Telegram bot yozgan dasturçilarning köpçiligi bir kuni logda quyidagi xabarni köradi: Conflict: terminated by other getUpdates request; make sure that only one bot instance is running. Şundan keyin bot xabarlarga goh javob beradi, goh javob bermaydi, ba'zi buyruqlar umuman yöqolib ketadi. Xato matni aslida muammoni oçiq aytib turibdi: Telegram serveriga bitta token bilan bir vaqtning özida bir neçta dastur yangilaniş sörayapti. Quyida ikkinçi nusxani qayerdan qidiriş va xato qaytmasligi uçun botni qanday işga tuşirişni körib çiqamiz.
Xato qanday mexanizm bilan paydo böladi
Telegram bot ikki usulda yangilaniş oladi. Birinçisi getUpdates usuli bölib, bunda bot özi Telegram serveriga sörov yuborib, yangi xabarlar bormi deb kutib turadi. Ikkinçisi webhook bölib, bunda Telegram yangi xabarni özi botingiz manziliga yuboradi. getUpdates rejimida bitta token uçun faqat bitta faol sörov bölişi mumkin. Agar ikkinçi dastur ham xuddi şu token bilan sörov yuborsa, Telegram oldingi sörovni uzib qöyadi va unga 409 kodli Conflict javobini qaytaradi.
Natijada ikki nusxa bir-birini navbat bilan "itarib" çiqaradi. Agar nusxalardan biri eski kod bilan işlayotgan bölsa, foydalanuvçi bir safar yangi menyuni, keyingi safar eski menyuni köradi. Aynan şu "goh işlaydi, goh işlamaydi" holati Conflict xatosining eng xarakterli belgisidir.
Ikkinçi nusxa odatda qayerda yaşirinadi
Toşkentdagi gul dökoni uçun buyurtma qabul qiladigan botni misol qilib olaylik. Dasturçi botni avval öz noutbukida sinab kördi, keyin serverga yukladi va işga tuşirdi. Lekin noutbukdagi terminal yopilmagan, bot u yerda ham işlab turibdi. Ertalab dökon egasi "buyurtmalarning yarmi kelmayapti" deb şikoyat qiladi, çunki xabarlarning bir qismini noutbukdagi nusxa olib, heç qayerga yozmayapti.
Boşqa tez-tez uçraydigan manbalar quyidagilar:
- Botni har daqiqada "tirikmi" deb tekşirib, qayta işga tuşiradigan cron vazifasi, u eski jarayon töxtaganini tekşirmasdan yangisini oçadi.
- PM2 röyxatida bir xil skript ikki marta, turli nomlar bilan qöşilgan.
- Bitta serverda ham
systemdxizmati, ham qöldanohupbilan oçilgan nusxa işlab turibdi. - Yangi versiyani boşqa papkaga yuklab işga tuşirişgan, eski papkadagi nusxa esa öçirilmagan.
- Token boşqa birovga (masalan, avvalgi dasturçiga) ma'lum va u öz kompyuterida şu token bilan sinov ötkazayapti.
Serverda ortiqça jarayonni topiş
Birinçi qadam serverda bot neçta nusxada işlayotganini aniqlaşdir. Buning uçun jarayonlar röyxatidan skript nomini qidiriş kifoya. Quyidagi buyruqlar Python va Node.js botlar uçun mos keladi, faqat fayl nomini özingiznikiga almaştiring.
ps aux | grep -E "bot\.py|bot\.js" | grep -v grep
pgrep -af bot.py
# PM2 ishlatilsa
pm2 list
# systemd xizmati holati
systemctl status mybot.service
Agar röyxatda ikki yoki undan köp qator çiqsa, ortiqçalarini töxtating. Qaysi biri asosiy ekanini systemd yoki PM2 boşqarayotgan jarayon böyiça aniqlang, qolganlarini esa PID raqami bilan yoping. PM2'da takroriy yozuv bölsa, uni röyxatdan butunlay öçirib, saqlab qöyiş kerak, aks holda server qayta yuklanganda yana ikkita nusxa kötariladi.
kill 12345 # ortiqcha jarayon PID raqami
pkill -f bot.py # barcha nusxalarni to'xtatish (keyin bittasini qayta ishga tushiring)
pm2 delete bot-old
pm2 save
Webhook va getUpdates bir vaqtda işlatilganda
Conflict xatosining yana bir körinişi bor: Conflict: can't use getUpdates method while webhook is active. Bu holatda ikkinçi nusxa emas, balki ilgari örnatilgan webhook tösqinlik qilayapti. Masalan, bot avval saytdagi PHP skript orqali webhook bilan işlagan, keyin Python'ga köçirilib getUpdates rejimiga ötkazilgan, lekin eski manzil Telegram'da röyxatda qolgan. Holatni tekşiriş va tozalaş uçun Telegram Bot API'ning öz usullaridan foydalaning.
curl "https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/getWebhookInfo"
# webhook o'rnatilgan bo'lsa va sizga kerak bo'lmasa:
curl "https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/deleteWebhook"
Javobdagi url maydoni böş bölsa, webhook yöq va muammo boşqa joyda. Teskari holat ham böladi: siz webhook işlatyapsiz, lekin kimdir getUpdates bilan sinov skriptini oçgan. Bitta bot uçun bitta usulni tanlang va boşqasini töliq öçiring.
Noma'lum nusxa bölsa: tokenni almaştiriş
Ba'zan serverda ham, noutbukda ham ortiqça jarayon topilmaydi, lekin xato davom etadi. Bu token boşqa joyda işlatilayotganini bildiradi: eski hosting, sobiq jamoa a'zosining kompyuteri yoki oçiq repozitoriyga tuşib qolgan sozlamalar fayli. Bunday vaziyatda eng işonçli yeçim tokenni bekor qilişdir. @BotFather'da /revoke buyruği bilan joriy tokenni bekor qilasiz va yangisini olasiz, şundan keyin eski token bilan işlayotgan barça nusxalar darhol ulanişdan mahrum böladi.
Yangi tokenni kod içiga yozmang, uni muhit özgaruvçisi yoki .env faylda saqlang va bu faylni repozitoriyga qöşmang.
Botni bitta nusxada uşlab turadigan töğri sozlaş
Xato qaytmasligi uçun işga tuşiriş usulini tartibga soling. Eng toza yöl botni systemd xizmati sifatida yuritişdir: tizim jarayonni özi kuzatadi, yiqilsa qayta kötaradi va heç qaçon ikkinçi nusxa oçmaydi. Quyida oddiy xizmat fayli namunasi keltirilgan.
# /etc/systemd/system/mybot.service
[Unit]
Description=Telegram order bot
After=network-online.target
[Service]
WorkingDirectory=/opt/mybot
ExecStart=/opt/mybot/venv/bin/python bot.py
Restart=always
RestartSec=5
EnvironmentFile=/opt/mybot/.env
[Install]
WantedBy=multi-user.target
sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now mybot.service
Agar systemd işlatiş imkoni bölmasa va botni cron orqali tekşirib turişga majbur bölsangiz, flock bilan qulf qöying. Bu holda cron har daqiqada işga tuşsa ham, qulf band bölgani uçun ikkinçi nusxa oçilmaydi.
* * * * * flock -n /tmp/mybot.lock /opt/mybot/venv/bin/python /opt/mybot/bot.py
Oddiy hosting va VPS örtasidagi farq
Oddiy (virtual) hosting asosan sayt uçun möljallangan: sörov kelganda PHP skript işlaydi va tugaydi. Doimiy bot jarayoni bu yerda resurs çeklovlari sababli töxtatilişi, cron esa uni qayta oçib, nusxalarni köpaytirişi mumkin. Agar botingiz PHP'da yozilgan bölsa, webhook rejimi oddiy hosting uçun ança mos: Telegram xabarni saytdagi skriptga yuboradi va skript javob berib tugaydi, doimiy jarayon kerak emas. Uzoq işlaydigan Python yoki Node.js bot uçun esa öz systemd xizmati bölgan VPS barqarorroq yeçim hisoblanadi, bunday serverni sayt.uz kabinetidan buyurtma qiliş mumkin.
Yangi versiyani yuklaşda nusxa köpaymasligi uçun
Köp hollarda Conflict aynan yangilaniş paytida boşlanadi. Şuning uçun yangi kodni yuklaş tartibini oldindan belgilab oling. Avval eski jarayonni töxtating, keyin fayllarni yangilang va xizmatni qayta işga tuşiring. Bir server içida botning faqat bitta papkasi bölsin, sinov uçun esa @BotFather'da alohida test bot yarating va uning tokenini işlating.
sudo systemctl stop mybot
cd /opt/mybot && git pull
sudo systemctl start mybot
journalctl -u mybot -n 50 --no-pager
Oxirgi buyruq botning sönggi loglarini körsatadi. Işga tuşgandan keyin bir neça daqiqa davomida Conflict yozuvi çiqmasa, bot yagona nusxada işlayapti va muammo hal bölgan.