Oddiy DNS javoblari heç qanday imzo bilan himoyalanmagan, şuning uçun hujumçi rezolver keşiga soxta javob joylab, foydalanuvçini boşqa serverga yönaltirişi nazariy jihatdan mumkin. DNSSEC bu muammoni kriptografik imzolar orqali hal qiladi: har bir javob zona kaliti bilan imzolanadi, rezolver esa imzoni ota zonadan boşlab tekşiradi. Bu kuçli himoya, ammo u xatolarni keçirmaydi. Notöğri DS yozuvi yoki muddati ötgan imzo domenni tekşiruvçi rezolverlardan foydalanadigan barça foydalanuvçilar uçun butunlay oçilmaydigan qilib qöyadi.
Işonç zanjiri qanday quriladi
DNSSEC'ning mohiyati işonç zanjiridir. Ildiz zona .uz kabi yuqori darajali zonaning kalitini tasdiqlaydi, yuqori darajali zona esa sizning domeningiz kalitini tasdiqlaydi. Domen zonasida DNSKEY yozuvlari, ya'ni oçiq kalitlar va har bir yozuv töplami uçun RRSIG imzolari joylaşadi. Ota zonada esa DS yozuvi turadi: u sizning kalitingizning xeşi bölib, "bu domenning haqiqiy kaliti şu" degan tasdiqni beradi. DS yozuvi ota zonaga registrator orqali yuboriladi, şuning uçun DNSSEC ikki joyda sozlanadi: DNS xostingda va domen röyxatga olingan joyda.
Odatda ikki turdagi kalit işlatiladi. KSK, ya'ni kalitlarni imzolovçi kalit, faqat DNSKEY töplamini imzolaydi va uning xeşi DS sifatida ota zonaga beriladi. ZSK esa zonadagi boşqa yozuvlarni imzolaydi va tez-tez almaştirilişi mumkin. Zamonaviy sozlamalarda bitta umumiy kalit, ya'ni CSK işlatiş ham keng tarqalgan.
Boşlaşdan oldin nimani aniqlaş kerak
Birinçidan, DNS xizmatingiz zonani imzolay olişi kerak. Köplab boşqariladigan DNS xizmatlarida bu bitta tugma bilan yoqiladi va xizmat sizga DS ma'lumotlarini körsatadi. Öz serveringizda esa BIND, Knot yoki PowerDNS kabi dastur imzolaşni bajaradi. Ikkinçidan, domen zonasi va registrator DS yozuvini qabul qilişi kerak. Domeningiz sayt.uz'da bölsa, DS yozuvini qöşiş imkoniyatini kabinetdan yoki texnik yordam orqali aniqlang. Uçinçidan, kalit algoritmini tanlang: hozir eng köp tavsiya etiladigani 13-algoritm, ya'ni ECDSAP256SHA256, u qisqa imzolar beradi va keng qöllab-quvvatlanadi.
Töğri tartib: avval imzo, keyin DS
Eng muhim qoida tartibga oid. Avval zona imzolanadi va DNSKEY yozuvlari e'lon qilinadi. Söngra rezolverlar yangi kalitlarni körişi uçun kamida DNSKEY TTL'i qadar kutiladi. Şundan keyingina DS yozuvi ota zonaga qöşiladi. Agar tartib teskari bölsa, ya'ni DS bor-u zona hali imzolanmagan bölsa, tekşiruvçi rezolverlar javobni soxta deb hisoblaydi va SERVFAIL qaytaradi.
BIND 9.18 va undan yangi versiyalarda imzolaş siyosat orqali avtomatlaştiriladi. Quyidagi sozlama kalitlarni yaratadi, zonani imzolaydi va imzolarni muddati tugaşidan oldin yangilab turadi:
zone "example.uz" {
type primary;
file "/var/lib/bind/db.example.uz";
dnssec-policy default;
inline-signing yes;
};
Qayta yuklagandan keyin holatni tekşiring va KSK fayli asosida DS yozuvini hosil qiling. Kalit fayli nomidagi raqam, ya'ni kalit tegi, sizda boşqaça böladi:
rndc reconfig
rndc dnssec -status example.uz
dig @127.0.0.1 example.uz DNSKEY +multi
dnssec-dsfromkey -2 /var/lib/bind/Kexample.uz.+013+12345.key
Natija quyidagi körinişda böladi. Registratorga odatda törtta qiymat kiritiladi: kalit tegi, algoritm, xeş turi va xeşning özi. Xeş turi 2 SHA-256'ni bildiradi.
example.uz. IN DS 12345 13 2 3F1A...C9D2
DS ota zonada paydo bölgandan keyin BIND'ga buni bildiriş kerak, şunda u kalit almaştiriş jarayonini töğri davom ettiradi: rndc dnssec -checkds published example.uz.
Işlayotganini qanday tekşiriş
Tekşiriş uçun DNSSEC'ni tekşiradigan oçiq rezolverga sörov yuboring. Javob sarlavhasidagi ad bayroği imzo muvaffaqiyatli tekşirilganini bildiradi. delv vositasi esa natijani aniq söz bilan yozadi.
dig @8.8.8.8 example.uz A +dnssec
dig example.uz DS +short
delv @1.1.1.1 example.uz A
Agar oddiy sörov SERVFAIL qaytarsa-yu, +cd bayroği, ya'ni tekşiruvni öçiriş bilan javob kelsa, muammo aniq DNSSEC'da: dig @8.8.8.8 example.uz A +cd. Zanjirni vizual köriş uçun DNSViz kabi onlayn tahlil vositalari ham qulay, ular qaysi böğin uzilganini körsatadi.
Eng köp uçraydigan xatolar
Birinçi va eng xavfli xato DNS xostingni almaştirişda yuz beradi. Masalan, Buxorodagi xususiy maktab saytini yangi provayderga köçirişdi, NS serverlarni özgartirişdi, lekin eski DS yozuvini olib taşlaşni unutişdi. Yangi provayder zonani imzolamagan edi yoki boşqa kalit bilan imzolagan edi, natijada tekşiruvçi rezolverlar orqali kelgan ota-onalar saytni oça olmadi, boşqalar esa muammoni sezmadi. Şu sababli xato uzoq vaqt aniqlanmay qoldi. Töğri tartib: avval DS olib taşlanadi, DS TTL'i qadar kutiladi, keyin NS almaştiriladi va yangi joyda DNSSEC qaytadan yoqiladi.
Ikkinçi xato muddati ötgan imzolardir. RRSIG imzolari çeklangan muddatga beriladi va doimiy yangilanib turişi kerak. Agar imzolaş dasturi töxtab qolsa yoki qölda bir marta imzolangan zona keyin yangilanmasa, bir neça haftadan keyin domen oçilmay qoladi. Uçinçi xato DS va kalit mos kelmasligi: registratorga ZSK xeşi kiritilgan, algoritm raqami notöğri tanlangan yoki kalit almaştirilganda yangi DS qöşilmagan. Törtinçisi esa serverdagi notöğri vaqt, çunki imzolar vaqt oraliği bilan tekşiriladi va soat orqada yoki oldinda bölsa yangi imzolar yaroqsiz körinadi.
DNSSEC'ni xavfsiz öçiriş
Öçiriş ham yoqiş kabi tartibga boğliq, faqat teskari yönalişda. Avval registrator orqali DS yozuvi olib taşlanadi. Keyin ota zonadagi DS TTL'i va rezolverlar keşi tozalanişi uçun kamida bir-ikki kun kutiladi. Faqat şundan keyin zonadagi imzolaş öçiriladi. Bu oraliqda zona imzolangan holda qolişi zarar qilmaydi, aksinça, DS hali keşda turgan rezolverlar uçun sayt oçilişini ta'minlaydi.