ISPmanager — bu rus tilida işlab çiqilgan hosting boşqaruv paneli, asosan MDH (Rossiya, Ukraina, Belarus, Qozoğiston, Özbekiston) va Şarqiy Yevropada keng tarqalgan. ISPmanager 2003 yilda ISPsystem kompaniyasi tomonidan yaratilgan, cPanel'ga muqobil yeçim sifatida pozitsiya oladi. Bugungi kunda dunyo böyiça taxminan 80000 server ISPmanager'da işlaydi, MDH'da bu raqam yanada katta.
ISPmanager va cPanel farqi
Birinçi va eng muhim farq — narx. cPanel litsenziyasi yiliga $400-1500+ (server hajmiga qarab), ISPmanager esa yiliga $100-300. Bu hosting providerlar uçun katta tejaş, demak mijoz uçun ham arzonroq tariflar. Ikkinçi farq — interfeysning rus tilida bölişi. cPanel'ning rus tarjimasi bor, lekin ISPmanager rus tilini birinçi navbatda hisobga olib işlab çiqilgan — terminlar va menyu MDH foydalanuvçilar uçun tuşunarli.
Uçinçi farq — ISPmanager 4 ta tarmoqlangan versiyada işlab çiqilgan: Lite (kiçik shared hosting), Business (yirik shared/reseller), Host (VPS uçun), Cluster (multi-server). cPanel'da bunday segmentatsiya yöq, faqat shared/VPS uçun şaxsiy versiyalar.
Asosiy bölimlar
WWW domains — saytlar boşqaruvi, virtual hosts sozlaş, PHP versiyalari (ISPmanager 6'da modul tarzida har domen uçun alohida PHP versiya tanlaş mumkin). Mail accounts — email hisoblari, IMAP/POP3 va SMTP sozlaş, spam filtrlar.
Databases — MySQL va PostgreSQL bazalar (cPanel'da PostgreSQL kamroq qöllab-quvvatlanadi), phpMyAdmin va phpPgAdmin. DNS — DNS records (A, MX, CNAME, TXT, SPF), Reverse DNS sozlaş. FTP users — FTP foydalanuvçilar yaratiş, kataloglar uçun çeklov örnatiş.
Backups — Avtomatik backup rejasi (kunlik, haftalik, oylik), taşqi serverga (Yandex Disk, Amazon S3) yuboriş. SSL — Let's Encrypt avtomatik, custom SSL ham qöllab-quvvatlanadi.
WordPress va boşqa CMS örnatiş
ISPmanager'da Softaculous yöq, lekin Installatron yoki şunga öxşaş auto-installer plagin işlatiş mumkin. Manual örnatiş ham oddiy: WordPress'ni rasmiy saytdan yuklab oling, File Manager orqali yuklang, MySQL bazasi yarating va install.php skriptini işga tuşiring.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlari orasida ISPmanager işlatadiganlar 6% — asosan VPS Pro tarif foydalanuvçilari va rus tilini afzal körganlar. cPanel hozirça maşhurroq (92%), lekin ISPmanager arzon va rus tilida — kim cheap yeçim qidirsa, mos. Maslahat: cPanel va ISPmanager funksional jihatdan deyarli bir xil, tanlov sizning til afzalligi va narx sezgirligiga boğliq. ISPmanager örganişi ham oson, 1-2 hafta içida asosiy funksiyalarni özlaştirasiz.