Saytni bir hostingdan boşqasiga köçiriş birinçi qaraşda oddiy körinadi: fayllarni köçirasiz, bazani import qilasiz va domenni yangi serverga yönaltirasiz. Amalda esa eng köp muammolar mayda narsalardan çiqadi: unutilgan cron vazifasi, boşqa PHP versiyasi, eski serverda qolib ketgan poçta qutilari yoki DNS özgarişi tarqalayotgan paytda yöqolgan buyurtmalar. Quyidagi tartib köçirişni bosqiçma-bosqiç, sayt işlab turgan holda va qaytiş yölini saqlagan holda bajarişga yordam beradi.
1. Eski hostingda nima borligini röyxatga oling
Köçirişni boşlaşdan oldin eski hostingdagi hamma narsani yozib çiqing. Faqat sayt fayllari va bazasi emas, balki ularning atrofidagi sozlamalar ham köçirilişi kerak, aks holda yangi serverda sayt oçilsa ham, uning bir qismi jim işlamay qoladi. Quyidagi röyxat odatda barça holatlarni qamrab oladi:
- Saytlar va subdomenlar röyxati, har birining papkasi.
- Ma'lumotlar bazalari, ularning nomi, foydalanuvçisi va kodirovkasi.
- PHP versiyasi va kerakli kengaytmalar (masalan,
intl,gd,imagick),memory_limitvaupload_max_filesizeqiymatlari. - Cron vazifalari va ularning işga tuşiş vaqti.
- Poçta qutilari, yönaltirişlar (forward) va avtojavoblar.
- Domenning barça DNS yozuvlari: A, CNAME, MX, TXT (SPF, DKIM, sayt tasdiqlaş yozuvlari).
Ayniqsa DNS yozuvlarini töliq nusxalab qöyiş muhim. Google Search Console yoki poçta xizmatlari uçun qöşilgan TXT yozuvlar unutilsa, köçirişdan keyin sayt tasdiqlaş yoki xatlar yetkazilişi buzilişi mumkin.
2. TTL qiymatini oldindan kamaytiring
DNS yozuvlarining TTL qiymati boşqa serverlar ularni qança vaqt keşda saqlaşini belgilaydi. Agar TTL bir sutka bölsa, IP manzilni özgartirganingizdan keyin ba'zi foydalanuvçilar uzoq vaqt eski serverga kirişda davom etadi. Şuning uçun köçirişdan kamida bir-ikki kun oldin A yozuvining TTL qiymatini 300 soniyagaça tuşiring. Agar domen sayt.uz kabinetida bölsa, DNS yozuvlari va ularning TTL qiymatlari şu yerdagi domen DNS bölimidan boşqariladi.
dig +noall +answer example.uz A
# example.uz. 300 IN A 203.0.113.20
3. Fayllarni köçiring
Ikkala serverda ham SSH bölsa, eng tez va işonçli yöl rsync yoki arxiv yaratişdir. rsync qayta işga tuşirilganda faqat özgargan fayllarni yuboradi, şuning uçun uni avval bir marta, keyin esa DNS almaştiriş oldidan yana bir marta işlatiş qulay. SSH bölmasa, eski panelning fayl menejeridan arxiv yaratib, yangi panelga yuklaş mumkin.
# eski serverda arxiv
tar -czf site.tar.gz -C ~/www example.uz
# yoki to'g'ridan-to'g'ri yangi serverga
rsync -avz --progress ~/www/example.uz/ user@203.0.113.20:~/www/example.uz/
4. Ma'lumotlar bazasini köçiring
Bazani mysqldump bilan eksport qilişda kodirovkani aniq körsatiş özbek va rus matnlari buzilib qolmasligi uçun muhim. --single-transaction parametri InnoDB jadvallarini saytni töxtatmasdan bir lahzadagi holatda saqlaydi. Yangi serverda böş baza va foydalanuvçi yaratiladi, keyin dump import qilinadi. Katta bazalarni phpMyAdmin orqali yuklaşda vaqt yoki hajm çekloviga duç keliş mumkin, şuning uçun imkon bölsa konsoldan foydalaning.
mysqldump --single-transaction --default-character-set=utf8mb4 \
-u eski_user -p eski_baza > baza.sql
mysql --default-character-set=utf8mb4 -u yangi_user -p yangi_baza < baza.sql
Import tugagaç, sayt sozlamalar faylidagi baza nomi, foydalanuvçi va parolni yangilang: WordPress'da bu wp-config.php, Laravel'da .env. Agar domen özgarmasa, bazadagi manzillarni almaştiriş şart emas.
5. DNS'ni özgartirmasdan oldin sinab köring
Köçirişning eng foydali qadami yangi serverdagi saytni domen hali eski serverga qarab turganida tekşirişdir. Buning uçun öz kompyuteringizdagi hosts fayliga domen va yangi server IP manzilini yozasiz. Şunda faqat sizning brauzeringiz yangi serverga kiradi, qolgan barça foydalanuvçilar esa eski saytda işlaşda davom etadi.
# Windows: C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts
# Linux/macOS: /etc/hosts
203.0.113.20 example.uz www.example.uz
Şu holatda asosiy sahifalarni, admin panelga kirişni, qidiruvni, formalarni va rasm yuklaşni sinab köring. Sertifikat hali çiqmagani uçun brauzer HTTPS haqida ogohlantirişi mumkin, bu normal holat. Tekşiruvdan keyin hosts faylidagi qatorni öçirişni unutmang.
6. Kontentni muzlatib, DNS'ni almaştiring
Agar saytda buyurtmalar, izohlar yoki röyxatdan ötişlar bölsa, almaştiriş paytida eski bazaga yozilgan ma'lumotlar yangisiga tuşmay qoladi. Şuning uçun trafik kam bölgan vaqtni tanlang, eski saytni qisqa muddatga texnik işlar rejimiga ötkazing, bazani oxirgi marta eksport-import qiling va rsync ni yana bir bor işga tuşiring. Şundan keyin A yozuvini yangi IP'ga özgartirasiz yoki, agar yangi hosting öz NS serverlarini bersa, domen NS'larini almaştirasiz. NS almaştirişda yangi DNS zonada barça eski yozuvlar, ayniqsa MX va TXT, oldindan tayyor turişi şart.
7. Poçta va SSL
Poçta köpinça eng köp e'tibordan çetda qoladigan qism. Agar xatlar ham hosting bilan birga köçsa, yangi serverda öşa nomdagi qutilar oldindan yaratiladi va eski xatlar imapsync kabi vosita bilan IMAP orqali köçiriladi. MX yozuvi almaştirilgandan keyin ham bir neça soat eski serverga xat kelişi mumkin, şuning uçun köçirişni bir marta takrorlaş foydali. SSL sertifikati esa domen yangi serverga qaragaç çiqariladi: Let's Encrypt domen haqiqatan şu serverga yönaltirilganini tekşiradi.
imapsync --host1 mail.eski-hosting.example --user1 info@example.uz --password1 '***' \
--host2 mail.example.uz --user2 info@example.uz --password2 '***'
Misol: Farğonadagi mebel dökoni
Farğonadagi mebel dökonining WordPress va WooCommerce'dagi sayti sekin işlaydigan xorijiy hostingdan Özbekistondagi serverga köçirildi. Dasturçi avval TTL'ni 300 soniyaga tuşirdi, juma kuni fayllar va bazani köçirib, hosts fayli orqali katalog, savatça va tölov sahifasini tekşirdi. Yakşanba tongida u dökonni yarim soatga texnik işlar rejimiga ötkazdi, bazani sönggi marta köçirdi va A yozuvini almaştirdi. Eski hosting yana bir hafta saqlandi va şu vaqt içida unga kelgan oxirgi xatlar ham yangi qutilarga köçirildi.
Köçirişdan keyingi tekşiruv
dig example.uz Avadig example.uz MXyangi qiymatlarni körsatayotganini tekşiring.- HTTPS sertifikati çiqqani va
httpdanhttpsga yönaltiriş işlayotganini köring. - Cron vazifalari yangi serverda qayta yaratilgan va işga tuşayotganiga işonç hosil qiling.
- Sayt formasidan test xat yuborib, u yetib kelişini va spamga tuşmasligini tekşiring.
- Eski hostingni darhol öçirmang: kamida bir neça kun zaxira sifatida saqlang.