🔤
Veb-sayt

Tipografiya: veb dizaynda matn işlaş san'ati

13.02.2026
← Barça maqolalar

Tipografiya — bu matnni vizual jihatdan taşkillaştiriş san'ati. Veb dizaynda tipografiya juda muhim, çunki sahifa kontentining 95%i matn. Yaxşi tipografiya — matnni öqiluvçan, jozibali va professional qiladi. Yomon esa foydalanuvçini quvib çiqaradi — matn öqiş qiyin bölsa, foydalanuvçi sahifani tark etadi. Web typography qoidalarini tuşuniş veb dizayner uçun majburiy.

Şrift turlari

Serif — kiçik \"oyoqchalari\" bilan şriftlar (Times New Roman, Georgia, Lora). Klassik, professional, gazetada keng işlatiladi. Veb'da kam işlatiladi.

Sans-serif — \"oyoqchasiz\" şriftlar (Arial, Helvetica, Inter, Roboto). Modern, toza, ekranda yaxşi öqiladi. Eng tarqalgan veb şrift turi.

Display — sarlavhalar uçun maxsus şriftlar (Bebas Neue, Playfair Display). Katta ölçamda körinişi yaxşi.

Monospace — har belgi bir xil enliqdagi (Courier, Monaco, Fira Code). Code uçun.

Script — qölda yozilgan şriftlar (Pacifico, Lobster). Maxsus joylarda, sarlavhalar uçun.

Şrift tanlaş

Veb uçun 1-2 ta şrift yetadi. Heading uçun bittasi, body uçun boşqasi. Yoki ikkalasi ham bir şrift, lekin turli oğirlik (weight).

Tanlaş mezonlari: öqiluvçanlik (legibility), brand bilan moslik, available weights (Light, Regular, Medium, Bold, Black), file size.

Google Fonts

Eng maşhur bepul şrift kutubxonasi. 1500+ şrift, hammasi bepul işlatiladigan. fonts.google.com.

Top Google şriftlar: Inter (modern), Roboto (Google'ning standart), Open Sans (klassik), Poppins (geometrik), Lora (serif).

Implementatsiya: <link href=\"https://fonts.googleapis.com/css2?family=Inter:wght@400;500;700&display=swap\" rel=\"stylesheet\">

Font-display: swap

Web şrift yuklaş vaqtida sahifa qanday körinişi. font-display: swap — sistemaga şrift'i körsatib turadi, original şrift yuklangunça. Bu LCP (Core Web Vital) yaxşi natija beradi.

Self-hosting şriftlar

Google Fonts'ni öz sayt'ingizga yuklaş. Tezlik yaxşilanadi (Google server'iga sörov yöq), GDPR muammosi yöq.

google-webfonts-helper.herokuapp.com — kerakli şrift faqat kerakli weight'lar bilan yuklab oliş.

Type scale

Type scale — har xil ölçamdagi matnlarning ratsional munosabati. Matematik ratio işlatiş:

1.125 (Major Second): 16, 18, 20, 23, 26 — minimal hierarçy.

1.25 (Major Third): 16, 20, 25, 31, 39 — balanced.

1.333 (Perfect Fourth): 16, 21, 28, 38, 51 — dramatik hierarçy.

1.618 (Golden Ratio): 16, 26, 42, 68, 110 — eng dramatik.

Line height

Line height (qator balandligi) — matn öqiş uçun juda muhim. Body matn uçun 1.5-1.8 ideal. Sarlavhalar uçun 1.1-1.3.

Past line height (1.0) — matn siqilgan, öqiş qiyin. Yuqori (2.0+) — matn ajralib, oqim buziladi.

Letter spacing (tracking)

Letter spacing — belgilar orasi. Heading uçun -0.02em (yaqinroq). Body uçun 0 yoki +0.01em. UPPERCASE matn uçun +0.05em (kengayiş).

Line length

Bir qator neça belgi bölişi. 45-75 belgi ideal (örtaça 65). Juda qisqa (30 belgidan kam) — köp eye movement. Juda uzun (90+ belgi) — foydalanuvçi sof qatorni saqlay olmaydi.

max-width: 65ç (ç — belgi kengligi birligi).

Hierarçy va contrast

Tipografik hierarçy — H1 eng katta, H2 kiçikroq, body eng kiçik. Vizual jihatdan aniq farq bölişi şart.

Misol: H1 48px Bold, H2 32px SemiBold, H3 24px Medium, body 16px Regular.

Color bilan ham hierarçy — sarlavhalar töq rang, body neutral, kiçik matnlar oç rang.

Responsive typography

Mobile va desktop'da şrift ölçamlari farqlanişi şart. Mobile'da matn katta bölişi yaxşi (16px+).

Modern yondaşuv: clamp() funksiyasi. font-size: clamp(16px, 4vw, 24px) — minimum 16, viewport'ga moslaşadi, maximum 24.

O'zbek/Rus şrift

Lotin şrift'lari odatda kirill belgilarni qöllab-quvvatlaydi (Inter, Roboto, Open Sans). Özbek diakritika (ʻ, ʼ) ham mavjud.

Diakritika tekşiring: şrift sahifasida \"O'zbekcha\" yoki kirill matn körsating va töğri körinişini tekşiring.

Web safe şriftlar

Web safe şriftlar — barça operating sistemada bor: Arial, Helvetica, Times New Roman, Georgia, Verdana. Bularning heç qaçon yuklaş kerak emas — har doim mavjud.

System font stack: font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, sans-serif — har OS öz native şriftini işlatadi.

Variable fonts

2017'dan beri yangi format — variable font. Bir faylda barça oğirliklar (100-900) va italic versiya. Klassik 6-7 fayl örniga 1 fayl.

File size kiçik, performance yaxşi. Inter Variable, Roboto Flex — populyar variable şriftlar.

Sayt.uz tipografiya strategiyasi

Sayt.uz da yagona şrift — Inter. Variable font sifatida. Headinğlar uçun 600-700 weight, body uçun 400, kiçik matn uçun 500 weight.

Type scale: 1.25 (Major Third). Body 16px, H6 18px, H5 20px, H4 25px, H3 31px, H2 39px, H1 49px.

Line height: body 1.7, headings 1.2. Letter spacing: headings -0.01em, body 0.

Responsive: clamp() bilan mobile/desktop balans. Mobile'da matn 16px minimum.

Self-hosting Inter şrift — Google Fonts emas. GDPR va tezlik. font-display: swap.

Öxşaş maqolalar

🧾 Onlayn dökon va fiskal çek: virtual kassa talablari 💻 IT kompaniya sayti: software house, autsorsing va developer servisi uçun strategiya 🌾 Qişloq xöjaligi va agrobiznes sayti: mahsulotlar katalogi va B2B sotuv 🧪 Tibbiy laboratoriya sayti: testlar katalogi, onlayn buyurtma va natija oliş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English