🙈
Hosting

Staging subdomen: test saytni Google'dan töğri yaşiriş

09.11.2026
← Barça maqolalar

Saytda katta özgariş qilişdan oldin uni alohida nusxada sinab köriş yaxşi odat. Köpinça buning uçun test.example.uz yoki staging.example.uz kabi subdomen oçiladi va unga asosiy saytning töliq nusxasi qöyiladi. Muammo şundaki, qidiruv tizimlari bu subdomenni ham topadi: unga bitta havola, sitemap fayli yoki brauzer kengaytmasi orqali yuborilgan manzil kifoya. Natijada Google'da bir xil matnli ikki sayt paydo böladi, ba'zan esa mijoz qidiruvdan tugallanmagan test sahifasiga kirib, eski narxlar yoki "lorem ipsum" matnini köradi.

Nega robots.txt yetarli emas

Köpçilik birinçi bölib robots.txt fayliga Disallow: / yozadi. Bu qoida qidiruv robotiga sahifalarni öqimaslikni aytadi, lekin ularni indeksga qöşmaslikni kafolatlamaydi. Agar boşqa joyda test subdomeniga havola bölsa, Google manzilni mazmunsiz holda indeksga qöşişi mumkin va natijalarda "Bu sahifa haqida ma'lumot mavjud emas" degan yozuv bilan çiqadi. Bundan ham muhimi, robot sahifani öqiy olmagani uçun undagi noindex belgisini ham körmaydi, ya'ni ikki usulni birga qöllaş bir-biriga xalaqit beradi.

Şuning uçun staging uçun işonçli yondaşuv ikki qatlamdan iborat: robotga sahifani öqişga ruxsat beriladi, lekin har bir javobda "indekslama" degan belgi yuboriladi yoki, undan ham yaxşisi, sayt parol bilan yopiladi.

Birinçi usul: X-Robots-Tag sarlavhasi

X-Robots-Tag HTTP sarlavhasi meta tegning server darajasidagi muqobili hisoblanadi. Uning afzalligi şundaki, u HTML sahifalarga ham, PDF, rasm va boşqa fayllarga ham işlaydi, şablonni tahrirlaş esa talab qilinmaydi. Apaçe'da bu mod_headers moduli orqali staging papkasidagi .htaccess ga yoziladi, Nginx'da esa subdomenning server blokiga qöşiladi.

# .htaccess (faqat staging papkasida!)
<IfModule mod_headers.c>
    Header set X-Robots-Tag "noindex, nofollow"
</IfModule>

# Nginx: staging.example.uz server bloki
add_header X-Robots-Tag "noindex, nofollow" always;

Sozlama işlayotganini curl -I buyruği bilan tekşirasiz: javob sarlavhalari orasida X-Robots-Tag: noindex, nofollow qatori bölişi kerak. Bu qatorni asosiy domenning javobida ham tekşirib köring, çunki notöğri papkaga yozilgan qoida asosiy saytni qidiruvdan çiqarib yuborişi mumkin.

curl -sI https://staging.example.uz | grep -i x-robots
curl -sI https://example.uz | grep -i x-robots   # bo'sh bo'lishi kerak

Ikkinçi usul: parol bilan himoya

Eng işonçli yeçim staginğni parol bilan yopişdir. HTTP Basic Auth yoqilganda robot sahifa örniga 401 javobini oladi va heç narsani indekslay olmaydi, begona odamlar ham tugallanmagan sahifalarni körmaydi. Parol fayli htpasswd yordamçi dasturi bilan yaratiladi va uni sayt papkasidan taşqarida saqlaş tavsiya etiladi.

htpasswd -c /home/user/.htpasswd_staging tester

# .htaccess (Apache)
AuthType Basic
AuthName "Staging"
AuthUserFile /home/user/.htpasswd_staging
Require valid-user

# Nginx
auth_basic "Staging";
auth_basic_user_file /etc/nginx/.htpasswd_staging;
location /.well-known/acme-challenge/ { auth_basic off; }

Oxirgi qatorga e'tibor bering: Let's Encrypt sertifikati HTTP orqali tekşirilganda tekşiruv serveri parolni bilmaydi, şuning uçun .well-known yöli parolsiz qolişi kerak, aks holda SSL yangilanmay qolişi mumkin. Agar staging tölov tizimi yoki taşqi API'dan qaytuvçi sörovlarni (webhook) qabul qilişi kerak bölsa, ular uçun ham alohida istisno qiliş lozim böladi.

WordPress va boşqa CMS sozlamalari

WordPress'da "Sozlamalar → Öqiş" bölimida qidiruv tizimlariga saytni indekslamaslikni söraydigan belgi bor. U sahifalarga noindex meta tegini qöşadi va staging uçun qöşimça qatlam sifatida foydali. Lekin bu belgi faqat WordPress yaratgan sahifalarga ta'sir qiladi va ma'lumotlar bazasida saqlanadi, şuning uçun bazani staginğdan asosiy saytga köçirganda u ham birga köçadi. Köp jamoalar aynan şu sababli işga tuşirilgandan keyin bir neça hafta qidiruvdan ğoyib bölgan saytni qidiradi.

Allaqaçon indeksga tuşgan bölsa

Agar test subdomen Google natijalarida körinib qolgan bölsa, avval yuqoridagi usullardan birini qöllang, keyin Google Search Console'da subdomenni alohida resurs sifatida tasdiqlang. "Olib taşlaş" (Removals) vositasi sahifalarni natijalardan vaqtinça yaşiradi, doimiy natija esa robot sahifalarni qayta körib, noindex yoki 401 javobini olgaç keladi. Subdomenni tasdiqlaş uçun DNS'ga TXT yozuv qöşiş kerak böladi, buni sayt.uz kabinetidagi domen DNS bölimidan qiliş mumkin.

Misol: Namangandagi maktab sayti

Namangandagi xususiy maktab yangi dizaynni yangi.misol.uz subdomenida ikki oy davomida tayyorladi. Şu vaqt içida öqituvçilardan biri havolani ota-onalar guruhiga yubordi va bir neça haftadan keyin "qabul" sözi böyiça qidiruvda asosiy sayt örniga test nusxasi çiqa boşladi. Dasturçi subdomenga parol qöydi, Search Console orqali test manzillarini vaqtinça olib taşladi va işga tuşiriş kuni bazani köçirgaç, asosiy saytda X-Robots-Tag yoki noindex yöqligini curl bilan tekşirdi.

Işga tuşiriş oldidan nazorat röyxati

Öxşaş maqolalar

🛡️ OJS jurnal saytini botlardan himoyalaş: qidiruv, yuklama va loglar 🛠️ Texnik yordamga töğri murojaat: muammo tez hal bölişi uçun nima yoziş kerak 🧭 Vektor bazani öz serveringizda işlatiş: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boşqariş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English