XSS (Cross-Site Scripting) — saytda foydalanuvçi brauzerida begona JavaScript bajariladi. Cookie öğirlaş, session hijack, sahifa özgartiriş.
Turlari
1) Reflected — URL parametrida JS, sahifaga aks etadi. 2) Stored — DB'ga saqlanib, har körganda işga tuşadi (şarhlar bölimi). 3) DOM-based — JS özi tomonidan kiritiladi.
Misol
Sayt: 'Salom <?= $_GET['name'] ?>'. Foydalanuvçi URL: ?name=<script>alert('XSS')</script> — alert çiqadi. Real hujumda — cookie öğirlaş.
Asosiy himoya: Output escaping
PHP: htmlspecialchars($input, ENT_QUOTES, 'UTF-8'). Twig, Blade, Vue.js — avtomatik escape qiladi.
Content Security Policy (CSP)
HTTP header: Content-Security-Policy: default-src 'self'. Sayt boşqa domendan JS, image, style yuklab olişni man qiladi. Inline JS — 'unsafe-inline' yoki nonce orqali.
HttpOnly cookies
Session cookie: Set-Cookie: session=...; HttpOnly. JavaScript öqib bölmaydi. XSS bölsa ham cookie xavfsiz.
Input validation
Whitelist — faqat ruxsat etilgan ranglar/raqamlar. URL valida bölsa — fileter_var. Email — filter_var($e, FILTER_VALIDATE_EMAIL).
Modern framework
React, Vue, Angular — JSX/template'larda avtomatik escape. dangerouslySetInnerHTML — qaçon işlatişni biliş kerak.
WAF
Cloudflare/ModSecurity XSS pattern'larni server darajasida tösadi.