WordPress sahifani ochish uchun har safar MySQL bazasiga murojaat qiladi: sozlamalar, menyular, postlar, foydalanuvchi ma'lumotlari va plaginlar saqlagan qiymatlar shu yerdan o'qiladi. Kichik blogda bu sezilmaydi, lekin mahsulotlari ko'p do'konda yoki administrator panelida bir sahifa uchun yuzlab so'rov bo'lishi mumkin. Object cache aynan shu takroriy so'rovlarni kamaytirish uchun mo'ljallangan. U tayyor HTML sahifani emas, balki bazadan olingan alohida ma'lumot bo'laklarini xotirada saqlaydi.
WordPress ichidagi object cache qanday ishlaydi
WordPress yadrosida WP_Object_Cache klassi bor va u standart holatda ham ishlaydi. Muammo shundaki, bu kesh faqat bitta so'rov davomida yashaydi: sahifa yuklanib bo'lgach, xotiradagi hamma narsa o'chadi va keyingi tashrifchi uchun bazaga yana murojaat qilinadi. Shuning uchun standart kesh bir sahifa ichidagi takrorlarni yo'qotadi, lekin sahifalar orasida hech narsa saqlamaydi.
Doimiy (persistent) object cache bu bo'shliqni to'ldiradi. Saytning wp-content papkasiga object-cache.php nomli maxsus fayl (drop-in) qo'yiladi va WordPress kesh funksiyalarini shu fayl orqali tashqi xotira serveriga yo'naltiradi. Eng ko'p ishlatiladigan variant Redis: u ma'lumotlarni operativ xotirada saqlaydi va juda tez javob beradi. Natijada bir marta bazadan o'qilgan sozlama yoki so'rov natijasi keyingi tashrifchilarga Redis'dan beriladi.
Redis qaysi saytlarga haqiqatan foyda beradi
Object cache har qanday saytni bir xil tezlashtirmaydi. Agar sayt asosan statik bo'lsa va to'liq sahifa keshi allaqachon ishlayotgan bo'lsa, oddiy mehmonlar uchun farq kam bo'ladi, chunki ular tayyor HTML oladi va PHP umuman ishlamaydi. Redis eng ko'p foydani kesh chetlab o'tiladigan joylarda beradi: administrator paneli, tizimga kirgan foydalanuvchilar, savat va buyurtma sahifalari, qidiruv natijalari va murakkab filtrlar.
Misol uchun, Toshkentdagi maishiy texnika do'koni WooCommerce'da besh mingdan ortiq mahsulot bilan ishlaydi deylik. Menejerlar har kuni narxlarni yangilaydi, mijozlar esa kategoriya filtrlaridan foydalanadi. Bunday saytda administrator panelidagi mahsulotlar ro'yxati sekin ochiladi, chunki har safar meta ma'lumotlar va taksonomiyalar bazadan qayta yig'iladi. Redis yoqilgandan keyin takroriy so'rovlarning katta qismi xotiradan olinadi va panel sezilarli darajada tezroq ishlay boshlaydi. Aniq natija plaginlar soni va ma'lumotlar tuzilishiga bog'liq, shuning uchun uni oldin va keyin o'lchab ko'rish kerak.
VPS'da Redis o'rnatish
O'z serveringiz bo'lsa, Ubuntu yoki Debian'da Redis rasmiy omborlardan o'rnatiladi. PHP Redis bilan gaplashishi uchun phpredis kengaytmasini ham o'rnatish tavsiya qilinadi. Quyidagi buyruqlar Redis'ni o'rnatadi, ishga tushiradi va javob berayotganini tekshiradi:
sudo apt update
sudo apt install redis-server php-redis
sudo systemctl enable --now redis-server
redis-cli ping
Oxirgi buyruq PONG qaytarsa, server ishlayapti. Kengaytma o'rnatilgandan keyin PHP-FPM xizmatini qayta ishga tushiring, aks holda u yangi modulni ko'rmaydi. Xizmat nomi PHP versiyasiga bog'liq, masalan sudo systemctl restart php8.3-fpm.
Xotira limiti va tozalash siyosati
Redis cheklanmagan holda qoldirilsa, vaqt o'tishi bilan serverdagi xotirani ko'p egallashi mumkin. Kesh uchun ishlatilayotganda eng to'g'ri yo'l aniq limit qo'yish va eski kalitlarni avtomatik o'chirish siyosatini tanlashdir. /etc/redis/redis.conf faylida quyidagi qatorlarni toping yoki qo'shing:
maxmemory 256mb
maxmemory-policy allkeys-lru
allkeys-lru siyosati xotira to'lganda eng uzoq vaqt ishlatilmagan kalitlarni o'chiradi. Bu kesh uchun mos, chunki keshdagi har qanday ma'lumotni bazadan qayta olish mumkin. Limit hajmini serverdagi umumiy operativ xotira va MySQL, PHP-FPM ehtiyojlarini hisobga olib tanlang. O'zgarishdan keyin sudo systemctl restart redis-server bilan xizmatni qayta ishga tushiring.
WordPress'ni Redis'ga ulash
Eng keng tarqalgan usul Redis Object Cache plaginini o'rnatishdir. Plagin drop-in faylni o'zi yaratadi va sozlamalar sahifasida ulanish holatini ko'rsatadi. Ulanishdan oldin wp-config.php fayliga asosiy parametrlarni yozib qo'yish foydali, ayniqsa bitta serverda bir nechta sayt bo'lsa:
define( 'WP_REDIS_HOST', '127.0.0.1' );
define( 'WP_REDIS_PORT', 6379 );
define( 'WP_REDIS_DATABASE', 0 );
define( 'WP_REDIS_PREFIX', 'example_uz_' );
Prefiks har bir sayt kalitlarini alohida saqlaydi va bir saytning keshi boshqasiga aralashib ketmaydi. Ikkinchi sayt uchun boshqa prefiks yoki boshqa baza raqamini tanlang. Agar serverda WP-CLI o'rnatilgan bo'lsa, keshni buyruq qatoridan yoqish va holatini ko'rish mumkin:
wp plugin install redis-cache --activate
wp redis enable
wp redis status
Natijani tekshirish va keshni kuzatish
Redis ulanganidan keyin u haqiqatan ishlatilayotganini tekshirish kerak. Eng oddiy usul kesh topilgan va topilmagan so'rovlar sonini solishtirish. Quyidagi buyruq statistikadan aynan shu ikki qiymatni chiqaradi:
redis-cli info stats | grep -E 'keyspace_hits|keyspace_misses'
Sayt bir muddat ishlagandan keyin keyspace_hits qiymati keyspace_missesdan ancha katta bo'lishi kerak. Agar topilmaganlar ko'p bo'lsa, kalitlar tez o'chirilayotgan yoki limit juda kichik bo'lishi mumkin. Sahifa ichidagi bazaga so'rovlar sonini ko'rish uchun Query Monitor kabi diagnostika plaginidan vaqtincha foydalanish qulay: Redis yoqilishidan oldin va keyin bir xil sahifani ochib, so'rovlar soni va yuklanish vaqtini yozib qo'ying.
Tez-tez uchraydigan muammolar
Birinchi muammo eskirgan ma'lumot. Ba'zi plaginlar ma'lumotni bazaga to'g'ridan-to'g'ri yozadi va keshni yangilamaydi, natijada saytda eski qiymat ko'rinib qoladi. Bunday holatda plagin sozlamalaridagi keshni tozalash tugmasi yoki wp cache flush buyrug'i yordam beradi, keyin esa muammoli plaginni aniqlash kerak. Ikkinchi muammo Redis to'xtab qolishi: drop-in fayl joyida bo'lsa-yu, Redis ishlamasa, sayt xato berishi yoki sekinlashishi mumkin. Shuning uchun Redis xizmatini monitoringga qo'shish va server qayta yuklanganda avtomatik ishga tushishini tekshirish muhim.
Uchinchi jihat xavfsizlik. Redis standart holatda faqat 127.0.0.1 manzilida tinglaydi va shunday qolishi kerak. Uni tashqi tarmoqqa ochish yoki portni fayrvolda ochiq qoldirish jiddiy xavf tug'diradi, chunki himoyalanmagan Redis'ga ulangan har kim ma'lumotlarni o'qishi va o'zgartirishi mumkin.
Shared hostingda object cache
Umumiy hostingda Redis'ni o'zingiz o'rnata olmaysiz, chunki server sozlamalari provayder qo'lida bo'ladi. Bunday holatda tarifingizda Redis yoki boshqa doimiy kesh mavjudligini sayt.uz kabinetidan yoki texnik yordam orqali aniqlang. Agar sayt o'sib, object cache, alohida PHP sozlamalari va to'liq nazorat zarur bo'lsa, VPS'ga o'tish mantiqiy qadam bo'ladi. Avval esa bazani tozalash, keraksiz plaginlarni olib tashlash va autoload qilinadigan katta sozlamalarni kamaytirish ham sezilarli tezlik beradi.