🛡
Xavfsizlik

Sayt xavfsizligi: 10 ta amaliy qadam

12.07.2025
← Barça maqolalar

Sayt himoyasi — bir martalik iş emas, jarayon. 10 ta majburiy qadam:

1. HTTPS hamma joyda

Let's Encrypt bepul. .htaccess'da 301 redirect http → https. HSTS header: Strict-Transport-Security: max-age=31536000.

2. Kuçli parollar

16+ belgi, password manager (Bitwarden bepul). Bir xil parol turli saytlarda — ASLO.

3. 2FA admin uçun

Google Authenticator yoki YubiKey. Telegram bot ham mumkin.

4. Yangilab turiş

OS, PHP, web server, framework, plugin'lar. Auto-update yoq. CVE monitor — yangi xavf çiqsa darhol xabar.

5. Firewall

Server: ufw, iptables. CDN: Cloudflare WAF. Application: ModSecurity.

6. SQL injection himoya

Prepared statements (PDO). String concatenation YOPMA. ORM işlatiş (Eloquent, Doctrine).

7. XSS himoya

Output escape — htmlspecialchars. CSP header. HttpOnly cookies. SameSite=Strict.

8. CSRF tokens

Har formada hidden CSRF token. SameSite cookies. Laravel @csrf, Symfony FormType.

9. Rate limiting

Login: 5 attempts/minute. API: 60 req/minute. Cloudflare yoki nginx limit_req.

10. Backup va monitoring

Kunlik backup, S3/external. Log monitoring — Sentry, NewRelic. Anomaly detection — odatdan taşqari trafik xabar bersin.

Audit

1 yilda 1 marta professional pentest. OWASP ZAP, Burp Suite — open source skanerlar.

Xodimlar — eng zaif zveno

Phishing email — eng tarqalgan vektor. Xodimlarga security training. "Bu email haqiqatdan menimi?" — har doim tekşiriş.

Incident response plan

Hujum bölsa — kim qiladi nima? Backup qaçon va qaerda? Foydalanuvçilarga qanday xabar? Yozma plan tayyor bölsin.

Sayt.uz amaliyot

HTTPS, HSTS, CSP, 2FA, Cloudflare WAF, fail2ban, kunlik backup, audit log. 2024'da hujum harakatlari böldi, lekin biron buziliş yöq.

Öxşaş maqolalar

🈲 SEO spam hujumi: Google'da saytingiz nomidan begona yaponça sahifalar çiqyapti 🐘 PHP'dagi kritik zaifliklar: yangilaşni nega keçiktirmaslik kerak 📚 OJS jurnal saytini himoyalaş: yangilaş, fayllar va botlardan himoya 🧪 Oçiq phpinfo() va unutilgan test fayllari: saytga qanday xavf tuğdiradi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English