Uptime — bu server qança vaqt işlayotganini körsatuvçi foizdir. 99.9% uptime — server yiliga 8.76 soat (kuniga 1.4 daqiqa) işlamasligi mumkin. Bu hosting tariflari va xizmatlar tomonidan kafolatlangan SLA (Service Level Agreement) çegarasidir. Yuqori uptime — biznes uçun muhim, ayniqsa e-commerce va kritik xizmatlar uçun.
Uptime foizlari va ularning ma'nosi
99% — yiliga 87.6 soat işlamaslik (kuniga 14 daqiqa). Past, biznes uçun yetarli emas.
99.5% — yiliga 43.8 soat. Hali ham past.
99.9% ("three nines") — yiliga 8.76 soat. Standart professional hosting.
99.99% ("four nines") — yiliga 52 daqiqa. Premium uçun.
99.999% ("five nines") — yiliga 5 daqiqa. Enterprise va kritik (banklar).
Uptime ga ta'sir qiluvçi omillar
Hardware muammolar — disk crash, RAM xato, power supply yiqiliş. Yaxşi hosting redundancy bilan (RAID, dual PSU) bu xavfni minimallaştiradi.
Network muammolar — internet provayder yiqilişi, DDoS hujum, BGP routing muammosi.
Software muammolar — server software (Apaçe, MySQL, PHP) crash, OS yangilaniş problem.
Maintenance — planned downtime tizim yangilaniş uçun (odatda keçqurun).
Uptime monitoring
Uptime Robot — bepul 50 monitor, 5 daqiqada bir tekşiriş. Pingdom — premium, 1 minutda bir, köp locations. StatusCake — bepul plan ham bor. Better Stack — modern, alerting yaxşi.
Monitoring tools sizning saytni har 1-5 daqiqada tekşiradi va işlamasa SMS, email yoki Slack orqali xabar yuboradi.
Uptime'ni oşiriş
CDN — Cloudflare orqali static content edge'da. Origin yiqilsa ham, cached sahifalar işlaydi.
Load balancing — bir neçta server bilan işlaş. Bir server yiqilsa, boşqalar davom etadi.
Database replication — master-slave MySQL, agar master yiqilsa slave'ga avtomatik ötiş.
Multi-region deployment — bir neçta data center'da sayt joylaş. AWS Multi-AZ, Google Cloud Multi-Region.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz tariflarida uptime kafolati: Basic Hosting 99.9% (SLA), Pro Hosting 99.95%, Premium va VPS 99.99%. Real holatda 2024 yilda biz 99.97% uptime körsattik (jami 158 daqiqa downtime — asosan maintenance). 2024 yilda yagona katta downtime: 14 oktabr 47 daqiqa (datacenter elektri muammosi). Mijozlarimiz Uptime Robot bilan öz saytlarini kuzatişini tavsiya qilamiz. Maslahat: 99.9% uptime hozirgi standartdir — bundan kam taklif qiladigan hostinğga işonmang.