Microsoft 365 компанияга Outlook почтаси, Teams, OneDrive ва Office иловаларини битта ҳисоб остида беради. Почта ism@kompaniya.uz кўринишида ишлаши учун доменни Microsoft 365 ҳисобига қўшиш ва бир қатор DNS ёзувларини созлаш керак. Бошқа почта хизматларига қараганда бу ерда ёзувлар бироз кўпроқ: эгаликни тасдиқлаш, хатларни қабул қилиш, почта дастурларини автоматик созлаш ва хатларни имзолаш учун алоҳида ёзувлар бор. Ҳар бирининг нима учун кераклигини тушунсангиз, созлаш қўрқинчли эмас.
Доменни админ марказига қўшиш
Microsoft 365 админ марказига глобал администратор сифатида киринг ва Settings, сўнг Domains бўлимида Add domain тугмасини босинг. Домен номини киритгач, Microsoft эгаликни тасдиқлаш усулини сўрайди. Баъзи регистраторлар учун автоматик созлаш таклиф қилиниши мумкин, лекин ёзувларни қўлда қўшиш варианти ҳар доим мавжуд ва у қайси ёзув нима учун кераклигини яхши кўрсатади. Домен sayt.uz орқали рўйхатдан ўтган ва NS серверлари бизда бўлса, ёзувлар кабинетдаги доменнинг DNS бўлимида қўшилади.
MS= билан бошланадиган тасдиқлаш ёзуви
Биринчи ёзув фақат эгаликни исботлаш учун. Microsoft MS=ms билан бошланиб, рақамлар билан давом этадиган қиймат беради ва уни илдиз доменда TXT ёзув сифатида кўришни кутади. Бу ёзув почтага ҳам, сайтга ҳам таъсир қилмайди. Доменда SPF ёки бошқа хизматларнинг TXT ёзувлари бўлса, янги қийматни улар билан бирлаштирманг, алоҳида ёзув қилиб қўшинг. Ёзув қўшилгач, админ марказида тасдиқлаш тугмасини босинг; агар дарҳол ўтмаса, DNS тарқалиши учун бироз кутинг.
Почта учун асосий ёзувлар
Тасдиқдан кейин админ маркази Exchange Online учун керакли ёзувлар рўйхатини кўрсатади. Улардан энг муҳими MX ёзуви: у хатларни Microsoft серверларига йўналтиради. Қиймат домен номидан ясалади, одатда нуқталар чизиқчага алмаштирилиб, mail.protection.outlook.com қўшилади. Масалан, example.uz учун бу example-uz.mail.protection.outlook.com бўлади. Microsoft янги доменлар учун MX форматини янгилаб бораётгани сабабли, қийматни ўзингиз ясаманг, админ марказидаги аниқ қаторни нусха олинг.
| Тури | Номи | Қиймати | Вазифаси |
|---|---|---|---|
| TXT | @ | MS=ms12345678 | Эгаликни тасдиқлаш |
| MX | @ | example-uz.mail.protection.outlook.com (устуворлик 0) | Хатларни қабул қилиш |
| CNAME | autodiscover | autodiscover.outlook.com | Outlook'ни автоматик созлаш |
| TXT | @ | v=spf1 include:spf.protection.outlook.com -all | Юборувчи серверлар рўйхати (SPF) |
Autodiscover ёзуви ходим Outlook'га фақат манзил ва паролни киритганда дастурнинг сервер созламаларини ўзи топишига ёрдам беради. Бу ёзув бўлмаса, почта ишлайди, лекин телефон ва компютерларда ҳисобни қўшиш чалкаш бўлиб қолади. Эски почта серверига қараган MX ёзувларини албатта ўчиринг, акс ҳолда хатлар икки жойга бўлиниб кетади.
SPF ёзувини тўғри тузиш
SPF ёзуви доменингиз номидан қайси серверлар хат юбориши мумкинлигини эълон қилади. Агар барча хатлар фақат Microsoft 365 орқали кетса, жадвалдаги ёзув етарли. Аммо кўп компанияларда сайт хостингдан ҳам хат юборади: буюртма тасдиғи, паролни тиклаш, алоқа формаси. Бундай ҳолда иккала манба битта SPF ёзувида бўлиши керак, чунки иккита SPF ёзуви хато ҳисобланади. Масалан: v=spf1 include:spf.protection.outlook.com a mx -all. Бу ерда -all қатъий сиёсат бўлиб, рўйхатда йўқ серверлардан келган хатларни рад этишни сўрайди; юборувчилар тўлиқ аниқланмаган бўлса, вақтинча ~all қўйиш хавфсизроқ.
DKIM: иккита CNAME селектор
Microsoft 365'да DKIM бошқа хизматлардагидек узун TXT калит билан эмас, иккита CNAME ёзув орқали созланади. Уларнинг номи selector1._domainkey ва selector2._domainkey, қийматлари эса сизнинг тенант номингиз асосида ясалган ва Microsoft серверларига қарайдиган манзиллар бўлади. Аниқ қийматларни Microsoft Defender порталидаги электрон почта аутентификатсияси созламаларида, DKIM бўлимида кўрасиз. CNAME ёзувлари қўшилиб, тарқалгач, ўша жойда домен учун DKIM имзолашни ёқиш керак. Икки селектор калитларни вақти-вақти билан хавфсиз алмаштириш учун ишлатилади.
selector1._domainkey CNAME selector1-example-uz._domainkey.tenant.onmicrosoft.com.
selector2._domainkey CNAME selector2-example-uz._domainkey.tenant.onmicrosoft.com.
_dmarc TXT "v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.uz"Юқоридаги қийматлар фақат намуна, tenant ўрнида сизнинг ташкилотингиз номи туради ва формат порталда кўрсатилганидек бўлиши керак. DMARC ёзуви эса аввал p=none билан қўйилади, ҳисоботлар кўриб чиқилгач, аста-секин қаттиқлаштирилади.
Қўшимча ёзувлар: Teams ва қурилмаларни бошқариш
Admin маркази баъзан қўшимча ёзувларни ҳам кўрсатади. Масалан, компания қурилмаларини Intune орқали бошқармоқчи бўлсангиз, enterpriseregistration ва enterpriseenrollment номли CNAME ёзувлари керак бўлади. Баъзи ташкилотлар учун Teams билан боғлиқ SRV ва CNAME ёзувлари ҳам рўйхатда чиқиши мумкин. Бу ёзувлар фақат тегишли хизматдан фойдалансангиз керак, шунинг учун админ марказида қайси хизматлар танланганини кўриб, кераксизларини қўшмасдан қолдириш мумкин.
Амалий мисол: Тошкентдаги бухгалтерия фирмаси
Миробод туманидаги ўн кишилик бухгалтерия фирмаси мижозлар билан Excel файллар алмашади ва Teams'да учрашувлар ўтказади, шунинг учун Microsoft 365 танлади. Администратор доменни админ марказига қўшди, MS= ёзуви билан тасдиқлади, сўнг жума куни кечқурун MX, autodiscover ва SPF ёзувларини қўшиб, эски хостинг почтасининг MX ёзувини ўчирди. Сайтдаги алоқа формаси хостингдан хат юборгани учун SPF ёзувига a mx ҳам қўшилди. Душанба куни DKIM селекторлари тарқалган эди ва имзолаш ёқилди. Ходимлар Outlook'га фақат манзил ва парол киритиб уланди, қўшимча сервер созламалари талаб қилинмади.
Натижани текшириш
dig +short TXT example.uz
dig +short MX example.uz
dig +short CNAME autodiscover.example.uz
dig +short CNAME selector1._domainkey.example.uzAdmin марказидаги домен саҳифаси ҳам ёзувлар ҳолатини кўрсатади ва хато бўлса қайси ёзув етишмаётганини айтади. Мураккаброқ муаммолар учун Microsoft Remote Connectivity Analyzer воситаси Autodiscover ва почта оқимини ташқаридан синаб кўради. Барча текширувлар яшил ҳолатга ўтгач, тест хатини ташқи почтага юбориб, сарлавҳаларда SPF, DKIM ва DMARC натижалари "пасс" эканини кўриб қўйинг.