iptables — netfilter ustidagi klassik vosita
iptables Linux yadrosidagi netfilter modulida işlovçi paketlarni filtrlaş vositasidir. U INPUT, OUTPUT va FORWARD zanjirlarida işlaydi va har bir paket uçun qoidalarni ketma-ket tekşiradi. Server ma'muri uçun iptables har bir port, har bir IP va har bir protokolni alohida boşqariş imkonini beradi, lekin sintaksisi murakkab va xatoga moyil.
Oddiy misol sifatida quyidagi qoidalar töplamini körib çiqing: avval barça çiquvçi trafikka ruxsat berasiz, keyin localhost'ga işonasiz, örnatilgan ulanişlarni saqlaysiz, SSH va HTTP/HTTPS portlarini oçasiz va qolgan barça kiruvçi trafikni rad etasiz. Bu yondaşuv "default deny" siyosati deb ataladi va eng xavfsiz konfiguratsiya hisoblanadi.
UFW — sodda va tuşunarli
UFW Ubuntu jamoasi tomonidan iptables ustiga yozilgan qobiq bölib, oddiy buyruqlar yordamida murakkab qoidalarni yaratiş imkonini beradi. Masalan, ufw allow 22/tcp buyruği SSH portini oçadi, ufw deny from 1.2.3.4 esa muayyan IP'ni bloklaydi. UFW yangi boşlovçilar va kiçik loyihalar uçun ideal yeçim, çunki u xatolar sonini sezilarli darajada kamaytiradi.
UFW'ni yoqişdan oldin albatta SSH portiga ruxsat berişni unutmang, aks holda serverdan uzilib qolasiz. Buyruq: ufw allow OpenSŞ yoki ufw allow 22. Şundan keyin ufw enable bilan firewall'ni faollaştirasiz. Holatni köriş uçun ufw status verbose işlatiladi.
Asosiy qoidalar töplami
Har qanday production serverda quyidagi qoidalar majburiy: SSH portini standart 22'dan özgartirib qöying yoki kalit autentifikatsiyasidan foydalaning, faqat zarur portlarni oçing (web server uçun 80 va 443), MySQL va Redis kabi xizmatlarni faqat localhost'ga boğlang, rate limiting orqali brute-force hujumlarini çeklang. Bu qoidalar minimal himoya qatlamini ta'minlaydi.
Qöşimça himoya uçun fail2ban'ni iptables yoki UFW bilan birga işlating. Fail2ban log fayllarni kuzatib boradi va şubhali harakatlarni avtomatik ravişda bloklaydi. Masalan, SŞ'ga 5 marta notöğri parol bilan uriniş bölsa, IP 1 soatga bloklanadi. Bu juda samarali himoya çoralaridan biri.
NAT va portni yönaltiriş
Agar serverda bir neçta xizmatlar bölsa va ularni turli portlarda içki tarmoqqa yönaltiriş kerak bölsa, iptables PREROUTING zanjiridan foydalanasiz. UFW'da esa /etc/ufw/before.rules faylini tahrirlaş orqali NAT qoidalarini qöşasiz. Bu konteynerlar va virtual maşinalar bilan işlaşda muhim.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz xosting xizmati barça mijoz serverlarida UFW yoqilgan holatda taqdim etiladi va standart sifatida faqat 22, 80, 443 portlari oçiq böladi. VPS xizmati buyurtma qilgan mijozlar uçun biz boşlanğiç firewall sozlamalarini bepul örnatib beramiz va fail2ban'ni faollaştiramiz. Murakkabroq qoidalar yoki maxsus portlar kerak bölsa, texnik yordam jamoamizga murojaat qiling.