NestJS lokal kompyuterda npm run start:dev bilan juda qulay işlaydi: kod özgarsa server özi qayta işga tuşadi, xatolar darhol terminalda körinadi. Lekin production muhiti boşqa talablar qöyadi. U yerda ilova keçayu kunduz töxtamasdan işlaşi, server qayta yuklanganda özi kötarilişi, maxfiy kalitlarni koddan alohida saqlaşi va taşqi dunyo bilan faqat himoyalangan HTTPS orqali gaplaşişi kerak. Uşbu maqolada Toşkentdagi kiçik yetkazib beriş xizmati uçun yozilgan API misolida NestJS ilovasini VPS serverga bosqiçma-bosqiç çiqaramiz.
Qaysi server kerak: VPS yoki oddiy hosting
NestJS doimiy işlab turadigan Node.js jarayoni hisoblanadi, ya'ni u PHP saytlar kabi har sörovda işga tuşib, keyin öçib qolmaydi. Şu sababli unga öz portini tinglab turadigan va fon jarayonlarni uşlab tura oladigan muhit kerak. Eng işonçli variant bu VPS: unda Node.js versiyasini özingiz tanlaysiz, PM2 yoki systemd örnatasiz va Nginx'ni xohlagança sozlaysiz. Oddiy shared hostingda Node.js ilovalarini işlatiş imkoniyati tarif va panel sozlamalariga boğliq, şuning uçun loyihani boşlaşdan oldin buni sayt.uz kabinetidan yoki texnik yordam orqali aniqlab oliş foydali.
Bizning misolimizda api.example.uz manzilida işlaydigan buyurtmalar API'si bor. U PostgreSQL bazasidan foydalanadi, kuryerlarga Telegram orqali xabar yuboradi va mobil ilova bilan JSON orqali gaplaşadi. Server sifatida Ubuntu örnatilgan VPS olingan, domenning A yozuvi esa şu serverning IP manziliga yönaltirilgan.
Kodni production uçun tayyorlaş
Birinçi navbatda main.ts faylini körib çiqing. Ilova portni muhit özgaruvçisidan olişi, faqat içki interfeysni tinglaşi va töxtaş signallarini töğri qayta işlaşi kerak. enableShutdownHooks() çaqiruvi PM2 yoki systemd jarayonni töxtatganda bazaga ulanişlarni toza yopişga imkon beradi. Nginx orqasida işlaganda mijozning haqiqiy IP manzilini köriş uçun Express'ning trust proxy sozlamasini yoqiş ham muhim.
import { NestFactory } from '@nestjs/core';
import { NestExpressApplication } from '@nestjs/platform-express';
import { AppModule } from './app.module';
async function bootstrap() {
const app = await NestFactory.create<NestExpressApplication>(AppModule);
app.set('trust proxy', 1);
app.enableShutdownHooks();
const port = Number(process.env.PORT ?? 3000);
await app.listen(port, '127.0.0.1');
}
bootstrap();
Maxfiy ma'lumotlar, masalan baza paroli, JWT kaliti va Telegram bot tokeni, heç qaçon kod içida yoki Git omborida saqlanmasligi kerak. Ularni serverdagi .env fayliga yozib, @nestjs/config moduli orqali öqiş odatiy yöl. Faylga faqat ilovani işlatadigan foydalanuvçi öqiş huquqiga ega bölişi uçun chmod 600 .env buyruğini bajaring.
Serverda build qiliş va işga tuşiriş
Production'da TypeScript kodi töğridan-töğri işlatilmaydi. nest build uni dist papkasidagi oddiy JavaScript fayllarga kompilyatsiya qiladi va server aynan şu fayllarni işga tuşiradi. Boğliqliklarni örnatişda npm install örniga npm ci işlatgan ma'qul, çunki u package-lock.json faylidagi aniq versiyalarni örnatadi va kutilmagan yangilanişlar sababli ilova buzilib qolmaydi.
cd /var/www/api
git pull
npm ci
npm run build
npm prune --omit=dev
NODE_ENV=production node dist/main.js
Oxirgi buyruq ilova töğri işga tuşişini tekşiriş uçun kerak. Agar terminalda xato çiqmasa va curl http://127.0.0.1:3000 javob qaytarsa, keyingi bosqiçga ötiş mumkin.
Baza migratsiyalari: synçronize'dan voz keçing
TypeORM'dagi synchronize: true sozlamasi işlab çiqişda qulay, ammo production'da u jadval tuzilmasini özi özgartirib, ma'lumotlarni yöqotişga olib kelişi mumkin. Şuning uçun real serverda bu sozlamani öçirib, özgarişlarni migratsiya fayllari orqali qöllaş kerak. Prisma işlatadigan loyihalarda buning uçun alohida buyruq bor, u faqat hali qöllanmagan migratsiyalarni bajaradi va yangi migratsiya yaratmaydi.
# Prisma
npx prisma migrate deploy
# TypeORM (data-source fayli dist ichida bo'lsa)
npx typeorm migration:run -d dist/data-source.js
Migratsiyadan oldin bazaning zaxira nusxasini oliş odatga aylansin. Yetkazib beriş xizmatida buyurtmalar jadvali yöqolsa, bu faqat texnik muammo emas, balki mijozlar bilan boğliq jiddiy biznes yöqotiş hamdir.
PM2 bilan doimiy işlatiş
Terminal yopilganda node dist/main.js jarayoni ham töxtaydi. Uni fon rejimida uşlab turiş, xato bilan yiqilganda qayta kötariş va server qayta yuklanganda avtomatik işga tuşiriş uçun PM2 jarayon menejeridan foydalanamiz. Klaster rejimi esa ilovani bir neçta protsessor yadrosida parallel işlatib, yuklama köp bölganda javob tezligini oşiradi.
npm install -g pm2
NODE_ENV=production pm2 start dist/main.js --name api -i 2
pm2 save
pm2 startup systemd
pm2 logs api --lines 50
pm2 startup buyruği ekranga bitta sudo buyruğini çiqaradi, uni nusxalab bajariş kerak, aks holda server qayta yuklanganda ilova kötarilmaydi. Klaster rejimida har bir nusxa alohida xotiraga ega bölişini unutmang: agar ilova xotirada sessiya yoki keşni saqlasa, uni Redis kabi umumiy omborga köçiriş lozim.
Nginx reverse proxy va HTTPS
Ilova faqat 127.0.0.1:3000 manzilini tinglaydi, taşqi sörovlarni esa Nginx qabul qilib, unga uzatadi. Bu sxema SSL'ni, siqişni, statik fayllarni va sörovlar hajmi çeklovlarini Nginx zimmasiga yuklaydi, NestJS esa faqat biznes mantiq bilan şuğullanadi. WebSocket işlatilsa, Upgrade sarlavhalari albatta uzatilişi kerak.
server {
listen 80;
server_name api.example.uz;
client_max_body_size 10m;
location / {
proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
proxy_http_version 1.1;
proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
proxy_set_header Connection "upgrade";
proxy_set_header Host $host;
proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
}
}
Konfiguratsiyani saqlagaç, sudo nginx -t bilan sintaksisni tekşiring va sudo systemctl reload nginx bilan qayta yuklang. Söng Certbot yordamida Let's Encrypt sertifikatini oling: sudo certbot --nginx -d api.example.uz. Certbot konfiguratsiyaga 443-port blokini özi qöşadi va sertifikatni avtomatik yangilaş uçun taymer örnatadi.
Işga tuşirişdan keyingi tekşiruvlar
API oçilgaç, bir neça narsani albatta tekşirib çiqing. Bu röyxat birinçi haftadagi eng köp uçraydigan muammolarning oldini oladi:
- Server qayta yuklangandan keyin
pm2 listilovani online holatda körsatadimi. - 3000-port taşqaridan oçiq emasmi: firewall'da faqat 22, 80 va 443 portlarga ruxsat bering.
- Xato loglari diskni töldirib yubormasligi uçun
pm2 install pm2-logrotateörnatilganmi. - Oddiy
/healthendpointi bormi, u orqali monitoring xizmati API holatini kuzatib boradi.
Yangilanişlarni çiqariş jarayonini ham oldindan kelişib oling. Eng sodda variant: git pull, npm ci, npm run build, migratsiya va pm2 reload api. Klaster rejimida reload buyruği nusxalarni birma-bir almaştiradi, şuning uçun foydalanuvçilar yangilaniş paytida uzilişni sezmaydi.