🛡️
blog.cat.ssl

Cloudflare Origin sertifikati: qaçon işlatiş va qaçon işlatmaslik

18.11.2026
← Barça maqolalar

Sayt Cloudflare proksisi orqali işlaganda, Cloudflare va sizning serveringiz örtasidagi ulanişni ham şifrlaş kerak. Buning uçun serverda sertifikat bölişi şart, ayniqsa eng xavfsiz Full (strict) rejimida. Odatda bu vazifani Let's Encrypt bajaradi, lekin Cloudflare özining alternativasini ham taklif qiladi — Origin CA sertifikati. U bepul, bir neça daqiqada çiqariladi va 15 yilgaça amal qiladi. Biroq uning bitta muhim xususiyati bor: bu sertifikatga faqat Cloudflare işonadi, brauzerlar esa uni tanimaydi.

Aynan şu xususiyat sababli Origin sertifikati ba'zi loyihalar uçun ideal yeçim, boşqalari uçun esa yaşirin xavf manbai bölişi mumkin. Quyida uning qanday işlaşini, qaçon töğri tanlov ekanini va qanday hollarda Let's Encrypt'da qoliş ma'qulligini batafsil körib çiqamiz.

Origin sertifikati qanday işlaydi

Oddiy sertifikatlar butun dunyo brauzerlari işonadigan markazlar tomonidan imzolanadi. Origin sertifikatini esa Cloudflare'ning öz içki sertifikat markazi imzolaydi va bu markazning ildiz sertifikati faqat Cloudflare serverlarida işonçli deb belgilangan. Natijada zanjir quyidagiça işlaydi: taşrif buyuruvçi brauzeri Cloudflare'ning ommaviy, hamma işonadigan sertifikatini köradi, Cloudflare esa sizning serveringizga ulanganda Origin sertifikatini tekşiradi va uni haqiqiy deb qabul qiladi.

Şuning uçun Origin sertifikati faqat domen yoki subdomen Cloudflare orqali proksi qilinganda (panelda töq sariq bulut belgisi yoqilganda) işlaydi. Agar proksini öçirib, yozuvni "DNS only" holatiga ötkazsangiz, brauzer töğridan-töğri serveringizga ulanadi, Origin sertifikatini köradi va işonçsiz ulaniş haqida ogohlantiradi.

Qaçon Origin sertifikati yaxşi tanlov

Origin sertifikati eng köp foyda keltiradigan holat — sayt doimiy ravişda Cloudflare ortida turadigan va undan çiqiş rejalaştirilmagan loyihalar. Misol uçun, Farğonadagi logistika kompaniyasi öz tizimini VPS'da işlatadi: asosiy sayt misol.uz, mijozlar kabineti kabinet.misol.uz va kuryerlar ilovasi uçun api.misol.uz. Barça yozuvlar Cloudflare orqali proksi qilinadi, server IP manzili esa yaşirin. Bu holatda bitta Origin sertifikati misol.uz va *.misol.uz nomlarini yopadi va yillar davomida heç qanday yangilaşni talab qilmaydi.

Ikkinçi holat — Let's Encrypt'ni server ortida yangilaş noqulay bölgan joylar. Masalan, server faqat Cloudflare IP manzillaridan keladigan sörovlarni qabul qiladi, 80-port yopiq yoki DNS API'ga avtomatik kiriş berişni xohlamaysiz. Bunday şaroitda HTTP-01 va DNS-01 tekşiruvlari murakkablaşadi, Origin sertifikati esa bu muammoni butunlay olib taşlaydi.

Qaçon işlatmaslik kerak

Birinçi xavfli holat — kelajakda Cloudflare'dan voz keçiş ehtimoli. Agar biror sabab bilan proksini öçirsangiz yoki DNS'ni boşqa provayderga köçirsangiz, sayt darhol barça taşrif buyuruvçilar uçun "xavfsiz emas" xatosi bilan oçila boşlaydi. Bunday paytda şoşilinç ravişda boşqa sertifikat örnatişga töğri keladi, va bu köpinça eng noqulay vaqtga töğri keladi.

Ikkinçi holat — proksi qilinmaydigan subdomenlar. Poçta serveri (mail.misol.uz), FTP yoki boşqa xizmatlar odatda Cloudflare orqali emas, töğridan-töğri işlaydi, çunki Cloudflare proksisi asosan HTTP va HTTPS trafigi uçun möljallangan. Bu nomlar uçun Origin sertifikati yaroqsiz, ularga ommaviy işonçli sertifikat kerak. Uçinçi holat — taşqi tizimlar serveringizga Cloudflare'ni çetlab ötib ulanadigan bölsa, masalan, tölov tizimining webhook sörovlari töğridan-töğri server IP manziliga yuborilsa.

MezonCloudflare OriginLet's Encrypt
Amal qiliş muddati15 yilgaçaQisqa, avtomatik yangilanadi
Brauzerlar işonadimiYöqHa
Cloudflare'siz işlaydimiYöqHa
Yangilaş sozlamasiKerak emasKerak
WildcardHa, darholFaqat DNS-01 orqali

Origin sertifikatini yaratiş

Sertifikat Cloudflare boşqaruv panelida, domen sozlamalaridagi SSL/TLS bölimining Origin Server qismida yaratiladi. Yaratişda kalit turini (RSA yoki ECC), sertifikat qamrab oladigan nomlarni va amal qiliş muddatini tanlaysiz. Standart holatda asosiy domen va uning wildcard varianti qöşiladi, bu köpçilik saytlar uçun yetarli. Wildcard faqat bir darajani qamraydi: *.misol.uz nomi api.misol.uz ni yopadi, lekin v2.api.misol.uz ni yopmaydi.

Juda muhim nuqta: şaxsiy kalit faqat yaratiş paytida bir marta körsatiladi. Uni darhol xavfsiz joyga saqlang. Agar kalit yöqolsa, uni qayta tiklab bölmaydi — yangi sertifikat yaratib, eskisini panel orqali bekor qiliş kerak böladi.

Nginx va Apaçe'ga örnatiş

Sertifikat va kalitni serverdagi alohida papkaga saqlang va kalit faylini faqat root öqiy oladigan qiling. Keyin veb-server konfiguratsiyasida şu fayllarni körsating. Nginx uçun sozlama quyidagiça:

mkdir -p /etc/ssl/cloudflare
nano /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.pem   # sertifikat matni
nano /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.key   # shaxsiy kalit
chmod 600 /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.key

# server blokida
ssl_certificate     /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.pem;
ssl_certificate_key /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.key;

Apaçe'da mos direktivalar SSLCertificateFile va SSLCertificateKeyFile hisoblanadi. Konfiguratsiyani özgartirgandan keyin sintaksisni tekşirib, veb-serverni qayta yuklang:

nginx -t && systemctl reload nginx

# sertifikat ma'lumotlarini tekshirish
openssl x509 -in /etc/ssl/cloudflare/misol.uz.pem -noout -issuer -dates -ext subjectAltName

Çiqişdagi issuer qatorida "CloudFlare Origin" iborasi bölişi va subjectAltName qismida kerakli domen nomlari körinişi kerak. Şundan keyin Cloudflare panelida SSL rejimini Full (strict) ga örnating — Origin sertifikati aynan şu rejim bilan işlaş uçun yaratilgan.

Hostingdagi saytlar uçun tavsiya

Oddiy virtual hostingda Origin sertifikatiga ehtiyoj odatda bölmaydi. sayt.uz hostingida bepul Let's Encrypt sertifikati panel orqali çiqariladi va avtomatik yangilanadi, u esa Cloudflare'ning Full (strict) rejimi bilan ham, Cloudflare'siz ham bir xil işlaydi. Bu yondaşuv moslaşuvçanroq: kelajakda Cloudflare'dan voz keçsangiz ham, sayt heç qanday özgarişsiz xavfsiz işlaşda davom etadi. Origin sertifikatini esa server va infratuzilmani özingiz töliq boşqaradigan, doimiy Cloudflare ortidagi loyihalar uçun qoldirgan ma'qul.

Öxşaş maqolalar

📧 mail.domen.uz uçun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirişini qanday yöqotiş ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qiliş 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning oçiq jurnali qanday işlaydi 🏢 Içki (intranet) saytlar uçun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalaş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English