Domen masking: nega u SEO uchun zararli va o'rniga nima qilish kerak

Domen masking (ba'zan «freym orqali yo'naltirish» yoki «yashirin yo'naltirish» deb ham ataladi) — bu bir domenni ochganda brauzer manzil satrida o'sha domen qoladigan, lekin sahifa mazmuni butunlay boshqa manzildan yuklanadigan usul. Texnik jihatdan bu oddiy HTML sahifa bo'lib, uning ichida bitta katta iframe joylashgan va u butun ekranni egallaydi. Foydalanuvchi uchun hammasi chiroyli ko'rinadi: manzil satrida qisqa va esda qoladigan nom turadi. Ammo qidiruv tizimlari uchun bunday sayt deyarli bo'sh sahifa bo'lib qoladi, va aynan shu sababli masking SEO nuqtai nazaridan eng zararli yechimlardan biri hisoblanadi.

Masking qanday ishlaydi: ichkaridan qaraganda

Siz domen sozlamalarida «masking bilan yo'naltirish» variantini tanlaganingizda, domen uchun maxsus sahifa yaratiladi. Bu sahifaning kodi taxminan quyidagicha ko'rinadi va unda sizning haqiqiy kontentingizdan bitta ham so'z yo'q:

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
  <title>Mebel Toshkent</title>
</head>
<body style="margin:0">
  <iframe src="https://mebel-dokon.konstruktor-sayt.com/"
          style="border:0;width:100%;height:100vh"></iframe>
</body>
</html>

Qidiruv robotlari bu sahifani o'qiganda faqat sarlavha va bitta iframe manzilini ko'radi. Matn, mahsulotlar, narxlar, aloqa ma'lumotlari — barchasi boshqa domenda joylashgan bo'lib, robot ularni o'sha boshqa domenga tegishli deb hisoblaydi. Natijada siz pul to'lab olgan chiroyli domen qidiruvda hech narsa bilan raqobatlasha olmaydi, chunki uning o'zida indekslash uchun kontent yo'q.

Nega qidiruv tizimlari masking qilingan domenni yoqtirmaydi

Kontent boshqa manzilga yoziladi

Google va Yandex sahifani indekslaganda kontentni u haqiqatda joylashgan URL ga bog'laydi. Iframe ichidagi sahifa alohida hujjat sifatida qabul qilinadi va reyting ham, havolalar vazni ham asosan o'sha manzilga to'planadi. Siz tashqi saytlarda, ijtimoiy tarmoqlarda va reklamada qisqa domeningizni tarqatasiz, lekin bu havolalarning SEO foydasi ko'p hollarda yo'qoladi, chunki ular kontenti yo'q sahifaga olib boradi.

Har bir sahifa bitta manzilda «qotib qoladi»

Masking ishlatilganda foydalanuvchi saytning qaysi bo'limiga o'tmasin, manzil satrida bosh sahifa manzili qoladi. Bu shuni anglatadiki, «Divanlar» yoki «Yetkazib berish» sahifalarining o'z alohida URL manzili tashqaridan ko'rinmaydi. Qidiruv tizimi ichki sahifalarni sizning domeningiz ostida ko'rsata olmaydi, mijoz esa yoqqan mahsulot sahifasini do'stiga yuborsa, do'sti bosh sahifaga tushadi.

Takroriy kontent va chalkashlik

Bir xil kontent ikki xil manzil orqali ochilganda qidiruv tizimi qaysi biri asosiy ekanini o'zi tanlashga majbur bo'ladi. Ko'pincha u asl manzilni tanlaydi, ya'ni texnik subdomen yoki konstruktor manzili qidiruvda chiqadi, sizning brendingiz esa chiqmaydi.

Faqat SEO emas: masking keltiradigan boshqa muammolar

Zamonaviy saytlarning ko'pchiligi o'zini boshqa sayt ichida ochilishdan himoya qiladi. Buning uchun X-Frame-Options sarlavhasi yoki CSP ning frame-ancestors direktivasi ishlatiladi. Agar maqsadli sayt shunday sozlangan bo'lsa, masking qilingan domenni ochgan mijoz shunchaki bo'sh oq ekranni ko'radi.

Xavfsizlik ham alohida masala. Agar masking sahifasi oddiy HTTP orqali berilsa, ichidagi HTTPS sayt ham brauzer nazarida «himoyalanmagan» bo'lib ko'rinadi va forma to'ldirishda ogohlantirishlar chiqishi mumkin. Mobil qurilmalarda iframe ichidagi sahifaning moslashuvchan dizayni ham ko'pincha buziladi: ekran o'lchami to'g'ri uzatilmaydi, aylantirish ikki marta paydo bo'ladi. Analitika tizimlari ham manbalarni noto'g'ri yozadi, chunki barcha tashriflar iframe ichidan kelgandek ko'rinadi.

Real misol: Toshkentdagi mebel do'koni

Tasavvur qiling, Toshkentdagi kichik mebel do'koni o'z saytini bepul konstruktorda yaratdi va u uzun texnik subdomenda ishlaydi. Egasi chiroyli .uz domen sotib oldi va vaqtni tejash uchun uni masking bilan konstruktor manziliga yo'naltirdi. Bir necha oydan keyin u reklama varaqalarida, Instagram profilida va xaritalarda yangi domenni ko'rsatib chiqdi, lekin qidiruvda «Toshkent divan narxlari» kabi so'rovlar bo'yicha baribir konstruktor subdomeni chiqardi, ba'zan esa umuman hech narsa chiqmadi. Bundan tashqari, konstruktor xavfsizlik yangilanishidan keyin freymlashni taqiqladi va bir necha kun davomida domen bo'sh oq sahifa ko'rsatib turdi.

Muammo ikki yo'l bilan hal qilindi: avval masking o'chirilib, uning o'rniga 301 yo'naltirish qo'yildi, keyinroq esa sayt to'liq o'z hostingiga ko'chirildi va domen to'g'ridan-to'g'ri hosting serveriga ulandi. Shundan so'ng ichki sahifalar alohida manzillarga ega bo'ldi va qidiruv tizimlari brend domenini asosiy manzil sifatida qabul qila boshladi.

Masking o'rniga nima qilish kerak

1-variant: 301 doimiy yo'naltirish

Agar ikkinchi domen faqat qo'shimcha nom bo'lsa (masalan, imlo xatosi bilan yoziladigan variant yoki eski nom), uni asosiy domenga 301 kodi bilan yo'naltiring. Bu holda manzil satri asosiy domenga o'zgaradi, qidiruv tizimlari esa barcha signalni asosiy domenga o'tkazadi. Apache serverda bu .htaccess orqali quyidagicha sozlanadi:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^(www\.)?eski-domen\.uz$ [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://asosiy-domen.uz/$1 [R=301,L]

Nginx ishlatilsa, alohida server bloki yetarli. $request_uri o'zgaruvchisi tufayli ichki sahifa manzili ham saqlanadi, ya'ni /katalog/divanlar aynan o'sha sahifaga o'tadi:

server {
    listen 80;
    server_name eski-domen.uz www.eski-domen.uz;
    return 301 https://asosiy-domen.uz$request_uri;
}

2-variant: domenni saytning o'ziga ulash

Eng to'g'ri yechim — saytni domen bilan birga to'g'ridan-to'g'ri ishlatish. Buning uchun sayt hostingda joylashadi, domen esa DNS orqali (A yozuvi yoki nameserverlar) o'sha serverga ko'rsatiladi. Agar sayt konstruktorda bo'lsa, ko'pchilik konstruktorlar o'z domeningizni ulash imkonini beradi — bu masking emas, balki sayt sizning domeningizda haqiqatan ishlashi demakdir. sayt.uz hostingida domen kabinet orqali hosting akkauntiga biriktiriladi va bepul SSL sertifikati avtomatik beriladi, shuning uchun iframe kerak bo'lmaydi.

3-variant: kanonik manzil

Ba'zi hollarda bir xil kontent ikki domenda ochilishi zarur bo'lsa, har bir sahifada asosiy manzilni ko'rsatuvchi kanonik teg qo'ying. Bu qidiruv tizimiga qaysi nusxani indekslash kerakligini aniq aytadi, lekin baribir 301 yo'naltirish ishonchliroq signal hisoblanadi.

Hozirgi sozlamani qanday tekshirish mumkin

Domeningiz masking bilan ishlayaptimi yoki to'g'ri yo'naltirilganmi, buni terminalda bitta buyruq bilan bilish mumkin. Javobda 301 kodi va Location sarlavhasi bo'lsa, yo'naltirish to'g'ri. Agar 200 kodi qaytib, sahifa manbasida faqat iframe bo'lsa, demak masking ishlatilmoqda:

curl -I http://eski-domen.uz/katalog
curl -s http://eski-domen.uz/ | grep -i iframe

Brauzerda ham tekshirish oson: sahifada o'ng tugmani bosib «Sahifa kodini ko'rish» bandini tanlang. Agar kod bir necha qatordan iborat bo'lib, ichida faqat bitta iframe bo'lsa, sizning domeningiz qidiruv tizimlari uchun bo'sh. Google Search Console yoki Yandex Webmaster da ham domen bo'yicha indekslangan sahifalar sonini ko'rib, muammo qanchalik jiddiy ekanini baholash mumkin.

Masking faqat juda vaqtinchalik, qidiruv muhim bo'lmagan holatlarda — masalan, ichki test yoki bir kunlik aksiya sahifasi uchun — qabul qilinishi mumkin. Biznes sayti, onlayn do'kon yoki klinika sayti uchun esa u brendingizni qidiruvdan yashiradi. Domen sizning asosiy aktivingiz ekan, u kontentning haqiqiy manzili bo'lishi kerak, boshqa saytning niqobi emas.