Veb-saytlarga qaratilgan hujumlar orasida XSS yoki Cross-Site Scripting eng keng tarqalganlaridan biri. Bu hujum turida tajovuzkor sayt sahifasiga zararli kod kiritişga va uni boşqa foydalanuvçilar brauzerida işga tuşirişga harakat qiladi. Natijada foydalanuvçining seansi öğirlanişi, parol va şaxsiy ma'lumotlar qölga kiritilişi mumkin. Bu kabi hujumlardan himoyalanişning eng samarali usullaridan biri Content Security Policy yoki CSP header'idan foydalanişdir. Bu yozuvda biz CSP qanday işlaşini, uni qanday töğri sozlaş kerakligini va keng tarqalgan xatolardan qanday qoçiş mumkinligini batafsil körib çiqamiz.
CSP qanday işlaydi
Content Security Policy bu maxsus HTTP header bölib, u brauzerga sahifada qaysi resurslar yuklanişi mumkin va qaysilari yuklanmasligi kerakligini aytadi. Boşqaça qilib aytganda, server brauzerga oldindan röyxat beradi va brauzer faqat şu röyxatdagi manbalardan resurs yuklaydi. Agar tajovuzkor zararli skriptni biror tarzda sahifaga kiritsa ham, brauzer uni işga tuşirmaydi çunki u ruxsat etilgan manbalar röyxatida yöq.
CSP ning eng kuçli tomoni şundaki, u brauzer darajasida işlaydi va serverdan qöşimça mantiq talab qilmaydi. Header sozlangandan keyin barça himoya brauzer tomonidan amalga oşiriladi va bu juda tezkor va işonçli. Bundan taşqari CSP nafaqat skriptlarni, balki suratlar, stillar, ramkalar va boşqa resurslarni ham nazorat qilişi mumkin.
Asosiy direktivalar
CSP header içida bir neçta direktiva işlatiladi va har biri öz vazifasini bajaradi. Default-src bu umumiy fallback bölib, u qaysi manbalardan resurs yuklanişini belgilaydi. Script-src faqat skriptlar uçun işlatiladi va uni alohida belgilaş juda muhim çunki aynan skriptlar XSS hujumning asosiy maqsadi. Style-src stillar uçun, img-src suratlar uçun, frame-src esa ramkalar uçun işlatiladi.
Har bir direktivada manbalar röyxati körsatiladi. Self qiymati öşa saytning özini anglatadi, none heç narsani ruxsat etmaydi, ma'lum domenlarni esa töliq URL bilan körsatiş mumkin. Eng xavfsiz sozlama default-src self bilan boşlanadi va keyin kerakli manbalar bittadan qöşiladi.
Sozlaş misollari
Oddiy sayt uçun boşlanğiç CSP şu körinişda bölişi mumkin. Default-src faqat öz saytidan yuklaşga ruxsat berib, script-src ga google fonts va analitika manbalarini qöşiş va style-src ga ham uşbu manbalarni qöşiş. Bu sozlama köpçilik oddiy saytlar uçun yetarli himoyani ta'minlaydi va aksariyat XSS hujumlarini töxtatadi.
Murakkabroq saytlar uçun nonce yoki hash mexanizmlaridan foydalaniş kerak. Nonce bu har bir sahifa yuklanişida özgaradigan tasodifiy belgi va u inline skriptlarga ruxsat beriş uçun işlatiladi. Bu juda kuçli mexanizm çunki tajovuzkor nonce qiymatini oldindan bilolmaydi. Hash esa skript matnining özidan hisoblanadi va faqat aynan şu mazmunli skript işga tuşişiga ruxsat beradi.
Keng tarqalgan xatolar
Birinçi keng tarqalgan xato unsafe-inline qiymatini script-src ga qöşişdir. Bu CSP ning asosiy himoya mexanizmini deyarli butunlay yöq qiladi çunki u inline skriptlarning barçasiga ruxsat beradi va aynan inline skriptlar XSS hujumning asosiy vositasidir. Agar inline skriptlardan foydalaniş kerak bölsa, nonce yoki hash mexanizmidan foydalaning.
Ikkinçi xato yulduz belgisini keng işlatişdir. Script-src yulduz qöyiş har qanday manbadan skript yuklaşga ruxsat beradi va bu CSP ni faktik ravişda öçiradi. Aniq domenlarni röyxatlaş kerak, hatto bu köp qator yoziş demak bölsa ham.
Report-only rejimi
CSP ni darhol majburiy holatga qöyiş risk hisoblanadi çunki ba'zi resurslar bloklanişi va sayt buzilişi mumkin. Şu sababli birinçi haftada report-only rejimida işga tuşiriş tavsiya etiladi. Bu rejimda buzilişlar haqida hisobot olinadi lekin resurslar bloklanmaydi va siz xatolarni tinç tuzatişingiz mumkin. Keyin töliq enforce rejimiga ötiş xavfsiz böladi.
Sayt.uz amaliyot
Bizning xosting xizmatimizdan foydalanuvçilar orasida 73 foiz saytlarda CSP umuman sozlanmagan böladi va bu jiddiy xavfsizlik taşvişi. CSP ni örnatgan saytlarda XSS bilan boğliq hodisalar soni örtaça 89 foizga pasayadi statistikamiz böyiça.
Sayt.uz boşqaruv panelida CSP header'larni avtomatik sozlaş imkoniyati mavjud va u standart konfiguratsiyalarni tezda qöllab beradi. Biz murakkab saytlar uçun maxsus CSP audit xizmatini ham taklif qilamiz va u 320 ming sömdan boşlanadi hamda sayt arxitekturasiga moslaştirilgan optimal sozlamalarni öz içiga oladi.