Node.js juda tez rivojlanadi va har bir loyiha öz versiyasiga boğlanib qoladi. Ikki yil oldin yozilgan admin panel eski versiyada işlaydi, yangi Next.js loyiha esa zamonaviy LTS versiyasini talab qiladi. Tizimga paket menejeri orqali bitta Node.js örnatilgan bölsa, ikkalasini bir serverda uşlaş qiyinlaşadi. nvm, ya'ni Node Version Manager, har bir foydalanuvçiga öz uy papkasida bir neçta Node.js versiyasini saqlaş va ular orasida bitta buyruq bilan almaşiş imkonini beradi.
nvm qanday işlaydi
nvm oddiy shell skript bölib, Node.js versiyalarini foydalanuvçining ~/.nvm papkasiga yuklab oladi. Versiya almaştirilganda u faqat joriy terminal sessiyasining PATH özgaruvçisini özgartiradi, tizim fayllariga tegmaydi. Şu sababli nvm işlatiş uçun root huquqi kerak emas va bir foydalanuvçining sozlamalari boşqasiga ta'sir qilmaydi. Buning teskari tomoni ham bor: nvm orqali örnatilgan Node.js faqat şu foydalanuvçi uçun va faqat nvm yuklangan sessiyada körinadi.
nvm örnatiş
Örnatiş rasmiy GitHub omboridagi skript orqali bajariladi. Skript versiya raqami bilan çaqiriladi, şuning uçun eng sönggi relizni nvm repozitoriysidagi README'dan tekşirib oling. Quyidagi misolda v0.40.1 körsatilgan.
curl -o- https://raw.githubusercontent.com/nvm-sh/nvm/v0.40.1/install.sh | bash
source ~/.bashrc
nvm --version
Skript ~/.bashrc fayliga nvm'ni yuklaydigan bir neça qator qöşadi. Agar nvm --version "command not found" desa, terminalni yopib qayta oçing yoki source buyruğini qayta bajaring. zş işlatayotgan bölsangiz, qatorlar ~/.zshrc ga qöşiladi.
Versiyalarni örnatiş va almaştiriş
nvm'da eng köp işlatiladigan buyruqlar bir neçta. Mavjud versiyalar röyxatini köriş, kerakli versiyani örnatiş, unga ötiş va standart versiyani belgilaş şular jumlasidan. Production uçun odatda LTS, ya'ni uzoq muddat qöllab-quvvatlanadigan versiyalar tanlanadi, çunki ular uzoqroq vaqt xavfsizlik yangilanişlarini oladi.
nvm ls-remote --lts # mavjud LTS versiyalar
nvm install --lts # eng so'nggi LTS
nvm install 18 # 18.x ning oxirgisi
nvm use 18 # joriy sessiyada 18 ga o'tish
nvm alias default 20 # yangi sessiyalar uchun standart
nvm ls # o'rnatilgan versiyalar
node -v
nvm use faqat oçiq terminalga ta'sir qiladi. Yangi sessiya oçilganda default sifatida belgilangan versiya yuklanadi. Şuning uçun serverda eng köp işlatiladigan versiyani standart qilib qöyiş, qolganlariga esa kerak bölganda ötiş qulay.
.nvmrc fayli: loyiha öz versiyasini eslab qoladi
Har safar qaysi loyiha qaysi versiyada işlaşini eslab yuriş şart emas. Loyiha papkasiga .nvmrc nomli fayl yaratib, içiga versiya raqamini yozsangiz, şu papkada nvm use buyruği parametrsiz ham töğri versiyani tanlaydi. Bu fayl Git'da saqlanadi va jamoadagi har bir dasturçi bir xil versiyada işlaydi.
cd /var/www/eski-panel
echo "18" > .nvmrc
nvm install # .nvmrc dagi versiyani o'rnatadi
nvm use # .nvmrc dagi versiyaga o'tadi
Qöşimça ravişda package.json faylidagi engines maydonida ham kerakli versiya oraliğini körsatiş foydali. Bu nvm'ni boşqarmaydi, lekin notöğri versiyada örnatişga urinilganda ogohlantiriş beradi.
PM2, cron va systemd bilan işlatiş
Eng köp uçraydigan muammo şu yerda paydo böladi. nvm faqat interaktiv şell'da yuklanadi, cron vazifalari va systemd xizmatlari esa ~/.bashrc ni öqimaydi. Natijada terminalda hamma narsa işlaydi, lekin cron'dagi skript "node: command not found" deb yiqiladi. Yeçim oddiy: bunday joylarda Node.js'ga töliq yöl körsating.
nvm which 20
# /home/deploy/.nvm/versions/node/v20.x.x/bin/node
# crontab ichida
*/10 * * * * /home/deploy/.nvm/versions/node/v20.18.0/bin/node /var/www/misol-app/jobs/sync.js
Yuqoridagi v20.18.0 faqat misol, özingizdagi aniq yölni nvm which natijasidan oling. PM2 bilan esa vaziyat biroz osonroq: PM2'ni kerakli versiya tanlangan sessiyada örnatsangiz, u işga tuşirgan ilovalar şu versiyadan foydalanadi. Turli loyihalar turli versiyada işlaşi kerak bölsa, ecosystem faylida interpreter maydoniga aniq yölni yoziş mumkin.
apps: [{
name: "eski-panel",
script: "index.js",
interpreter: "/home/deploy/.nvm/versions/node/v18.20.4/bin/node"
}]
Node.js versiyasini yangilagandan keyin pm2 startup buyruğini qayta bajariş kerak bölişi mumkin, çunki startup skriptida eski versiya yöli yozilgan böladi. PM2 bu haqda özi ogohlantiradi.
Amaliy misol: bitta VPS'da ikki loyiha
Samarqanddagi kiçik veb-studiya bitta VPS'da ikki mijoz loyihasini saqlaydi. Birinçisi misol.uz uçun 2022 yilda yozilgan Express panel bölib, u Node.js 18 dan yuqorida ba'zi eski paketlar tufayli işlamaydi. Ikkinçisi example.uz uçun yangi Next.js sayt, u Node.js 20 yoki undan yuqorini talab qiladi. Studiya deploy foydalanuvçisiga nvm örnatib, har ikki versiyani yukladi, har bir loyiha papkasiga .nvmrc qöydi va PM2 ecosystem faylida har biriga öz interpreter yölini yozdi. Endi eski panelni yangilaş yangi saytga ta'sir qilmaydi.
Keraksiz versiyalarni tozalaş
Vaqt ötişi bilan ~/.nvm papkasida işlatilmaydigan versiyalar töplanib qoladi va disk joyini egallaydi. Ularni öçirişdan oldin heç bir PM2 ilovasi yoki cron vazifasi şu versiyaga boğlanmaganini tekşiring.
nvm ls
nvm uninstall 16
nvm cache clear
Agar sizga bir neçta Node.js versiyasi bilan erkin işlaş muhim bölsa, sayt.uz kabinetidan VPS olib, nvm'ni öz foydalanuvçingiz ostida sozlaşingiz mumkin. Bu usul tizim paketlariga tegmaydi va har bir loyiha öz muhitida qoladi.