ISPmanager'да корпоратив почта қутиси яратиш ва созлаш

Мижозга info@misol.uz манзилидан ёзилган хат Gmail'даги шахсий манзилдан юборилган хатга қараганда анча жиддий қабул қилинади. Хостингингиз ISPmanager панели билан ишласа, доменингиз учун почта қутиларини алоҳида хизмат сотиб олмасдан, шу панелнинг ўзида очишингиз мумкин. Жараён икки босқичдан иборат: аввал домен почта учун рўйхатга қўйилади, сўнг шу домен ичида керакли қутилар яратилади. Ундан кейин қолган иш қутини телефон ёки компьютердаги почта дастурига улаш ва хатлар тўғри етиб боришини текширишдир.

Аввал почта домени: нима учун бу қадам керак

ISPmanager почта қутисини тўғридан-тўғри бўш жойда яратмайди, у ҳар бир қутини қайсидир почта доменига боғлайди. Шунинг учун чап менюдаги "Почта" бўлимида аввал "Почта доменлари" саҳифасини очинг (рус интерфейсида Почтовые домены) ва доменингиз рўйхатда бор-йўқлигини текширинг. Кўп ҳолларда сайт домени қўшилганда почта домени ҳам автоматик яратилади. Агар йўқ бўлса, янги яратиш тугмасини босиб, домен номини киритинг, масалан misol.uz, ва сақланг.

Почта домени созламаларида яна бир нечта фойдали параметр бўлиши мумкин: мавжуд бўлмаган манзилларга келган хатларни қайси қутига юбориш, спам фильтрини ёқиш ва DKIM имзосини фаоллаштириш. Бу имкониятлар панел версияси ва сервер созламаларига боғлиқ, шунинг учун кўринмаса техник ёрдамдан сўранг.

Почта қутисини яратиш босқичма-босқич

Энди "Почта қутилари" (Почтовые ящики) саҳифасига ўтиб, янги яратиш тугмасини босинг. Очилган ойнада қуйидагиларни тўлдирасиз:

• Номи — манзилнинг @ белгисигача бўлган қисми, масалан info, sales ёки qabul.
• Домен — рўйхатдан олдин яратилган почта доменини танланг.
• Парол — камида 12-16 белгили, ҳарф, рақам ва белгилардан иборат парол. Почта пароллари брут-форс ҳужумларнинг энг севимли нишони, оддий парол қўйманг.
• Максимал ҳажм — қутига ажратиладиган жой. Хостинг дискингиз умумий бўлгани учун ҳар бир қутига оқилона чегара қўйиш диск тўлиб қолишининг олдини олади.

Сақлагандан кейин қути дарҳол ишлай бошлайди. Уни синаш учун ISPmanager'даги веб-почта тугмаси орқали браузерда кириб, ўзингизнинг шахсий манзилингизга тест хат юборинг ва жавоб қайтаринг.

Мисол: клиника учун бир нечта манзил

Самарқанддаги хусусий клиника misol.uz доменига эга дейлик. Беморлар қабулга ёзилиши учун qabul@misol.uz, ҳамкорлар ва лабораториялар билан ёзишмалар учун info@misol.uz, бош шифокор учун эса шахсий манзил керак. Ҳар бирига алоҳида қути очилади ва ҳар бир ходим ўз пароли билан киради. Қабул бўлимида икки регистратор сменада ишласа, иккаласи ҳам битта qabul@ қутисига IMAP орқали уланади, шунда ўқилган ва жавоб берилган хатлар иккала қурилмада бир хил кўринади.

Агар бош шифокор qabul@ га келган хатларнинг нусхасини ҳам олишни истаса, қути созламаларидаги йўналтириш (Переадресация) майдонига унинг манзилини ёзиб қўйиш кифоя. Таътил пайтида эса автожавоб ёқиб қўйилса, ёзган одам ходим қачон қайтишини дарҳол билиб олади.

Телефон ва Outlook'да созлаш учун параметрлар

Почта дастурида қўлда созлаш танланганда одатда қуйидаги қийматлар сўралади. Фойдаланувчи номи сифатида ҳар доим тўлиқ манзил ёзилади, фақат info эмас:

Сервер номи сифатида қайси манзил ёзилиши хостинг созламаларига боғлиқ: бу mail.misol.uz ёки хостинг серверининг умумий номи бўлиши мумкин. Сертификат огоҳлантириши чиқмаслиги учун айнан қайси номни ёзиш кераклигини sayt.uz кабинетидаги хостинг маълумотларидан ёки техник ёрдамдан аниқланг. Бир нечта қурилмада ишлатилса IMAP'ни танланг, POP3 хатларни битта қурилмага юклаб олиб, сервердан ўчириб юбориши мумкин.

Хатлар етиб бориши учун DNS ёзувлари

Қути яратилгани билан иш тугамайди: бошқа серверлар сизнинг доменингизга хатни қаерга юборишни MX ёзуви орқали билади, сиздан келган хатга ишониш-ишонмасликни эса SPF, DKIM ва DMARC ёзувларига қараб ҳал қилади. Доменингиз DNS'и хостинг серверида бўлса, бу ёзувлар одатда автоматик қўшилади. Агар DNS бошқа жойда бошқарилса, уларни sayt.uz кабинетидаги DNS саҳифасида ёки ўша DNS хизматида қўлда қўшиш керак. Текшириш учун қуйидаги буйруқлардан фойдаланинг:

dig MX misol.uz +short
dig TXT misol.uz +short
dig TXT _dmarc.misol.uz +short

Биринчи буйруқ почта серверининг номини, иккинчиси v=spf1 билан бошланадиган SPF қаторини кўрсатиши керак. Windows'да худди шу текширув nslookup -type=mx misol.uz буйруғи билан бажарилади. Агар SPF йўқ бўлса ёки иккита алоҳида SPF қатори бўлса, Gmail ва Outlook хатларингизни спамга ташлаши ёки умуман рад этиши мумкин.

Қутиларни хавфсиз ва тартибли сақлаш

Ишдан кетган ходимнинг қутисини дарҳол ўчирманг: аввал паролини алмаштиринг, керак бўлса хатларини бошқа қутига йўналтиринг ва архивини сақлаб олинг. Ҳажм чегарасига яқинлашган қутиларни вақти-вақти билан кўздан кечиринг, тўлиб қолган қутига келган хатлар юборувчига қайтарилади ва сиз буни сезмай қолишингиз мумкин. Паролларни ходимлар билан мессенжерда очиқ матнда алмашманг ва ҳар бир ходимга фақат ўзига керакли қутини беринг. Шунда битта парол сизиб чиқса ҳам, бутун компания ёзишмалари хавф остида қолмайди.