanuvçi field'ni töldirib boşqasiga ötgaç, validation körsatiladi.
Bu submit tugmasini bosgandan keyin barça xatolar körsatilişidan köra yaxşi tajriba — foydalanuvçi qaerda xato qilganini darhol biladi.
Real-time validation tactics
onBlur event — eng yaxşi yondaşuv. Foydalanuvçi field'dan çiqsa validation körsatiladi. Typing davomida emas (çalğituvçi).
onÇange event — har keyboard input'da. Faqat success state uçun yaxşi (zudlik bilan green check).
Debounce — onÇange'ni 300-500ms keçiktirib işlatiş. Typing tugagaç validation. Eng yaxşi UX.
Email validation
Eng oddiy: HTML5 type=\"email\" attribut. Format tekşiriş (asosiy).
Aniqroq: JavaScript regex. /^[\\w-\\.]+@([\\w-]+\\.)+[\\w-]{2,4}$/.
Eng aniq: server'da actual email mavjudligini tekşiriş (DNS MX record).
Password validation
Parol kuçi indikatori: kuchsiz/o'rta/kuchli/juda kuçli. Vizual progress bar bilan.
Talab'lar röyxati: \"Kamida 8 belgi\", \"Bir boş harf\", \"Bir raqam\", \"Bir maxsus belgi\". Har talab bajarilganda yaşil belgi.
Foydalanuvçi typinğda har talab fulfillment körsatiş — bu best practice.
Username validation
Real-time availability check. Foydalanuvçi typing davomida \"şu username mavjudmi\" tekşiriş.
Server-side API call, debounce bilan. Foydalanuvçi har keyboard input'da server'ga sörov yubormaslik.
Phone validation
Özbekiston uçun: +998 9X XXX XX XX format. Auto-format input.
libphonenumber kutubxonasi — har mamlakat formatlari uçun.
Validation xabari
Xabar matni döstona va konstruktiv bölişi şart. \"Xato\" — yomon. \"Email manzilingiz formatida xato. Misol: ali@misol.uz\" — yaxşi.
Tone of voice — \"Ma'zur tutasiz\" emas, \"Email manzilingizni qayta tekshiring\". Aniq harakat.
Joylaşiş: input ostida, qizil rang, kiçik icon bilan.
Success feedback
Field töğri töldirilganda — yaşil belgi yoki check icon. Foydalanuvçi töğri qilayotganini bilişi muhim.
Subtle animation: check icon fade-in. Stress'siz fikr.
Submit'da validation
Submit tugmasi bosilganda barça field'lar tekşiriladi. Inline validation orqali köpçiligi allaqaçon körsatilgan bölişi kerak.
Submit'dan keyin yangi xato çiqsa — birinçi xato field'ga avtomatik scroll va focus.
Error summary
Katta formalarda — yuqorida error summary. \"Quyidagi xatolarni tuzating: 1) Email notöğri, 2) Parol kuchsiz\". Har xato link orqali field'ga olib boradi.
Accessibility uçun ham foydali — screen reader foydalanuvçi.
Validation timing
Boşlovçi yoki ekspert foydalanuvçi farqi. Boşlovçi — har field'da tezda hint kerak. Ekspert — submit'da yetadi.
Strategik örta yöl: inline validation, lekin xato körsatiş blur event'da emas, balki foydalanuvçi keyingi field'ga ötgaç.
Disabled submit button
Form töliq emas — submit disabled. Foydalanuvçi nima qolganini bilmaydi.
Yaxşiroq: submit har doim active, lekin bosilganda notöğri field'larga focus va xato körsatiş.
Mobile validation
Mobile'da validation alohida e'tibor. Tap töğri — error matn katta bölsin. Klaviatura input type töğri bölişi.
Autofill bilan işlaş: brauzer email avtomatik töldirsa, validation darhol passlaş.
Server-side validation
Client-side bypass qilinişi mumkin. Server-side har doim majburiy.
SQL injection, XSS — server'da validation/sanitization. Prepared statements, htmlspecialchars().
Common validation xatolar
1. Submit'gaça kutiş — barça xato bir vaqtda. Foydalanuvçini çalkaştiradi.
2. Typing davomida validation — çalğituvçi.
3. Generic xato matni — \"Xato\". Aniq deyilmagan.
4. Faqat client-side — xavfsizlik xavfi.
5. Submit disabled — foydalanuvçi nima qoldi'ni bilmaydi.
Sayt.uz validation strategiyasi
Sayt.uz formalarda inline validation. Email — blur event'da format check. Parol — typing davomida talablar röyxati real-time update.
Xato matni döstona va aniq: \"Parolingiz juda qisqa. Kamida 8 belgi kerak.\" Real-time success feedback yaşil check icon bilan.
Submit har doim active. Bosilganda notöğri field'larga focus va aniq xato körsatiladi.
Server-side: prepared statements (SQL injection), htmlspecialchars (XSS), CSRF token. Xavfsizlik birinçi.
Natija: form completion rate 78% (sanoat 50-60%). Yaxşi validation UX'ning natija.