HTTP security headers (xavfsizlik sarlavhalari) — server javobiga qöşiladigan maxsus körsatmalar bölib, brauzerга sayt bilan qanday xavfsiz işlaşni aytadi. Töğri sozlangan headerlar XSS, clickjacking, sniffing kabi hujumlarni tösadi. Bir neça qator kod — katta himoya.
1. Strict-Transport-Security (HSTS)
Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains
Brauzerga "bu saytga doim HTTPS orqali ulan" deydi. HTTP'ga tuşib qolişni va man-in-the-middle hujumini tösadi. 1 yil (31536000 soniya) tavsiya.
2. Content-Security-Policy (CSP)
Content-Security-Policy: default-src 'self'
Eng kuçli, lekin eng murakkab. Qaysi manbalardan (skript, rasm, stil) yuklaş mumkinligini belgilaydi. XSS hujumini deyarli butunlay tösadi. Boşqa domendan ruxsatsiz JS işlamaydi.
3. X-Frame-Options
X-Frame-Options: SAMEORIGIN
Saytingizni boşqa sayt iframe içiga joylab, foydalanuvçini aldaşini (clickjacking) tösadi.
4. X-Content-Type-Options
X-Content-Type-Options: nosniff
Brauzer fayl turini "taxmin qilişini" tösadi. Yuklangan .txt fayl JS sifatida işga tuşib ketmaydi.
5. Referrer-Policy
Referrer-Policy: strict-origin-when-cross-origin
Boşqa saytga ötganda qança ma'lumot (referrer) yuborilişini çeklaydi. Maxfiylik uçun.
6. Permissions-Policy
Permissions-Policy: geolocation=(), microphone=(), camera=()
Sayt qaysi brauzer imkoniyatlaridan (kamera, mikrofon, joylaşuv) foydalanişini çeklaydi.
Apaçe'da örnatiş (.htaccess)
<IfModule mod_headers.c>
Header always set X-Frame-Options "SAMEORIGIN"
Header always set X-Content-Type-Options "nosniff"
</IfModule>
Nginx'da
add_header X-Frame-Options "SAMEORIGIN" always;
PHP'da
header('X-Frame-Options: SAMEORIGIN');
Tekşiriş
1) securityheaders.com — saytingizni baholaydi (A+ dan F gaça). 2) Mozilla Observatory — çuqurroq tahlil. 3) Brauzer DevTools → Network → Response Headers.
CSP'ni ehtiyot bilan
CSP juda qattiq sozlansa, özingizning JS/CSS ham işlamay qolişi mumkin. Avval "Content-Security-Policy-Report-Only" rejimida sinab köring — buzilmaydi, lekin nima bloklanişini körsatadi.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz HSTS, X-Frame-Options, X-Content-Type-Options, Referrer-Policy va CSP sozlangan. securityheaders.com'da A baho. Bu foydalanuvçi ma'lumotlari va saytni hujumlardan himoyalaydi.