🧠
Hosting

"Allowed memory size exhausted": PHP xotira xatosi va uni töğri hal qiliş

09.11.2026
← Barça maqolalar

Saytda biror sahifani oçganingizda oq ekran çiqsa yoki log faylida Fatal error: Allowed memory size of 134217728 bytes exhausted (tried to allocate 20480 bytes) degan qator paydo bölsa, bu PHP skript öziga ajratilgan xotira çegarasiga yetganini bildiradi. Xatodagi birinçi son çegaraning baytlardagi qiymati: 134217728 bayt aynan 128 MB ga teng. Ikkinçi son esa skript oxirgi marta söragan qöşimça xotira hajmi, u köpinça juda kiçik böladi va asosiy muammoni körsatmaydi. Bu xatoni ikki yöl bilan hal qiliş mumkin: çegarani oşiriş yoki xotirani ortiqça sarflayotgan kodni topiş. Köp hollarda ikkalasi ham kerak böladi.

memory_limit nima va nega u kerak

memory_limit bitta PHP sörovi (bitta sahifa oçilişi yoki bitta skript işga tuşişi) foydalana oladigan eng köp operativ xotirani belgilaydi. Bu himoya mexanizmi: xato yozilgan sikl yoki çeksiz rekursiya serverning butun xotirasini egallab, boşqa saytlarni ham töxtatib qöymasligi uçun PHP bunday skriptni özi töxtatadi. Şuning uçun çegarani -1 qilib, ya'ni çeksiz qilib qöyiş yomon fikr, ayniqsa umumiy hostingda. Odatiy saytlar uçun 128 MB yetarli böladi, oğir CMS va internet dökonlar uçun 256 MB keng tarqalgan qiymat, katta import yoki rasm qayta işlaş vazifalari uçun esa vaqtinça 512 MB kerak bölişi mumkin.

Hozirgi qiymatni bilişning eng oddiy usuli vaqtinçalik fayl yaratişdir. Tekşirib bölgaç, faylni albatta öçiring, çunki phpinfo() server haqida juda köp ma'lumot oçib beradi:

<?php
echo ini_get('memory_limit');
// yoki to'liq ma'lumot uchun: phpinfo();

Çegarani qayerda oşiriş mumkin

Qaysi usul işlaşi PHP serverda qanday rejimda işga tuşirilganiga boğliq. Hostinglarning aksariyatida PHP alohida jarayon sifatida (PHP-FPM yoki CGI) işlaydi, ba'zilarida esa Apaçe moduli sifatida. Notöğri usulni tanlasangiz, sozlama yo şunçaki e'tiborsiz qoladi, yoki butun sayt 500 xato bera boşlaydi.

Hosting panelidagi PHP sozlamalari

Eng işonçli yöl hosting panelidan foydalaniş. ISPmanager panelida har bir sayt uçun PHP versiyasi va asosiy parametrlarini, jumladan memory_limit ni özgartiriş imkoniyati böladi (qaysi parametrlar oçiqligi tarifga boğliq bölişi mumkin). sayt.uz mijozlari panelga sayt.uz kabinetidagi hosting sahifasidan kiradi. Panel orqali kiritilgan qiymat töğri konfiguratsiya fayliga yoziladi va PHP rejimidan qat'i nazar işlaydi.

.user.ini fayli (PHP-FPM va CGI uçun)

Agar PHP FPM yoki CGI rejimida işlasa, sayt papkasida .user.ini faylini yaratib, unga kerakli parametrni yoziş mumkin. PHP bu faylni har safar emas, belgilangan vaqt oraliğida qayta öqiydi (standart holatda 300 soniya), şuning uçun özgariş bir neça daqiqadan keyin kuçga kiradi:

; .user.ini
memory_limit = 256M

.htaccess (faqat Apaçe moduli rejimida)

Internetdagi köplab maslahatlarda .htaccess ga php_value qatorini qöşiş tavsiya etiladi. Bu faqat PHP Apaçe moduli (mod_php) sifatida işlaganda işlaydi. FPM yoki CGI rejimida esa Apaçe bu körsatmani tanimaydi va butun sayt 500 xato beradi. Şuning uçun bu qatorni qöşgandan keyin sayt işdan çiqsa, uni darhol olib taşlang va .user.ini usuliga öting:

# .htaccess
php_value memory_limit 256M

Kod içida va WordPress'da

Ayrim skriptlar uçun çegarani kodning özida oşiriş mumkin. Bu ayniqsa bitta oğir vazifa (masalan, hisobot yaratiş) uçun qulay, çunki qolgan sahifalar oddiy çegarada qoladi. Server administratori çegarani qattiq belgilagan bölsa, bu usul işlamasligini unutmang:

ini_set('memory_limit', '512M');

WordPress'da xotira uçun özining ikkita konstantasi bor. WP_MEMORY_LIMIT saytning oddiy sahifalari uçun, WP_MAX_MEMORY_LIMIT esa admin panel va rasm qayta işlaş kabi oğirroq vazifalar uçun işlatiladi. Ular wp-config.php faylida That's all, stop editing qatoridan oldin yoziladi. Bu konstantalar PHP'ning server çegarasidan oşib keta olmaydi, ya'ni server 128 MB bergan bölsa, WordPress'da 512 MB yoziş natija bermaydi:

define('WP_MEMORY_LIMIT', '256M');
define('WP_MAX_MEMORY_LIMIT', '512M');

Qaçon çegarani oşiriş yeçim emas

Agar çegarani 256 MB dan 512 MB ga, keyin 1 GB ga kötarsangiz-u, xato baribir qaytsa, muammo kodda. Köp uçraydigan sabablar quyidagilar:

Xotirani qaysi qism yeyayotganini aniqlaş uçun kodning turli joylariga ölçov qöyiş mumkin. memory_get_peak_usage(true) funksiyasi skript şu paytgaça erişgan eng yuqori xotira sarfini qaytaradi:

error_log('Xotira: ' . round(memory_get_peak_usage(true) / 1048576, 1) . ' MB');

Katta jadvallar bilan işlaganda ma'lumotni qismlab oliş xotira sarfini keskin kamaytiradi. Butun natijani massivga yiğiş örniga qatorlarni birma-bir öqing yoki LIMIT va OFFSET bilan 500-1000 tadan bölib işlang.

Misol: Toşkentdagi internet dökonda eksport

Toşkentdagi maişiy texnika dökoni example.uz WooCommerce'da işlaydi va har hafta barça mahsulotlarni Excel'ga eksport qiladi. Mahsulotlar soni 12 mingdan oşgaç, eksport sahifasi Allowed memory size xatosi bilan töxtay boşladi. Dasturçi avval panel orqali memory_limit ni 256 MB ga kötardi, bu vaqtinça yordam berdi. Keyin memory_get_peak_usage bilan tekşirganda eksport plagini barça mahsulotlarni rasmlari va meta ma'lumotlari bilan birga bir vaqtda xotiraga yuklayotgani ma'lum böldi. Plagin sozlamasida eksportni 500 tadan bölaklarga böliş yoqilgaç, sarf 90 MB atrofida barqaror qoldi va çegarani yana oşirişga ehtiyoj qolmadi.

Hosting tarifining çegarasi

Umumiy hostingda PHP sozlamasidan taşqari tarif böyiça umumiy xotira çegarasi ham bölişi mumkin. Agar memory_limit yetarli bölsa-yu, sayt bir vaqtda köp taşrif bölganda baribir sekinlaşsa yoki xato bersa, gap bitta skriptda emas, balki bir vaqtda işlayotgan barça jarayonlarning umumiy sarfida bölişi mumkin. Bunday holatda log fayllarni körib çiqiş, keraksiz plaginlarni öçiriş va keşlaşni yoqiş birinçi qadam böladi. Agar loyiha haqiqatan ham ösgan bölsa, kattaroq tarif yoki VPS haqida öylaş vaqti kelgan böladi. Aniq çegaralar böyiça savollarni sayt.uz kabinetidan texnik yordamga tiket orqali beriş mumkin.

Öxşaş maqolalar

🛡️ OJS jurnal saytini botlardan himoyalaş: qidiruv, yuklama va loglar 🛠️ Texnik yordamga töğri murojaat: muammo tez hal bölişi uçun nima yoziş kerak 🧭 Vektor bazani öz serveringizda işlatiş: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boşqariş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English