Эски домен сотиб олишнинг жозибаси тушунарли: ном қисқа, ёши катта, унга аллақачон ҳаволалар бор. Аммо баъзан янги сайт ишга тушгач, ҳафталар ўтса ҳам Google қидирувида деярли кўринмайди, ҳатто бренд номи билан қидирилганда ҳам. Бунинг сабаби кўпинча доменнинг ўтмишида: аввалги эгаси уни спам, сунъий ҳаволалар ёки зарарли контент учун ишлатган ва Google доменга нисбатан чора кўрган. Бу ҳолат тузатилади, лекин аввал муаммонинг турини тўғри аниқлаш керак.
Жазо турлари: қўлда кўрилган чора ва алгоритмик пасайиш
Google'да икки хил вазият бўлади ва уларни фарқлаш жуда муҳим. Биринчиси қўлда кўриладиган чора, яъни Google ходими сайтни кўриб чиқиб, унинг қоидаларни бузганини қайд этган. Бундай чора Search Console'даги махсус ҳисоботда аниқ кўрсатилади ва унда сабаб ҳам ёзилади, масалан, сунъий кирувчи ҳаволалар ёки спам контент. Иккинчиси алгоритмик пасайиш бўлиб, унда ҳеч қандай хабар келмайди: сайт шунчаки тизим баҳолашида паст туради, чунки доменнинг сигналлари ёмон.
Қўлда кўрилган чорадан қутулиш йўли аниқ: муаммони тузатасиз ва қайта кўриб чиқиш сўровини юборасиз. Алгоритмик ҳолатда эса сўров юборадиган жой йўқ. Бу ерда фақат муаммоли сигналларни йўқотиш, сифатли контент қўшиш ва вақт ўтишини кутиш қолади. Шунинг учун биринчи қадам доимо Search Console'ни улаш ва ҳисоботларни ўқишдир.
Search Console'да доменни текшириш
Доменни Search Console'га "Домен" туридаги ресурс сифатида қўшиш энг тўлиқ кўриниш беради, чунки у барча субдоменлар ва протоколларни қамрайди. Тасдиқлаш учун Google берган TXT ёзувини доменнинг DNS созламаларига қўшасиз. Агар доменингиз sayt.uz'да бўлса, бу ёзувни кабинетдаги DNS бўлимидан қўшиш мумкин. Ёзув тарқалганини қуйидагича текширасиз:
dig +short TXT misol.uz
# javobda "google-site-verification=..." qatori ko'rinishi kerakТасдиқлангандан кейин "Хавфсизлик ва қўлда кўриладиган чоралар" бўлимидаги иккита ҳисоботни очинг. Қўлда кўриладиган чоралар ҳисоботида муаммо бўлмаса, "муаммо аниқланмади" деган ёзув чиқади. Хавфсизлик муаммолари ҳисоботида эса домен бузилган ёки зарарли дастур тарқатган деб белгиланганми, шу кўринади. Шунингдек, "Саҳифалар" ҳисоботида Google қайси эски манзилларни ҳали ҳам билишини кўриб чиқинг: у ерда сиз ҳеч қачон яратмаган юзлаб саҳифалар бўлиши мумкин.
Эски спам саҳифалардан қутулиш
Аввалги эгасининг спам саҳифалари Google хотирасида қолган бўлса, уларни "энди мавжуд эмас" деб аниқ кўрсатиш керак. Бунинг учун 404 жавоби ҳам ишлайди, аммо 410 Gone жавоби саҳифа атайлаб ва бутунлай олиб ташланганини билдиради. Эски манзилларни бош саҳифага йўналтириш эса яхши фикр эмас: спам саҳифаларнинг ёмон сигналлари янги саҳифангизга кўчиши мумкин. Apache ёки ISPmanager бошқарадиган хостингда буни .htaccess орқали қилиш мумкин:
RewriteEngine On
RewriteRule ^(casino|pharmacy|loans)/ - [G,L]
RewriteRule ^[a-z0-9]{20,}\.html$ - [G,L]Биринчи қоида маълум папкалар учун, иккинчиси эса спамчилар кўп ишлатадиган узун тасодифий номли саҳифалар учун 410 қайтаради. Nginx ишлатилса, худди шу натижа қуйидагича олинади:
location ~ ^/(casino|pharmacy|loans)/ {
return 410;
}Қоидаларни қўшгандан кейин curl -I https://misol.uz/casino/test билан жавоб коди ҳақиқатан 410 эканини текширинг. Қоидаларингиз янги сайтнинг ҳақиқий саҳифаларига тегмаслигига ишонч ҳосил қилинг.
Сунъий ҳаволалар ва disavow файли
Агар қўлда кўрилган чора сабаби сунъий кирувчи ҳаволалар бўлса, уларни иложи борича олиб ташлаш керак. Реал ҳаётда спам каталог эгалари камдан-кам жавоб беради, шунинг учун Google disavow воситасини тақдим этади. Бу восита орқали сиз "бу ҳаволаларни ҳисобга олманг" деган рўйхатни юклайсиз. Файл оддий матн кўринишида бўлади:
# avvalgi egasi davridagi spam kataloglar
domain:spam-katalog.example
domain:arzon-havola.example
https://forum.example/thread/12345Disavow эҳтиёткорлик билан ишлатиладиган восита. Google ўзи ҳам кўплаб паст сифатли ҳаволаларни автоматик эътиборсиз қолдиради, шунинг учун аниқ жазо ёки аниқ сунъий ҳавола схемаси бўлмаса, уни ишлатиш шарт эмас. Нотўғри ишлатилса, фойдали ҳаволаларни ҳам йўқотиб қўйишингиз мумкин.
Қайта кўриб чиқиш сўровини тўғри ёзиш
Муаммолар тузатилгач, Search Console'даги қўлда кўриладиган чоралар ҳисоботидан қайта кўриб чиқиш сўровини юборасиз. Сўровда умумий гаплар эмас, аниқ фактлар бўлиши керак. Домен яқинда сотиб олинганини, аввалги эгаси билан алоқангиз йўқлигини, спам саҳифалар 410 қайтаришини, қайси ҳаволалар олиб ташлангани ёки disavow қилинганини қисқа ва аниқ ёзинг. Сотиб олиш санасини тасдиқловчи маълумотни ҳам эслатиш фойдали.
Кўриб чиқиш одатда бир неча кундан бир неча ҳафтагача давом этади ва натижа Search Console орқали хабар қилинади. Сўров рад этилса, жавобда кўрсатилган қолган муаммоларни тузатиб, қайта юбориш мумкин.
Амалий мисол: Тошкентдаги ўқув маркази
Тошкентдаги инглиз тили ўқув маркази аукциондан englishpro.uz каби қисқа домен олди дейлик. Янги сайт ишга тушди, лекин икки ой ўтиб ҳам Google'да марказ номи билан қидирилганда чиқмади. Search Console уланганда қўлда кўриладиган чоралар ҳисоботида спам контент бўйича қайд топилди. "Саҳифалар" ҳисоботида эса юзлаб эски казино саҳифалари кўринди.
Марказ дастурчиси эски манзиллар учун 410 қоидаларини қўшди, sitemap файлини фақат ҳақиқий саҳифалар билан янгилади ва қайта кўриб чиқиш сўровида домен қачон сотиб олингани ҳамда нима ўзгаргани ҳақида ёзди. Бир неча ҳафтадан сўнг чора олиб ташланди. Шундан кейин ҳам сайт биринчи ўринларга дарҳол чиқмади, чунки ишонч қайта йиғилиши керак эди, аммо бренд номи бўйича қидирувда сайт барқарор кўрина бошлади.
Қачон доменни алмаштирган маъқул
Баъзан тозалаш ишлари ўзини оқламайди. Агар домен бир неча марта жазоланган, ҳаволаларнинг деярли ҳаммаси спам бўлса ва қайта кўриб чиқиш бир неча марта рад этилган бўлса, янги домен олиб, ишни тоза бошлаш тезроқ натижа бериши мумкин. Бундай қарорни сотиб олишдан олдин қабул қилиш эса янада арзонга тушади: домен тарихини олдиндан текшириб, Wayback архиви ва қидирувдаги изларни кўриб чиқинг. Шубҳали ҳолатларда sayt.uz техник ёрдамидан DNS ва хостинг созламалари бўйича маслаҳат олишингиз мумкин.