Sayt malware bilan zararlanişi har qanday loyiha egasini sarosimaga soladi. Brauzer "Bu sayt xavfli" deb ogohlantirsa yoki taşrif buyuruvçilar boşqa saytga yönaltirilayotganini körsangiz, bilingki sayt buzilgan. Tozalaş jarayoni şoşilinç bölsa-da, har bir bosqiçni puxta ötaş juda muhim, aks holda zararli kod yana qaytib keladi. Sayt.uz mijozlari bilan işlaş tajribasidan kelib çiqib aytişimiz mumkinki, malware köpinça eski plaginlar, zaif parollar yoki yangilanmagan CMS orqali kiradi.
Avvalo zararlanişni tasdiqlaş
Saytda malware borligini bir neça belgilar körsatadi. Google Search Console'da "Security Issues" bölimi ogohlantiriş çiqaradi, brauzerlar qizil ekran bilan saytni bloklaydi, taşrif buyuruvçilar reklama saytlariga yönaltiriladi yoki boş sahifada notaniş matnlar paydo böladi. Birinçi qadam — VirusTotal yoki Sucuri SiteCheck kabi onlayn skanerlardan foydalaniş. Bu vositalar saytni taşqi tomondan tekşirib, qaysi turdagi zararlaniş borligini aniqlaydi. Şu bilan birga, server loglarini ham körib çiqing — odatda buzğunçi qaçon va qaysi IP'dan kirganligi access.log faylida saqlangan böladi.
Sayt zaxirasini oliş va offline qiliş
Tozalaşni boşlaşdan oldin albatta töliq zaxira oling. Hatto zararlangan holatda ham, bu zaxira keyinçalik dalil sifatida kerak bölişi mumkin. Fayllar va ma'lumotlar bazasini alohida arxivlab, xavfsiz joyga köçiring. Keyin saytni "Maintenance mode"ga ötkazing yoki .htaccess orqali taşqaridan kirişni bloklang. Bu taşrif buyuruvçilarni zararli koddan himoya qiladi va Google'ning yanada qattiq jazo berişining oldini oladi. WordPress saytlari uçun WP Maintenance Mode plagini, oddiy saytlar uçun esa serverda holding sahifa qöyiş mumkin.
Wordfence va Sucuri Scanner bilan tekşiriş
WordPress saytlari uçun eng samarali tozalaş vositalari Wordfence va Sucuri Scanner hisoblanadi. Wordfence bepul versiyasida ham core fayllarni Wordpress.org repozitoriydagi original nusxalar bilan soliştirib çiqadi va özgartirilgan fayllarni aniqlaydi. Sucuri esa malware imzolarini bilim bazasidagi ma'lum patternlar bilan tekşiradi. Ikkala vositadan ham foydalaning, çunki har biri öziga xos kuçli tomonlarga ega. Skanerlaş natijalarida şubhali fayllar röyxati paydo bölganda, ularni öçirişdan oldin kontentini körib çiqing — ba'zan töğri fayllar ham false positive sifatida belgilanadi.
Manual tekşiriş bosqiçlari
Avtomatik skanerlar barça zararli kodlarni topa olmaydi, şuning uçun qölda tekşiriş ham zarur. Avvalo, sönggi 30-60 kun içida özgartirilgan fayllar röyxatini oling: SSH orqali find buyruği bilan, yoki FTP klientining vaqt böyiça tartiblaş funksiyasidan foydalanib. Notaniş PHP fayllariga, ayniqsa uploads papkasidagi .php fayllarga e'tibor bering — bu papkada faqat rasmlar bölişi kerak. eval(), base64_decode(), gzinflate() funksiyalari işlatilgan kodlar köpinça zararli böladi. .htaccess faylini ham diqqat bilan tekşiring: yönaltiriş qoidalari yoki notaniş RewriteRule liniyalari şubhali.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz hosting tarmoğida bizning ImunifyAV moduli har bir sayt fayllarini avtomatik ravişda skanerlab boradi. Agar malware aniqlansa, mijoz kabinetida ogohlantiriş çiqadi va bizning texnik xizmat jamoasi 24 soat içida boğlanadi. Avtomatik kunlik zaxiralar 14 kun saqlanadi, şuning uçun zararlanişdan oldingi holatga qaytariş odatda bir tugma bilan amalga oşadi. Mijozlarimizga şuningdek ImunifyAV+ premium variantini taklif qilamiz, u zararli kodni avtomatik tozalaydi va keyinçalik mavjud zaifliklarni yopadi. Sayt.uz texnik qöllab-quvvatlaş xizmati har qanday murakkab vaziyatda yordam beradi.
Parollarni yangilaş va zaifliklarni yopiş
Tozalaş tugagandan keyin barça parollarni özgartiring: WordPress admin paroli, FTP/SSH, ma'lumotlar bazasi foydalanuvçisi, hosting paneli, email akkauntlar. Buzğunçi sizning yagona zaif joyingizdan kirib, keyin boşqalarini ham buzgan bölişi mumkin. Barça plaginlar, mavzular va asosiy CMS'ni sönggi versiyaga yangilang. Faol işlatilmayotgan plaginlarni öçirib taşlang — har bir qöşimça kod hujum maydonini kengaytiradi. WordPress'da Two-Factor Authentication yoqing va admin login URL'ini standart /wp-admin'dan boşqa narsaga özgartiring.
Google blacklist'dan çiqariş
Sayt tozalanganidan keyin Google Search Console orqali qayta körib çiqişni söraşingiz kerak. "Security Issues" bölimidan "Request Review" tugmasini bosing va malware'ning qanday tozalanganligi, qaysi çoralarni körganligingiz haqida qisqaça izoh yozing. Google odatda 24-72 soat içida saytni qayta tekşiradi. Şu bilan birga, Yandex Webmaster'da ham xuddi şu jarayonni ötkazing. Brauzer ogohlantirişlari yöqolişi uçun bir neça kun kerak bölişi mumkin.