Mijozga info@misol.uz manzilidan yozilgan xat Gmail'dagi shaxsiy manzildan yuborilgan xatga qaraganda ancha jiddiy qabul qilinadi. Hostingingiz ISPmanager paneli bilan ishlasa, domeningiz uchun pochta qutilarini alohida xizmat sotib olmasdan, shu panelning o'zida ochishingiz mumkin. Jarayon ikki bosqichdan iborat: avval domen pochta uchun ro'yxatga qo'yiladi, so'ng shu domen ichida kerakli qutilar yaratiladi. Undan keyin qolgan ish qutini telefon yoki kompyuterdagi pochta dasturiga ulash va xatlar to'g'ri yetib borishini tekshirishdir.
Avval pochta domeni: nima uchun bu qadam kerak
ISPmanager pochta qutisini to'g'ridan-to'g'ri bo'sh joyda yaratmaydi, u har bir qutini qaysidir pochta domeniga bog'laydi. Shuning uchun chap menyudagi "Pochta" bo'limida avval "Pochta domenlari" sahifasini oching (rus interfeysida Почтовые домены) va domeningiz ro'yxatda bor-yo'qligini tekshiring. Ko'p hollarda sayt domeni qo'shilganda pochta domeni ham avtomatik yaratiladi. Agar yo'q bo'lsa, yangi yaratish tugmasini bosib, domen nomini kiriting, masalan misol.uz, va saqlang.
Pochta domeni sozlamalarida yana bir nechta foydali parametr bo'lishi mumkin: mavjud bo'lmagan manzillarga kelgan xatlarni qaysi qutiga yuborish, spam filtrini yoqish va DKIM imzosini faollashtirish. Bu imkoniyatlar panel versiyasi va server sozlamalariga bog'liq, shuning uchun ko'rinmasa texnik yordamdan so'rang.
Pochta qutisini yaratish bosqichma-bosqich
Endi "Pochta qutilari" (Почтовые ящики) sahifasiga o'tib, yangi yaratish tugmasini bosing. Ochilgan oynada quyidagilarni to'ldirasiz:
- Nomi — manzilning
@belgisigacha bo'lgan qismi, masalaninfo,salesyokiqabul. - Domen — ro'yxatdan oldin yaratilgan pochta domenini tanlang.
- Parol — kamida 12-16 belgili, harf, raqam va belgilardan iborat parol. Pochta parollari brute-force hujumlarning eng sevimli nishoni, oddiy parol qo'ymang.
- Maksimal hajm — qutiga ajratiladigan joy. Hosting diskingiz umumiy bo'lgani uchun har bir qutiga oqilona chegara qo'yish disk to'lib qolishining oldini oladi.
Saqlagandan keyin quti darhol ishlay boshlaydi. Uni sinash uchun ISPmanager'dagi veb-pochta tugmasi orqali brauzerda kirib, o'zingizning shaxsiy manzilingizga test xat yuboring va javob qaytaring.
Misol: klinika uchun bir nechta manzil
Samarqanddagi xususiy klinika misol.uz domeniga ega deylik. Bemorlar qabulga yozilishi uchun qabul@misol.uz, hamkorlar va laboratoriyalar bilan yozishmalar uchun info@misol.uz, bosh shifokor uchun esa shaxsiy manzil kerak. Har biriga alohida quti ochiladi va har bir xodim o'z paroli bilan kiradi. Qabul bo'limida ikki registrator smenada ishlasa, ikkalasi ham bitta qabul@ qutisiga IMAP orqali ulanadi, shunda o'qilgan va javob berilgan xatlar ikkala qurilmada bir xil ko'rinadi.
Agar bosh shifokor qabul@ ga kelgan xatlarning nusxasini ham olishni istasa, quti sozlamalaridagi yo'naltirish (Переадресация) maydoniga uning manzilini yozib qo'yish kifoya. Ta'til paytida esa avtojavob yoqib qo'yilsa, yozgan odam xodim qachon qaytishini darhol bilib oladi.
Telefon va Outlook'da sozlash uchun parametrlar
Pochta dasturida qo'lda sozlash tanlanganda odatda quyidagi qiymatlar so'raladi. Foydalanuvchi nomi sifatida har doim to'liq manzil yoziladi, faqat info emas:
| Parametr | Qiymat |
|---|---|
| Kiruvchi (IMAP) | port 993, SSL/TLS |
| Kiruvchi (POP3) | port 995, SSL/TLS |
| Chiquvchi (SMTP) | port 465 SSL/TLS yoki 587 STARTTLS |
| Foydalanuvchi | info@misol.uz |
| Autentifikatsiya | oddiy parol, SMTP uchun ham yoqilgan |
Server nomi sifatida qaysi manzil yozilishi hosting sozlamalariga bog'liq: bu mail.misol.uz yoki hosting serverining umumiy nomi bo'lishi mumkin. Sertifikat ogohlantirishi chiqmasligi uchun aynan qaysi nomni yozish kerakligini sayt.uz kabinetidagi hosting ma'lumotlaridan yoki texnik yordamdan aniqlang. Bir nechta qurilmada ishlatilsa IMAP'ni tanlang, POP3 xatlarni bitta qurilmaga yuklab olib, serverdan o'chirib yuborishi mumkin.
Xatlar yetib borishi uchun DNS yozuvlari
Quti yaratilgani bilan ish tugamaydi: boshqa serverlar sizning domeningizga xatni qayerga yuborishni MX yozuvi orqali biladi, sizdan kelgan xatga ishonish-ishonmaslikni esa SPF, DKIM va DMARC yozuvlariga qarab hal qiladi. Domeningiz DNS'i hosting serverida bo'lsa, bu yozuvlar odatda avtomatik qo'shiladi. Agar DNS boshqa joyda boshqarilsa, ularni sayt.uz kabinetidagi DNS sahifasida yoki o'sha DNS xizmatida qo'lda qo'shish kerak. Tekshirish uchun quyidagi buyruqlardan foydalaning:
dig MX misol.uz +short
dig TXT misol.uz +short
dig TXT _dmarc.misol.uz +short
Birinchi buyruq pochta serverining nomini, ikkinchisi v=spf1 bilan boshlanadigan SPF qatorini ko'rsatishi kerak. Windows'da xuddi shu tekshiruv nslookup -type=mx misol.uz buyrug'i bilan bajariladi. Agar SPF yo'q bo'lsa yoki ikkita alohida SPF qatori bo'lsa, Gmail va Outlook xatlaringizni spamga tashlashi yoki umuman rad etishi mumkin.
Qutilarni xavfsiz va tartibli saqlash
Ishdan ketgan xodimning qutisini darhol o'chirmang: avval parolini almashtiring, kerak bo'lsa xatlarini boshqa qutiga yo'naltiring va arxivini saqlab oling. Hajm chegarasiga yaqinlashgan qutilarni vaqti-vaqti bilan ko'zdan kechiring, to'lib qolgan qutiga kelgan xatlar yuboruvchiga qaytariladi va siz buni sezmay qolishingiz mumkin. Parollarni xodimlar bilan messenjerda ochiq matnda almashmang va har bir xodimga faqat o'ziga kerakli qutini bering. Shunda bitta parol sizib chiqsa ham, butun kompaniya yozishmalari xavf ostida qolmaydi.