🎓
Hosting

Moodle uchun hosting talablari: PHP, baza, disk va cron sozlamalari

18.11.2026
← Barcha maqolalar

Moodle — maktablar, o'quv markazlari, universitetlar va korporativ treninglar uchun eng ko'p ishlatiladigan ochiq kodli o'quv platformasi. U oddiy sayt emas: har bir talaba kirganda sessiya ochiladi, kurs materiallari yuklanadi, testlar real vaqtda saqlanadi va fon jarayonlari doimiy ishlab turadi. Shuning uchun Moodle uchun hosting tanlashda "PHP bor, MySQL bor" degan umumiy tekshiruv yetarli emas. Quyida platforma barqaror ishlashi uchun hosting qaysi talablarga javob berishi kerakligini bosqichma-bosqich ko'rib chiqamiz.

PHP versiyasi va majburiy kengaytmalar

Har bir Moodle versiyasi o'zining minimal PHP talabiga ega va bu talab yangi relizlarda muntazam ko'tariladi. Hozirgi 4.x qatori PHP 8.1 va undan yuqori versiyalarni talab qiladi, keyingi asosiy versiyalar esa bundan ham yangi PHP so'rashi mumkin. Shu sababli o'rnatishdan oldin rasmiy relizlar sahifasidagi talablar jadvalini ko'rib chiqing va hostingda aynan shu versiya tanlanishi mumkinligiga ishonch hosil qiling. PHP versiyasini ishlab turgan saytda keskin almashtirish ham xavfli: avval nusxa oling, keyin sinab ko'ring.

Kengaytmalar ham muhim. Moodle o'rnatuvchisi ular yo'q bo'lsa davom etmaydi yoki ogohlantirish beradi. Odatda quyidagilar kerak bo'ladi:

php.ini parametrlari: max_input_vars eng ko'p unutiladi

Moodle'ning sozlamalar sahifalari va katta testlar juda ko'p forma maydonlarini bir vaqtda yuboradi. PHP standart holatda 1000 tadan ortiq maydonni qabul qilmaydi va qolganini jimgina tashlab yuboradi, natijada sozlamalar saqlanmaydi yoki baholar jadvali chala yoziladi. Shuning uchun Moodle o'rnatuvchisi max_input_vars qiymati kamida 5000 bo'lishini talab qiladi. Fayl yuklash chegaralari ham o'qituvchilar video yoki katta PDF yuklashiga mos bo'lishi kerak.

memory_limit = 256M
max_input_vars = 5000
upload_max_filesize = 64M
post_max_size = 64M
max_execution_time = 120
opcache.enable = 1

ISPmanager panelida bu qiymatlarning ko'pini sayt sozlamalaridagi PHP bo'limidan o'zgartirish mumkin. Agar biror parametr tarifda ochiq bo'lmasa, sayt.uz kabinetidan texnik yordamga murojaat qilish yetarli. OPcache albatta yoqilgan bo'lishi kerak: usiz har bir sahifa ochilganda PHP kodi qaytadan kompilyatsiya qilinadi va sayt sezilarli sekinlashadi.

Ma'lumotlar bazasi: MariaDB, MySQL yoki PostgreSQL

Moodle MariaDB, MySQL va PostgreSQL bilan rasmiy ishlaydi. Umumiy hostinglarda odatda MySQL yoki MariaDB bo'ladi va kichik hamda o'rta platformalar uchun bu to'liq yetarli. Muhim shart — baza utf8mb4 kodlashda va InnoDB jadval turida yaratilishi kerak, aks holda emoji yoki ba'zi belgilar bilan yozilgan forum xabarlari saqlanmaydi. Bazaning minimal versiyasi ham Moodle versiyasiga bog'liq, shuning uchun uni ham relizlar sahifasidan tekshiring.

Baza hajmi vaqt o'tishi bilan tez o'sadi, chunki loglar jadvali har bir harakatni yozib boradi. Bir necha yildan keyin log jadvali butun bazaning katta qismini egallashi mumkin. Moodle sozlamalarida loglarni ma'lum muddatdan keyin avtomatik o'chirish imkoniyati bor va uni boshidanoq sozlab qo'yish maqsadga muvofiq.

moodledata papkasi va disk hajmi

Moodle fayllarni bazada emas, alohida moodledata papkasida saqlaydi: kurs materiallari, topshiriqlar, keshlar va vaqtinchalik fayllar shu yerda. Bu papka hech qachon sayt ildizi ichida, ya'ni brauzer orqali ochiladigan joyda bo'lmasligi kerak, aks holda talabalarning topshiriqlari begonalar qo'liga tushishi mumkin. To'g'ri joylashuv config.php faylida ko'rsatiladi:

$CFG->wwwroot  = 'https://lms.example.uz';
$CFG->dataroot = '/var/www/moodledata';
$CFG->dbtype   = 'mariadb';

Disk hajmini rejalashtirishda kurs zaxira nusxalarini ham hisobga oling. Moodle har hafta avtomatik zaxira olishi mumkin va video ko'p kurslarda bu nusxalar moodledata'ning o'zidan ham katta bo'lib ketadi. Masalan, Toshkentdagi 300 o'quvchili xususiy maktab o'qituvchilari har darsga qisqa video yuklasa, bir o'quv yilida o'nlab gigabayt yig'ilishi oson. Videolarni tashqi video xizmatida saqlab, kursga faqat joylashtirish kodi bilan qo'shish diskni ancha tejaydi.

Cron: har daqiqada ishga tushishi shart

Moodle'ning ko'p vazifalari fon rejimida bajariladi: forum xabarlarini pochtaga yuborish, baholarni qayta hisoblash, eskirgan sessiyalarni tozalash, zaxira nusxalar va hisobotlar. Bularning barchasi cron orqali ishlaydi va Moodle uni har daqiqada ishga tushirishni tavsiya qiladi. Cron sozlanmagan saytda o'qituvchi "xabar ketmayapti" yoki "baho yangilanmadi" deb shikoyat qiladi, sabab esa ko'pincha shu.

* * * * * /usr/bin/php /var/www/example.uz/admin/cli/cron.php > /dev/null 2>&1

ISPmanager'da buni panelning rejalashtiruvchi (cron) bo'limida qo'shasiz. PHP yo'lini panel ko'rsatgan versiyaga moslang, chunki serverda bir nechta PHP versiyasi bo'lishi mumkin va noto'g'ri versiya bilan cron xato berib to'xtaydi.

Test paytidagi yuklama: umumiy hosting qachon yetmaydi

Moodle'ning eng og'ir lahzasi — ko'p talaba bir vaqtda test topshirgan payt. Oddiy kunda platformaga yigirma-o'ttiz kishi kirib-chiqib turadi va umumiy hosting bemalol ko'taradi. Ammo imtihon kuni ikki yuz talaba bir daqiqada testni ochib, har bir javobni saqlaganda PHP jarayonlari va baza ulanishlari keskin ko'payadi. Agar bu umumiy hosting tarifining cheklovlaridan oshsa, sahifalar sekinlashadi yoki talaba javobini saqlay olmay qoladi.

Amaliy yondashuv quyidagicha: bitta maktab yoki o'quv markazi, bir vaqtda o'nlab foydalanuvchi bo'lsa — yaxshi sozlangan umumiy hosting yetarli. Bir vaqtning o'zida yuzlab talaba test topshiradigan oliy ta'lim muassasasi yoki onlayn kurs platformasi uchun esa alohida resurslarga ega VPS ancha ishonchli. VPS'da PHP-FPM jarayonlar sonini, baza keshini va Redis kabi sessiya keshini o'zingiz sozlay olasiz. Imtihondan oldin bir necha o'qituvchi bilan sinov testi o'tkazib ko'rish ham muammolarni oldindan aniqlaydi.

Xavfsizlik va yangilanishlar

Moodle'da shaxsiy ma'lumotlar ko'p: talabalarning ismlari, baholari, ba'zan telefon raqamlari. Shuning uchun platforma faqat HTTPS orqali ochilishi kerak; Let's Encrypt sertifikati bunga yetarli va sayt.uz hostingida u bepul hamda avtomatik yangilanadi. Moodle xavfsizlik yangilanishlarini muntazam chiqaradi va ularni o'z vaqtida o'rnatish kerak. Yangilashdan oldin kod papkasi, moodledata va bazaning to'liq nusxasini oling, chunki muvaffaqiyatsiz yangilanishdan keyin qaytish faqat shu nusxalar bilan mumkin. Ishlatilmaydigan plaginlarni o'chirib tashlash ham hujum yuzasini kamaytiradi.

O'xshash maqolalar

🧭 Vektor bazani o'z serveringizda ishlatish: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boshqarish 💾 ISPmanager'da zaxira nusxadan saytni va bazani tiklash 🤝 O'zbekistonda reseller hosting: mijozlar saytlarini tartibli joylash
🌐 Til
🇺🇿 O'zbek ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English