Disavow файл — бу Google'га маълум бир домен ёки саҳифалардан келаётган ҳаволаларни эътиборга олмасликни сўраб юбориладиган оддий матнли ҳужжат. Унинг вазифаси ниҳоятда аниқ: сиз Google'га "бу манбалардан келаётган ҳаволаларни менинг сайтим рейтингида ҳисобга олманг" деб айтасиз. Бу пост токсик ҳаволаларни қандай топиш ҳақида эмас, балки айнан файлнинг ўзи — унинг ички тузилиши, синтаксиси ва Google Search Console орқали расмий юбориш жараёни ҳақида. Файлни нотўғри тузсангиз, Google уни рад этади ёки баъзи қаторларни эътиборсиз қолдиради, шунинг учун ҳар бир белгини тўғри ёзиш катта аҳамиятга эга.
Disavow файл қандай кўринишга эга
Disavow файл — бу .txt кенгайтмали оддий матн файли бўлиб, ҳар бир қаторда битта йўриқнома ёзилади. Файлда икки хил ёзув мавжуд: алоҳида URL манзиллари ва бутун доменлар. Агар сиз фақат битта аниқ саҳифадан келаётган ҳаволани рад этмоқчи бўлсангиз, ўша саҳифанинг тўлиқ URL манзилини ёзасиз. Агар эса бутун сайтдан, яъни унинг барча саҳифаларидан келаётган ҳаволаларни рад этмоқчи бўлсангиз, домен ёзувидан фойдаланасиз. Аксарият ҳолларда бутун доменни рад этиш мақсадга мувофиқ, чунки спам сайтлар одатда кўплаб турли саҳифалардан ҳавола ташлайди.
Бутун доменни белгилаш учун махсус префикс ишлатилади. Қуйидаги мисолга эътибор беринг: домен ёзуви domain: сўзи билан бошланади, ундан кейин бўш жойсиз домен номи келади. Алоҳида URL эса ҳеч қандай префиксиз, тўғридан-тўғри http ёки https билан бошланиб ёзилади.
# Бу изоҳ қатори - Google буни ўқимайди
# Қуйидаги бутун доменни рад этамиз
domain:spammy-site.com
domain:another-bad-site.net
# Фақат битта аниқ саҳифани рад этамиз
https://example-forum.com/spam-page.html
http://low-quality.org/links/page2Диққат қилинг, domain: префиксидан кейин протокол (http/https) ёзилмайди, шунингдек www ҳам қўшилмайди — шунчаки тоза домен номи. Бунинг сабаби шундаки, домен даражасидаги ёзув ўша домендаги барча суб-доменлар ва протоколларни қамраб олади. Аксинча, алоҳида URL ёзсангиз, у тўлиқ манзил бўлиши ва протоколни ўз ичига олиши шарт, акс ҳолда Google уни нотўғри тушунади.
Изоҳ қаторлари ва файл тартиби
Файлда изоҳ қолдириш учун қаторни # белгиси билан бошлаш мумкин. Google бундай қаторларни бутунлай эътиборга олмайди, лекин улар сиз учун жуда фойдали — айниқса файл катта бўлганда. Масалан, ҳар бир гуруҳ домен олдидан қайси санада ва нима сабабдан қўшилганини ёзиб қўйсангиз, келажакда файлни қайта кўриб чиқиш анча осонлашади. Яхши тартибга солинган disavow файл — бу вақт ўтиши билан бошқариш осон бўладиган ҳужжат, чунки линклар профили ўзгариб туради ва сиз вақти-вақти билан унга янги ёзувлар қўшишингиз мумкин.
Файл бир нечта техник талабларга жавоб бериши керак. Биринчидан, у UTF-8 ёки 7-битли ASCII кодлашда сақланиши лозим, акс ҳолда Google баъзи белгиларни нотўғри ўқиши мумкин. Иккинчидан, ҳар бир қатор алоҳида бўлиши, яъни битта қаторга иккита домен сиғдирилмаслиги керак. Учинчидан, файлнинг умумий ҳажми 100 000 қатордан ёки 2 мегабайтдан ошмаслиги шарт. Амалда бу чекловга деярли ҳеч ким етиб бормайди, лекин билиб қўйиш фойдали.
Файлни қандай яратиш керак
Disavow файлни яратиш учун мураккаб дастурлар шарт эмас — оддий матн муҳаррири етарли. Windows'да Notepad, macOS'да TextEdit (оддий матн режимида) ёки ҳар қандай код муҳарририда файл яратиш мумкин. Энг муҳими, файлни Word каби форматланган ҳужжат сифатида эмас, балки тоза матн (.txt) сифатида сақлаш, чунки Word файллари яширин форматлаш белгиларини қўшади ва Google уларни ўқий олмайди. Файлга исталган ном бериш мумкин, масалан disavow.txt, бу ном Google учун аҳамиятга эга эмас.
Файлни сақлашда кодлашга алоҳида эътибор беринг. Кўплаб матн муҳаррирларида "Save As" ойнасида кодлашни танлаш имконияти бор — у ерда UTF-8 ни белгиланг. Агар файл ичида лотин алифбосидан ташқари белгилар бўлмаса, бу одатда муаммо туғдирмайди, лекин халқаро доменлар (масалан, IDN доменлар) билан ишлаганда кодлаш ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади. Файлни сақлагандан кейин уни қайтадан очиб, ҳамма қаторлар тўғри кўринаётганини текширинг.
Google Search Console орқали юклаш
Disavow файлни юклаш учун Google Search Console ичида алоҳида восита — Disavow Tool мавжуд. Муҳим нуқта шундаки, бу восита асосий Search Console интерфейсида кўринмайди, унга алоҳида ҳавола орқали кириш керак. Воситага кирганингиздан сўнг, рўйхатдан ўз сайтингизни (мулкингизни) танлайсиз. Бу ерда диққат билан тўғри мулкни танлаш жуда муҳим, чунки файл айнан танланган сайтга нисбатан қўлланилади, ва бу босқичдаги хато йўриқномаларни нотўғри жойга қўллашга олиб келади.
Мулкни танлагандан кейин файлни юклаш тугмасини босасиз ва компьютерингиздаги disavow.txt файлини кўрсатасиз. Google файлни дарҳол текширади ва агар синтаксисда хатолик бўлса, қайси қаторда муаммо борлигини кўрсатади. Масалан, бўш жой нотўғри қўйилган ёки domain: префикси хато ёзилган бўлса, тизим огоҳлантиради. Агар файл муваффақиятли қабул қилинса, у олдинги юкланган файлнинг ўрнини эгаллайди — яъни янги файл эскисини бутунлай алмаштиради, уларни бирлаштирмайди.
Айнан шу алмаштириш хусусияти энг кўп учрайдиган хатолардан бирига сабаб бўлади. Агар сиз илгари юборилган файлга янги домен қўшмоқчи бўлсангиз, фақат янги доменни ўз ичига олган файлни юкламанг — бундай ҳолда эски ёзувлар йўқолади. Аксинча, аввал эски файлни сақлаб қўйинг, унга янги қаторларни қўшинг ва тўлиқ, янгиланган файлни қайтадан юкланг. Шунинг учун ҳам disavow файлнинг сўнгги нусхасини доимо ўзингизда сақлаб туриш мақсадга мувофиқ.
Қайта ишлаш вақти ва кутиладиган натижалар
Disavow файлни юборганингиздан кейин натижани дарҳол кўришни кутманг. Google файлни қабул қилади, лекин ундаги йўриқномалар дарҳол кучга кирмайди — ҳаволалар Google томонидан қайта индексланиши ва қайта баҳоланиши керак, бу эса одатда бир неча ҳафта давом этади. Баъзи ҳолларда жараён бир ойгача чўзилиши мумкин, чунки Google ўша ҳаволаларни ўз индексида қайта кўриб чиқиши керак. Шунинг учун disavow — бу сабр талаб қиладиган восита, ва уни юборгандан кейин ҳар куни рейтингни текшириб ўтириш маънога эга эмас.
Файлни юборганингиздан кейин уни ўчириб ташлаш ёки бекор қилиш ҳам мумкин. Бунинг учун Disavow Tool'га қайтиб, жорий файлни ўчирасиз, ва шу пайтдан бошлаб Google аввал рад этилган ҳаволаларни қайтадан ҳисобга ола бошлайди. Бу жараён ҳам бир зумда эмас, қайта баҳолаш учун вақт кетади. Умуман олганда, disavow файлни фақат зарур бўлганда, яъни сиз аниқ зарарли ҳаволалар профилингизга жиддий таъсир қилаётганига ишонганингизда ишлатиш тавсия этилади — кераксиз доменларни рад этиш кўпинча фойдадан кўра кўпроқ зарар келтириши мумкин, чунки баъзи ҳаволалар аслида фойдали бўлиши мумкин.
Агар сиз ўз сайтингизнинг ҳаволалар профилини бошқариш ва доменингизни профессионал даражада юритмоқчи бўлсангиз, ишончли домен ва хостинг инфратузилмаси муҳим асос бўлади. sayt.uz орқали доменингизни рўйхатдан ўтказиб, барқарор хостинг хизматидан фойдаланиш сайтингизнинг техник саломатлигини таъминлашда ёрдам беради, бу эса SEO ишларингизни мустаҳкам пойдевор устига қуриш имконини беради.