🔌
Hosting

MCP server yaratish va serverga joylash: Python misolida to'liq yo'l

18.11.2026
← Barcha maqolalar

Model Context Protocol, qisqacha MCP, AI yordamchilarni tashqi ma'lumotlar va vositalar bilan bog'lash uchun yaratilgan ochiq standart. Uning yordamida til modeli sizning bazangizdan ma'lumot o'qishi, ichki tizimingizda amal bajarishi yoki hujjatlarni qidirishi mumkin, buning uchun har bir AI ilova bilan alohida integratsiya yozish shart emas. MCP server shu vositalarni standart ko'rinishda taqdim etadi, MCP'ni qo'llab-quvvatlaydigan mijoz dasturlar esa ularga ulanadi. Ushbu maqolada oddiy MCP server yozib, uni internetdan ishlaydigan qilib serverga joylashni ko'rib chiqamiz.

stdio va HTTP: server qayerda ishlashini tanlash

MCP serverlar asosan ikki xil transport orqali ishlaydi. stdio transportida server foydalanuvchi kompyuterida mijoz dastur tomonidan jarayon sifatida ishga tushiriladi va ular standart kirish-chiqish orqali gaplashadi, bu shaxsiy foydalanish uchun qulay. Streamable HTTP transportida esa server alohida mashinada doimiy ishlaydi va mijozlar unga tarmoq orqali ulanadi. Agar vositadan butun jamoa yoki bir nechta AI ilova foydalanishi kerak bo'lsa, ikkinchi variant to'g'ri tanlov bo'ladi va aynan shu holat uchun server, domen va SSL kerak bo'ladi.

Misol: elektronika do'koni uchun qoldiq tekshiruvchi vosita

Toshkentdagi elektronika do'koni sotuvchilari AI yordamchidan "Bu noutbuk omborda bormi va narxi qancha?" deb so'rashni xohlaydi deylik. Buning uchun MCP server bitta vositani taqdim etadi: u mahsulot artikulini qabul qilib, MySQL bazasidan qoldiq va narxni o'qiydi. Model vositaning tavsifini ko'rib, qachon uni chaqirish kerakligini o'zi hal qiladi. Bunday server juda kam resurs talab qiladi, kichik VPS yoki allaqachon ishlab turgan serveringiz bunga bemalol yetadi.

Muhitni tayyorlash va serverni yozish

Rasmiy Python SDK tarkibidagi FastMCP sinfi server yozishni juda soddalashtiradi. Avval alohida papka va virtual muhit yaratib, kerakli paketlarni o'rnating.

sudo apt install python3-venv
sudo mkdir -p /opt/dokon-mcp && cd /opt/dokon-mcp
python3 -m venv venv
./venv/bin/pip install "mcp[cli]" pymysql

Endi server.py faylini yarating. Funksiyaning docstring matni model uchun vosita tavsifi bo'lib xizmat qiladi, shuning uchun uni aniq va tushunarli yozing. Parametr turlari ham muhim: SDK ular asosida modelga qanday argument yuborish kerakligini tushuntiruvchi sxema yaratadi.

from mcp.server.fastmcp import FastMCP
import os, pymysql

mcp = FastMCP("dokon", host="127.0.0.1", port=8000)

def db():
    return pymysql.connect(host="localhost", user="mcp_reader",
                           password=os.environ["DB_PASS"], database="dokon")

@mcp.tool()
def mahsulot_qoldigi(sku: str) -> str:
    """Mahsulotning ombordagi qoldig'i va narxini qaytaradi."""
    with db() as conn, conn.cursor() as cur:
        cur.execute("SELECT nomi, qoldiq, narx FROM mahsulotlar WHERE sku=%s", (sku,))
        row = cur.fetchone()
    if not row:
        return "Bunday mahsulot topilmadi"
    return f"{row[0]}: {row[1]} dona, narxi {row[2]} so'm"

if __name__ == "__main__":
    mcp.run(transport="streamable-http")

Bazaga ulanish uchun faqat kerakli jadvalni o'qiy oladigan alohida foydalanuvchi yarating. Shunda model qanday so'rov yubormasin, server ma'lumotni o'zgartira olmaydi.

CREATE USER 'mcp_reader'@'localhost' IDENTIFIED BY 'UZUN_PAROL';
GRANT SELECT ON dokon.mahsulotlar TO 'mcp_reader'@'localhost';

Parolni /opt/dokon-mcp/.env fayliga DB_PASS=... ko'rinishida yozing va faylga faqat xizmat foydalanuvchisi o'qiy oladigan huquq bering.

systemd bilan doimiy ishlashni ta'minlash

Server terminal yopilganda ham, VPS qayta yuklanganda ham ishlab turishi uchun uni systemd xizmati qilib sozlang. Buning uchun avval sudo useradd -r -s /usr/sbin/nologin mcp bilan tizim foydalanuvchisi yarating, so'ng quyidagi faylni /etc/systemd/system/dokon-mcp.service sifatida saqlang va sudo systemctl enable --now dokon-mcp buyrug'i bilan yoqing.

[Unit]
Description=Dokon MCP server
After=network.target mysql.service

[Service]
User=mcp
WorkingDirectory=/opt/dokon-mcp
EnvironmentFile=/opt/dokon-mcp/.env
ExecStart=/opt/dokon-mcp/venv/bin/python server.py
Restart=always

[Install]
WantedBy=multi-user.target

Nginx, SSL va token bilan himoya

FastMCP serveri faqat ichki manzilda tinglaydi, tashqariga esa Nginx orqali chiqariladi. Avval domeningizning DNS yozuvlarida, masalan sayt.uz kabinetida, mcp.example.uz uchun VPS IP manziliga A yozuv yarating va Certbot bilan SSL sertifikat oling. MCP vositalari ichki ma'lumotlarga yo'l ochgani uchun endpoint'ni hech qachon himoyasiz qoldirmang. Eng oddiy usul Nginx darajasida Bearer token tekshirish, murakkabroq loyihalarda esa MCP spetsifikatsiyasida tasvirlangan OAuth asosidagi avtorizatsiyani ko'rib chiqing.

location /mcp {
    if ($http_authorization != "Bearer UZUN_MAXFIY_TOKEN") {
        return 401;
    }
    proxy_pass http://127.0.0.1:8000/mcp;
    proxy_http_version 1.1;
    proxy_buffering off;
    proxy_read_timeout 300s;
}

Javob SSE oqimi ko'rinishida kelishi mumkinligi sababli buferlash o'chirilgan. Bu yerda Host sarlavhasi atayin qayta yozilmagan: SDK'ning yangi versiyalarida mahalliy serverga kelayotgan so'rovning xost nomi tekshirilishi mumkin, agar shunga o'xshash xato chiqsa, SDK hujjatidagi ruxsat etilgan xostlar sozlamasini ko'ring.

Serverni tekshirish va mijozga ulash

Ishlayotganini bilish uchun MCP protokolining birinchi qadami bo'lgan initialize so'rovini yuboring. To'g'ri javobda server nomi va imkoniyatlari qaytadi.

curl -X POST https://mcp.example.uz/mcp \
  -H "Authorization: Bearer UZUN_MAXFIY_TOKEN" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -H "Accept: application/json, text/event-stream" \
  -d '{"jsonrpc":"2.0","id":1,"method":"initialize","params":{"protocolVersion":"2025-03-26","capabilities":{},"clientInfo":{"name":"test","version":"1.0"}}}'

Vizual tekshiruv uchun rasmiy MCP Inspector vositasi qulay, uni npx @modelcontextprotocol/inspector buyrug'i bilan ishga tushirib, server manzili va tokenni kiritasiz. Shundan so'ng manzilni remote MCP serverlarni qo'llab-quvvatlaydigan AI mijozingizga qo'shish mumkin. Ishga tushirgandan keyin loglarni journalctl -u dokon-mcp -f orqali kuzatib boring: qaysi vosita qancha chaqirilayotgani va qanday xatolar chiqayotgani keyingi yaxshilashlar uchun eng foydali ma'lumot.

O'xshash maqolalar

🧭 Vektor bazani o'z serveringizda ishlatish: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boshqarish 💾 ISPmanager'da zaxira nusxadan saytni va bazani tiklash 🤝 O'zbekistonda reseller hosting: mijozlar saytlarini tartibli joylash
🌐 Til
🇺🇿 O'zbek ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English