Yana o'n yil oldin, ya'ni 2015 yilda Google Accelerated Mobile Pages tashabbusini katta dabdaba bilan e'lon qilganida, butun web sanoati uni mobil internetning najot yo'li sifatida qabul qilgan edi. O'sha paytda 3G tarmoqlari hali keng tarqalmagan, smartfonlarning hisoblash quvvati cheklangan, yangiliklar saytlarining mobil versiyalari esa cheksiz reklama skriptlari ostida bo'g'ilib qolgandi. AMP esa qattiq cheklovlar evaziga deyarli bir zumda yuklanadigan sahifalarni va'da qildi, shuningdek Google qidiruv natijalarining yuqori qismidagi Top Stories karuselida maxsus joy taklif etdi.
2017 yildan 2019 yilgacha bo'lgan davr AMP'ning eng baland nuqtasi bo'ldi, chunki The Guardian, BBC, Washington Post va boshqa o'nlab yirik media tashkilotlar o'z kontentining parallel AMP versiyasini yaratishga kirishdilar. Trafik ko'rsatkichlari haqiqatdan ham ta'sirli edi, ayniqsa rivojlanayotgan bozorlarda foydalanuvchilar AMP sahifalarini sekin internet sharoitida ham bemalol ochishi mumkin edi. Biroq bu o'sish ortida noaniq bir narsa yashiringan edi, ya'ni nashriyotchilar amalda Google'ning xususiy infratuzilmasiga bog'lanib qolayotgan va o'z brendi ustidan nazoratni yo'qotayotgan edi.
AMP'ning tushishi qanday boshlandi
Burilish nuqtasi 2021 yilda yuz berdi, qachonki Google Page Experience yangilanishini joriy qilib, Top Stories karuselida ko'rinish uchun AMP shart emasligini rasman e'lon qildi. Bu qaror tasodifiy emas edi, chunki bir qator antitrest tergovlar va Yevropa nashriyotchilari tomonidan AMP'ning monopolistik xususiyatlariga qarshi shikoyatlar Google'ni qayta o'ylashga majbur qildi. Yangi mezon endi har qanday sahifa uchun bir xil bo'lib qoldi, ya'ni Core Web Vitals ko'rsatkichlari bo'yicha LCP, FID va CLS qiymatlarini ma'lum chegaralar ichida saqlash kifoya edi.
Texnik nuqtai nazardan AMP'ning kamchiliklari yillar davomida nashriyotchilarni asabiylashtirib kelgan edi, ayniqsa JavaScript'ning juda cheklangan ishlatilishi zamonaviy interaktiv tajribalarni qurishga to'sqinlik qilardi. AMP cache URL muammosi ham jiddiy bosh og'rig'iga aylangandi, chunki foydalanuvchi google.com/amp/s/ kabi manzilni ko'rganida bu kontent qaysi nashriyotga tegishliligi noaniq bo'lib qolar, brendning tan olinishi keskin pasayar edi. Bundan tashqari, ikki parallel kod bazasini saqlash, ya'ni asosiy sayt va uning AMP versiyasini bir vaqtda yangilab borish kichik va o'rta tahririyatlar uchun ortiqcha yuk edi.
Bugungi 2026 yilda holat qanday
Hozirgi paytga kelib AMP loyihasi GitHub repozitoriyasidagi faollik darajasi keskin tushib ketgan, asosiy komitlar soni 2022 yildagi pikdan o'n barobardan ko'proqqa kamaygan. Vox Media o'zining barcha brendlari bo'yicha 2022 yilda AMP'dan butunlay voz kechganini e'lon qildi, CNN va Washington Post esa keyingi yillarda asta-sekin shu yo'lni tutdi va hozir ularning mobil veb-saytlari to'liq responsive arxitekturaga asoslangan. Bizning amaliyotimizda ham bitta mintaqaviy yangiliklar nashri AMP'dan voz kechib zamonaviy lazy-loading va WebP/AVIF formatlariga o'tgach, LCP ko'rsatkichi taxminan o'ttiz foizga yaxshilangan va olti oy ichida organik trafik o'n sakkiz foizga oshgan edi.
Modern web optimallashtirish endi butunlay boshqa falsafaga asoslangan, ya'ni Google'ning maxsus formatiga emas, balki to'g'ridan to'g'ri Core Web Vitals ko'rsatkichlariga ishlash kerak. Buning amaliy ma'nosi shundaki, kritik CSS'ni HTML ichiga inline qilish, sahifa pastidagi tasvirlarni lazy load qilish, modern rasm formatlaridan foydalanish, CDN va edge caching orqali geografik kechikishni kamaytirish, hamda muhim resurslarni preload va prefetch direktivalari bilan oldindan tayyorlash zarur. Bu yondashuv brendingiz va kontentingiz ustidan to'liq nazoratni saqlab qoladi, shu bilan birga foydalanuvchiga AMP va'da qilgan tezlikdan ham yuqori natija beradi.
Albatta, hech bir texnologiya bir kechada o'lmaydi va AMP ham hali ba'zi tor kontekstlarda ishlatilmoqda, masalan ayrim eski yangiliklar agregatorlari hamon AMP feed'ini afzal ko'radi yoki rivojlanayotgan bozorlardagi juda eski mobil qurilmalar uchun engil alternative sifatida xizmat qiladi. Lekin yangi loyiha boshlayotgan har qanday kompaniya yoki blog uchun AMP'ga vaqt va resurs sarflash 2026 yilda mantiqsiz qaror bo'ladi, chunki bu texnologiya allaqachon o'z umrining oxirlariga keldi va Google'ning o'zi ham uni faol targ'ib qilmay qo'ydi. Aqlli tanlov — bu zamonaviy performance budgeting metodologiyasi va Core Web Vitals'ga qaratilgan uzluksiz monitoring orqali saytingizni doimo eng yuqori darajada saqlashdir.