⏱️
Hosting

Laravel queue va sçeduler'ni serverda işlatiş: cron, Supervisor va oddiy hosting

10.11.2026
← Barça maqolalar

Laravel'da xat yuboriş, SMS jönatiş, hisobot tayyorlaş yoki rasmlarni qayta işlaş kabi oğir vazifalar odatda navbatga (queue) qöyiladi, takrorlanadigan işlar esa rejalaştiruvçiga (sçeduler) topşiriladi. Lokal kompyuterda dasturçi php artisan queue:work buyruğini terminalda işga tuşiradi va hammasi joyida böladi. Serverga joylangandan keyin esa navbatdagi vazifalar bajarilmay töplanib qoladi, çunki ularni öqiydigan jarayon heç kim tomonidan işga tuşirilmagan. Uşbu maqolada navbat işçisi va rejalaştiruvçini serverda qanday qilib doimiy va işonçli işlatiş mumkinligini körib çiqamiz.

Queue va sçeduler aslida qanday işlaydi

Navbat tizimi ikki qismdan iborat. Ilova vazifani navbatga yozadi, masalan, ma'lumotlar bazasidagi jobs jadvaliga yoki Redis'ga. Alohida işlab turgan işçi jarayon, ya'ni queue:work, şu navbatni kuzatib boradi va har bir vazifani olib bajaradi. Agar işçi jarayon işlamasa, vazifalar yöqolmaydi, lekin heç qaçon bajarilmaydi ham. Rejalaştiruvçi esa butunlay boşqaça işlaydi: Laravel özi vaqtni kuzatmaydi, uni har daqiqada taşqaridan php artisan schedule:run buyruği bilan uyğotiş kerak. Bu buyruq qaysi vazifaning vaqti kelganini tekşiradi va faqat öşalarni bajaradi.

Amaliy misol: Toşkentdagi xususiy klinika misol.uz saytida bemorlar qabulga yoziladi. Yoziliş paytida tasdiq SMS navbatga qöyiladi, har kuni ertalab soat 9 da esa ertangi qabul haqida eslatmalar yuboriladi. Birinçi vazifa uçun doimiy işlaydigan navbat işçisi, ikkinçisi uçun esa har daqiqada uyğotiladigan rejalaştiruvçi kerak. Ikkalasidan biri sozlanmagan bölsa, bemorlar xabar olmaydi va klinika buni faqat şikoyatlardan keyin biladi.

Navbat drayverini tanlaş va tayyorlaş

Oddiy loyihalar uçun eng qulay drayver ma'lumotlar bazasi, çunki u qöşimça xizmat talab qilmaydi. .env faylida QUEUE_CONNECTION=database qiymatini qöying. Laravel 11'da jobs va failed_jobs jadvallari standart migratsiyalar tarkibida keladi, eski versiyalarda esa ularni alohida buyruq bilan yaratiş kerak. Yuklama katta bölsa yoki vazifalar soni minglab bölsa, Redis tezroq işlaydi, ammo uni VPS'da özingiz örnatişingiz kerak böladi.

# Laravel 10 va undan eski versiyalarda
php artisan queue:table
php artisan queue:failed-table
php artisan migrate --force

Rejalaştiruvçi uçun bitta cron qatori

Laravel 11'da rejalaştirilgan vazifalar routes/console.php faylida, eski versiyalarda esa app/Console/Kernel.php içidagi schedule metodida yoziladi. Klinika misolida eslatmalar quyidagiça belgilanadi:

use Illuminate\Support\Facades\Schedule;

Schedule::command('reminders:send')
    ->dailyAt('09:00')
    ->timezone('Asia/Tashkent');

Vaqt mintaqasiga alohida e'tibor bering: server UTC böyiça işlaşi mumkin va timezone körsatilmasa, eslatmalar beş soat keçikib ketadi. Bu vazifalarni uyğotiş uçun serverda faqat bitta cron qatori kerak, qolgan hamma jadvalni Laravel özi boşqaradi:

* * * * * cd /var/www/misol && php artisan schedule:run >> /dev/null 2>&1

Oddiy hostingda bu qatorni ISPmanager panelidagi rejalaştiruvçi (cron) bölimida qöşasiz. Muhim jihat: hostingda bir neçta PHP versiyasi örnatilgan bölişi mumkin va php buyruği siz kutgan versiyani çaqirmasligi mumkin. Bunday holda töliq yölni yozing, masalan /opt/php82/bin/php; aniq yölni sayt.uz texnik yordami orqali bilib olişingiz mumkin.

VPS'da Supervisor bilan doimiy işçi

queue:work uzoq yaşaydigan jarayon, u xotira oqişi, server qayta işga tuşişi yoki kutilmagan xato tufayli töxtab qolişi mumkin. Supervisor aynan şunday jarayonlarni kuzatib turadi va töxtasa, darhol qayta işga tuşiradi. Ubuntu yoki Debian'da u quyidagiça örnatiladi:

sudo apt install supervisor

Söng /etc/supervisor/conf.d/misol-worker.conf faylini yarating:

[program:misol-worker]
process_name=%(program_name)s_%(process_num)02d
command=php /var/www/misol/artisan queue:work database --sleep=3 --tries=3 --max-time=3600
autostart=true
autorestart=true
stopasgroup=true
killasgroup=true
user=www-data
numprocs=2
redirect_stderr=true
stdout_logfile=/var/www/misol/storage/logs/worker.log
stopwaitsecs=3600

Bu yerda numprocs=2 ikkita parallel işçi oçadi, --max-time=3600 esa har bir işçini bir soatdan keyin özi töxtaşga majbur qiladi, Supervisor uni yangidan işga tuşiradi. Bu xotira asta-sekin tölib borişining oldini oladi. stopwaitsecs qiymati eng uzun vazifangizdan katta bölişi kerak, aks holda töxtatiş paytida yarim bajarilgan vazifa uzilib qoladi. Konfiguratsiyani yuklaş uçun quyidagi buyruqlar işlatiladi:

sudo supervisorctl reread
sudo supervisorctl update
sudo supervisorctl start "misol-worker:*"
sudo supervisorctl status

Supervisor bölmagan oddiy hostingda nima qiliş kerak

Shared hostingda odatda Supervisor örnatib bölmaydi va doimiy fon jarayonlarini uşlab turiş ham çeklangan. Bunday holda navbatni rejalaştiruvçining özi orqali qayta işlaş mumkin: har daqiqada işçi işga tuşadi, navbatdagi hamma vazifani bajaradi va navbat böşagaç özi çiqib ketadi.

Schedule::command('queue:work --stop-when-empty --max-time=50')
    ->everyMinute()
    ->withoutOverlapping();

withoutOverlapping oldingi işçi hali tugamagan bölsa, yangisini oçmaydi, şuning uçun jarayonlar ustma-ust töplanib qolmaydi. Bu usulda vazifalar bir daqiqagaça keçikişi mumkin, lekin tasdiq xatlari va SMS uçun bu odatda sezilmaydi. Agar loyihada video konvertatsiya yoki katta eksport kabi bir neça daqiqa davom etadigan vazifalar bölsa, VPS'ga ötiş töğriroq yeçim böladi.

Deploy, xatolik va nazorat

Navbat işçisi ilova kodini xotiraga bir marta yuklaydi va yangi kodni özi körmaydi. Şuning uçun har bir deploy'dan keyin quyidagi buyruqni bajaring, işçilar joriy vazifani tugatib, yumşoq töxtaydi va Supervisor ularni yangi kod bilan qayta oçadi:

php artisan queue:restart

Uç marta urinişdan keyin ham bajarilmagan vazifalar failed_jobs jadvaliga tuşadi. Ularni php artisan queue:failed bilan körib çiqiş va sababini tuzatgandan keyin php artisan queue:retry all bilan qayta yuboriş mumkin. Vaqti-vaqti bilan storage/logs dagi loglarni ham közdan keçiring: SMS şlyuzi javob bermayotgani yoki poçta paroli özgargani köpinça aynan şu yerda birinçi bölib körinadi. Şunda klinika bemorlari xabarni öz vaqtida oladi, siz esa muammoni mijozlardan oldin körasiz.

Öxşaş maqolalar

🛡️ OJS jurnal saytini botlardan himoyalaş: qidiruv, yuklama va loglar 🛠️ Texnik yordamga töğri murojaat: muammo tez hal bölişi uçun nima yoziş kerak 🧭 Vektor bazani öz serveringizda işlatiş: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boşqariş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English