Static Site Generator (SSG) — bu build vaqtida HTML, CSS, JavaScript fayllarini avtomatik yaratuvçi tool. Foydalanuvçi sayt'ga kirganda — server PHP yoki database query qilmaydi, balki tayyor static HTML yuboradi. Natija: öta tez sahifa, kuçli xavfsizlik, oson hosting. Modern web rivojlanişda eng ommabop yondaşuvlardan biri.
SSG vs Dynamic vs SPA
Dynamic (PHP/Python/Node.js): server har request'da kontent generate qiladi. WordPress, Django, Laravel.
SPA (Single Page Application): JavaScript brauzerda render qiladi. React, Vue, Angular.
SSG: build vaqtida HTML generate qilinadi. Hugo, Jekyll, Gatsby, Astro.
SSĞning afzalliklari
Tezlik: static HTML — eng tez. CDN orqali millisoniyalarda.
Xavfsizlik: database yoki server-side code yöq. Hack qilinmaydigan.
Hosting arzon: oddiy static file hosting (Netlify, Vercel, GitHub Pages bepul).
Scalability: trafik 10x oşsa, problem yöq.
Reliability: server crashes yöq (faqat static file).
SSĞning kamçiliklari
Build vaqti: köp sahifa — uzoq build.
Dynamic content qiyin: e-commerce, user-generated content.
Real-time update yöq: rebuild kerak.
Form handling external: Netlify Forms, Formspree.
Popular SSĞlar
Hugo
Göda yozilgan. Eng tez SSG (10000 sahifa 5 soniyada).
Theme'lar köp. Markdown content.
Bepul, open source.
Jekyll
Eng eski SSG. Ruby'da. GitHub Pages default.
Blog uçun mos.
Gatsby
React'da. GraphQL data layer.
Plugin'lar köp, ecosystem kuçli.
Build sekin (köp sahifa uçun).
Next.js
React framework. SSG + SSR + ISR.
Eng ommabop modern framework.
Vercel'da deploy.
Nuxt
Vue'ning Next.js'i. SSG + SSR.
Astro
Yangi va kuçli. Islands architecture — har komponent alohida.
Multi-framework (React, Vue, Svelte birgalikda).
Performance kuçli.
11ty (Eleventy)
JavaScript'da. Oddiy va fleksibel.
Template language qaratamlik: Nunjucks, Liquid, Markdown.
Hexo
Node.js'da. Blog uçun.
SSG iş jarayoni
1. Kontent yoziş: Markdown, CMS, JSON.
2. Template yaratiş: HTML + template language.
3. Build: SSG tool kontent + template → HTML.
4. Deploy: static fayllar Netlify, Vercel, S3'ga.
5. CDN: foydalanuvçiga eng yaqin server'dan.
Content sources
Markdown fayllar (.md) — eng oddiy.
Headless CMS (Contentful, Sanity) — kontent menejer uçun.
JSON fayllar — structured data.
External API — third-party.
Template languages
Liquid (Jekyll, Shopify).
Nunjucks (11ty).
Handlebars.
JSX (Gatsby, Next.js).
Pug — minimal HTML.
Deploy strategiyalari
Netlify — push to git → automatic deploy. Bepul plan yaxşi.
Vercel — Next.js native. Bepul plan.
GitHub Pages — bepul, Jekyll native.
Cloudflare Pages — yangi, kuçli.
AWS S3 + CloudFront — manual lekin scalable.
Build optimization
Incremental build — faqat özgargan sahifalarni rebuild.
Parallel build — multi-core CPU.
Build cache — repeat build tez.
Dynamic content SSĞda
Comment, form, search — JavaScript bilan client-side.
External service: Disqus (comment), Algolia (search), Netlify Forms.
Serverless functions: AWS Lambda, Netlify Functions, Vercel Functions.
E-commerce SSG
Headless commerce: Shopify Storefront API + SSG.
Snipcart — simple SSG e-commerce.
Commerce.js — API-based.
Real-time data
SSG + client-side fetch: build vaqtida static, runtime'da API call.
ISR (Next.js) — periodic rebuild.
On-demand revalidation — kontent özgargaç rebuild.
SEO va SSG
SSG SEO uçun ideal. HTML server-side render'lanadi — Google darrov indekslaydi.
Performance high — Core Web Vitals yaxşi.
Meta tags, structured data — easy implement.
JAMstack
SSG — JAMstack'ning markaziy qismi.
JavaScript + APIs + Markup.
SSG vs WordPress
WordPress: dynamic, plugin'lar, theme'lar, kontent menejer uçun oson.
SSG: tezlik, xavfsizlik, modern dev experience.
Tanlaş: kontent menejer texnik bölmasa — WordPress. Dev team modern bölsa — SSG.
SSG va WordPress birgalikda
Headless WordPress + SSG: WordPress admin, frontend SSG.
WP REST API yoki WPGraphQL → Next.js/Gatsby.
Common SSG xato
1. Dynamic content forsing — qiyin va sekin.
2. Build vaqti ignorate — 10000+ sahifa = uzoq build.
3. Form handling planning yöq.
4. SEO ignorate — meta tags yöq.
5. Image optimization yöq.
SSG misol use case'lar
Marketing sayt — sayt content, fast load.
Documentation — Docusaurus, MkDocs.
Blog — Hugo, Jekyll, Gatsby.
Portfolio — sodda, tezroq.
Landing page — single sahifa.
Sayt.uz SSG amaliyot
Sayt.uz hozirça PHP — SSG emas.
Blog uçun SSG migration rejada. Markdown content + Hugo build.
Tezlik 100ms gaça kamayadi (hozir 800ms).
Hosting plan'larda SSG support: Node.js, build automation, Cloudflare Pages deploy.
Mijozlar uçun: Hugo va Jekyll uçun tayyor template'lar. Bir click deploy.
Documentation: bloğda SSG qöllanma'lar.
Hozirgi tavsiya mijozlarga: blog yoki marketing sayt → SSG, dynamic sayt → WordPress yoki PHP.