Inode tugadi: diskda joy bor, lekin fayl yaratib bo'lmayapti — sabab va yechim

Hostingdan foydalanuvchilar ba'zan g'alati vaziyatga tushib qolishadi: panelda disk hajmining yarmi ham ishlatilmagan, lekin sayt yangi rasm yuklay olmaydi, WordPress plagin yangilanmaydi, pochta qutisiga xat tushmaydi. Xato xabarlarida esa No space left on device yoki Disk quota exceeded degan yozuv chiqadi. Bunday holatda muammo baytlarda emas, fayllar sonida bo'ladi. Har bir fayl va papka fayl tizimida bitta inode egallaydi va hosting tariflarida odatda nafaqat disk hajmiga, balki inode soniga ham chegara qo'yiladi.

Inode nima va nega u alohida tugaydi

Inode — bu fayl tizimidagi yozuv bo'lib, unda fayl haqidagi ma'lumot saqlanadi: egasi, ruxsatlari, o'lchami va ma'lumot diskning qayerida joylashgani. Fayl kichik bo'ladimi yoki katta, u baribir bitta inode oladi. Shuning uchun bitta 2 GB lik video fayl bitta inode ishlatadi, yuz ming dona 1 KB lik kesh fayli esa yuz ming inode ishlatadi, garchi ularning umumiy hajmi atigi 100 MB atrofida bo'lsa ham. Aynan shu sababli disk hajmi bo'sh ko'rinsa ham, fayllar soni chegarasiga yetib qolish mumkin.

Inode limiti tugaganda tizim yangi fayl yaratishga ruxsat bermaydi. Bu esa ko'p narsalarga ta'sir qiladi: PHP sessiya fayllarini yoza olmaydi va foydalanuvchilar tizimga kira olmaydi, kesh plagini yangi sahifa saqlay olmaydi, rasm yuklash ishlamaydi, kelgan pochta xatlari ham saqlanmaydi. Tashqaridan qaraganda bu sayt "buzilgandek" ko'rinadi, aslida esa bitta papkada keraksiz fayllar to'planib qolgan bo'ladi.

Belgilar: muammo aynan inode'dami

Avval hosting panelidagi statistikaga qarang. ISPmanager panelida foydalanuvchi resurslari bo'limida disk hajmi bilan birga fayllar soni va uning chegarasi ham ko'rsatiladi. Agar disk hajmi past, lekin fayllar soni chegaraga yaqin bo'lsa, tashxis aniq. sayt.uz mijozlari hosting panelini to'g'ridan-to'g'ri kabinetdan ochishlari mumkin, alohida login kiritish shart emas.

Agar hostingingizda SSH yoqilgan bo'lsa, hisobni terminal orqali ham tekshirish mumkin. Quyidagi buyruq uy papkangizdagi jami fayl va papkalar sonini ko'rsatadi:

find ~ -xdev | wc -l

Shared hostingda df -i buyrug'i ko'pincha butun serverning ko'rsatkichini beradi, sizning shaxsiy kvotangizni emas, shuning uchun unga to'liq ishonmang. Shaxsiy limitni panel yoki quota -s buyrug'i aniqroq ko'rsatadi, agar server unga ruxsat bergan bo'lsa.

Qaysi papka fayllarni to'plagan — topish usuli

Keyingi qadam — aybdor papkani topish. GNU coreutils'ning du buyrug'i hajm o'rniga inode sonini sanay oladi. Quyidagi buyruq uy papkangizda eng ko'p fayl saqlagan 20 ta papkani tartib bilan chiqaradi:

du --inodes -x -d 3 ~ 2>/dev/null | sort -n | tail -20

Agar server eski bo'lib --inodes parametrini tanimasa, xuddi shu ishni find bilan qilsa bo'ladi:

for d in ~/*/ ~/www/*/*/; do
  printf '%s %s\n' "$(find "$d" -xdev | wc -l)" "$d"
done | sort -n | tail -20

Natijada odatda bir-ikki papka ro'yxatning eng tepasida keskin ajralib turadi. Amaliyotda eng ko'p uchraydigan aybdorlar shular: WordPress kesh plaginlarining wp-content/cache papkasi, PHP sessiya fayllari saqlanadigan tmp papkasi, yillar davomida tozalanmagan pochta qutilari, ochilib qolgan zaxira arxivlari, hamda serverga to'liq yuklangan node_modules yoki vendor papkalari.

Misol: Toshkentdagi onlayn do'kon

Tasavvur qiling, misol.uz manzilidagi kiyim do'koni WooCommerce asosida ishlaydi. Bir kuni ertalab egasi mahsulot rasmlarini yuklay olmayotganini, mijozlar esa savatga mahsulot qo'sha olmayotganini aytadi. Panelda disk hajmi 40 foiz band, lekin fayllar soni chegarada. du --inodes buyrug'i ko'rsatishicha, wp-content/cache papkasida bir necha yuz ming fayl bor: kesh plagini har bir filtr kombinatsiyasi, har bir rang va o'lcham uchun alohida sahifa saqlagan. Filtrli kataloglarda bunday "kesh portlashi" tez-tez uchraydi.

Yechim ikki bosqichli bo'ldi. Avval kesh plagini sozlamalaridan "keshni tozalash" tugmasi bosildi, ammo fayllar juda ko'p bo'lgani uchun plagin vaqt chegarasiga yetib to'xtab qoldi. Shundan keyin kesh papkasi SSH orqali tozalandi va plagin sozlamalarida filtr parametrli URL'larni keshlamaslik yoqildi. Bir necha daqiqadan so'ng sayt normal ishlay boshladi.

Xavfsiz tozalash buyruqlari

O'chirishdan oldin har doim nima o'chirayotganingizni ko'rib chiqing va muhim ma'lumot bo'lsa zaxira oling. Kesh papkasi saytning o'zi qayta yaratadigan vaqtinchalik fayllardan iborat, shuning uchun uni tozalash xavfsiz:

cd ~/www/misol.uz/wp-content/cache
find . -type f -delete

PHP sessiya fayllari odatda sess_ bilan boshlanadi. Ikki kundan eski sessiyalarni o'chirish faol foydalanuvchilarga ta'sir qilmaydi:

find ~/tmp -type f -name 'sess_*' -mtime +2 -delete

Juda ko'p fayl bo'lgan papkada rm -rf * buyrug'i Argument list too long xatosini berishi mumkin, chunki shell barcha fayl nomlarini bitta qatorga yig'ishga urinadi. find ... -delete bu muammoga duch kelmaydi va katta hajmdagi tozalashda ishonchliroq. Agar SSH bo'lmasa, ISPmanager fayl menejeri orqali papkani o'chirish mumkin, lekin yuz minglab faylda bu sekin ishlaydi va vaqt chegarasiga uchrashi mumkin.

Pochta qutilari ham inode yeydi

Serverlarda pochta odatda Maildir formatida saqlanadi, ya'ni har bir xat alohida fayl. Bir necha yil davomida reklama xatlari, bildirishnomalar va spam o'chirilmagan quti o'n minglab inode egallashi mumkin. Bunday hollarda pochta dasturida eski xatlarni arxivlash yoki "Spam" va "Korzina" papkalarini tozalash yordam beradi.

Qayta takrorlanmasligi uchun

Muammoni bir marta hal qilish yetarli emas, uning sababini ham bartaraf etish kerak. Kesh plaginida keshning yashash muddatini cheklang va avtomatik tozalashni yoqing. Sessiya fayllarini muntazam tozalash uchun panelda kunlik cron vazifa qo'shish mumkin:

0 4 * * * find $HOME/tmp -type f -name 'sess_*' -mtime +2 -delete

Composer yoki npm bilan ishlaydigan loyihalarda kerakli kutubxonalarni serverda o'rnating, lekin build jarayonida hosil bo'lgan keraksiz papkalarni saqlab qo'ymang. Zaxira nusxalarni ochib saytning ichida qoldirmang, ularni arxiv ko'rinishida saqlang yoki hostingdan tashqariga olib chiqing. Agar sayt tabiiy ravishda juda ko'p fayl bilan ishlasa, masalan katta rasm galereyasi yoki fayl almashish xizmati bo'lsa, yuqoriroq limitli tarif yoki VPS haqida o'ylash vaqti kelgan bo'ladi. Aniq limitlar va tarif tanlovi bo'yicha sayt.uz kabinetidan yoki texnik yordam orqali ma'lumot olish mumkin.