SPF yozuvi domeningiz nomidan qaysi serverlar xat yuborişi mumkinligini e'lon qiladi. Yozuv oddiy körinadi, lekin uning içida bitta jiddiy çeklov bor: SPF tekşiruvi davomida qabul qiluvçi server köpi bilan 10 ta qöşimça DNS sörov bajaradi. Bu çegaradan oşsa, natija permerror böladi, ya'ni SPF umuman işlamay qoladi. Muammo şundaki, bu xato sekin töplanadi: har safar yangi CRM, tarqatma yoki yordam xizmati ulanganda yozuvga yana bitta include qöşiladi va bir kuni xatlar spamga tuşa boşlaydi.
Qaysi mexanizmlar sörov hisoblanadi
SPF standarti (RFC 7208) DNS sörov talab qiladigan mexanizmlarni aniq sanab ötadi. Ular include, a, mx, ptr, exists mexanizmlari va redirect modifikatoridir. ip4, ip6 va all esa heç qanday sörov talab qilmaydi, çunki ular içida tayyor manzil yoki yakuniy qoida turadi. Eng muhimi, hisob içma-iç davom etadi: siz qöşgan har bir include öz navbatida yana bir neçta include yoki mx ga ega bölişi mumkin va ularning barçasi umumiy 10 ta limitga kiradi.
| Mexanizm | Limitga kiradimi | Izoh |
|---|---|---|
ip4, ip6 | Yöq | Tayyor manzil yoki tarmoq |
a, mx | Ha | mx har bir MX nomini ham qöşimça hal qiladi |
include | Ha | Içidagi barça sörovlar ham hisoblanadi |
ptr | Ha | Standart uni işlatmaslikni tavsiya qiladi |
redirect, exists | Ha | Kam işlatiladi |
Bundan taşqari, standart natija bermaydigan, ya'ni böş javob qaytaradigan sörovlarni ham çeklaşni tavsiya qiladi: bunday "böş" sörovlar ikkitadan oşsa, köp tekşiruvçilar ham xato qaytaradi. Şuning uçun öçirilgan xizmatning eski include ini yozuvda qoldiriş ikki tomonlama zarar.
Muammo qanday körinişda çiqadi
Limit oşganda taşqi belgilar har xil böladi. Ba'zi qabul qiluvçilar xatni spamga yuboradi, boşqalari esa DMARC siyosati qat'iy bölsa uni rad etadi. Xat sarlavhasidagi Authentication-Results qatorida spf=permerror yozuvini körasiz. DMARC hisobotlarida ham SPF natijasi xuddi şunday çiqadi. Köpinça egalar buni sezmaydi, çunki DKIM töğri işlasa, DMARC baribir ötadi. Lekin DKIM imzosi yöq yoki buzilgan tizimlar uçun SPF yagona himoya bölib qoladi va u işlamay qolganda xatlar yöqoladi.
Yozuvni qölda tekşiriş
Avval domenning joriy SPF yozuvini oling, keyin har bir include ni alohida oçib, içida neçta sörov borligini sanang. Bu iş biroz zerikarli, lekin buyruqlar oddiy:
dig +short TXT example.uz | grep spf1
"v=spf1 a mx include:_spf.crm-xizmat.com include:spf.tarqatma.net include:_spf.helpdesk.io ~all"
dig +short TXT _spf.crm-xizmat.com
dig +short TXT spf.tarqatma.net
Agar içki yozuvlarda yana include bölsa, ularni ham oçing. Qölda sanaş qiyin bölsa, internetdagi bepul SPF tekşiruv vositalari butun daraxtni oçib, umumiy sörovlar sonini körsatadi. Domen uçun faqat bitta v=spf1 yozuvi bölişi kerakligini ham tekşiring: ikkita SPF yozuvi bölsa, natija yana permerror böladi.
Limitdan çiqişning töğri yöllari
Keraksiz mexanizmlarni olib taşlaş
Birinçi qadam har doim tozalaş. Köp yozuvlarda bir neça yil oldin işlatilgan va allaqaçon töxtatilgan xizmatlarning include lari qolib ketgan böladi. Şuningdek, a va mx mexanizmlari köpinça odat böyiça qöşiladi. Agar sayt va poçta bitta serverda bölsa va server manzili özgarmasa, ikkalasini bitta ip4 bilan almaştiriş ikki sörovni tejaydi. MX serverlaringiz faqat xat qabul qilsa va yubormasa, mx umuman kerak emas.
Yuboruvçilarni subdomenlarga ajratiş
Ommaviy tarqatmalarni asosiy domendan emas, masalan news.example.uz dan yuboriş mumkin. SPF tekşiruvi konvert yuboruvçi (Return-Path) domeni böyiça bajariladi, şuning uçun subdomen özining alohida SPF yozuviga va özining 10 ta limitiga ega böladi. Köpçilik tarqatma xizmatlari buni "maxsus qaytiş domeni" sozlamasi orqali qöllab-quvvatlaydi. Bu usul asosiy domen yozuvini qisqa va tuşunarli saqlaydi.
Yassilaş (flattening) va uning xavfi
Yassilaş degani include örniga xizmatning hozirgi IP manzillarini töğridan-töğri ip4 va ip6 sifatida yoziş. Bu sörovlar sonini keskin kamaytiradi, lekin xizmat öz manzillarini özgartirganda yozuvingiz eskiradi va xatlar yana tuşib qola boşlaydi. Şuning uçun qölda yassilaş faqat manzillari barqaror bölgan öz serverlaringiz uçun ma'qul. Yirik bulut xizmatlari uçun esa manzillarni muntazam yangilab turuvçi avtomatik vositalardan foydalaniş yoki subdomen usulini tanlaş xavfsizroq.
Misol: Toşkentdagi logistika kompaniyasi
Toşkentdagi logistika kompaniyasi korporativ poçtani bulut ofis xizmatida yuritadi, saytidagi buyurtma formalarini hosting serveridan yuboradi, mijozlar bilan CRM orqali yozişadi, oylik yangiliklarni tarqatma xizmatidan jönatadi va yordam tiketlari uçun alohida helpdesk işlatadi. Uning SPF yozuvida a, mx va beşta include bor. Tekşiruv vositasi umumiy 13 ta sörov körsatadi. Administrator quyidagi özgarişlarni qiladi: a va mx örniga server IP'si yoziladi, ikki yil oldin töxtatilgan eski tarqatma xizmatining include i öçiriladi, yangiliklar esa news subdomeniga köçiriladi.
# oldin: 13 ta so'rov, permerror
v=spf1 a mx include:spf.ofis-bulut.com include:_spf.crm-xizmat.com include:spf.eski-tarqatma.net include:spf.tarqatma.net include:_spf.helpdesk.io ~all
# keyin: asosiy domen
v=spf1 ip4:203.0.113.25 include:spf.ofis-bulut.com include:_spf.crm-xizmat.com include:_spf.helpdesk.io ~all
# news.example.uz uchun alohida yozuv
v=spf1 include:spf.tarqatma.net ~all
Natijada asosiy domenda sörovlar soni limit içiga tuşadi va keyingi xizmatlar uçun ham zaxira qoladi. Misoldagi IP manzil hujjatlar uçun ajratilgan namunaviy manzil, özingizning haqiqiy server manzilingizni yozing.
Yozuvni kelajakda tartibda saqlaş
SPF yozuvini özgartirgan har bir odam yangi xizmat qöşişdan oldin umumiy sörovlar sonini tekşirişi kerak. Buni içki qoida qilib qöyiş foydali: yozuvning har bir qismi qaysi xizmatga tegişli ekanini alohida hujjatda qayd eting. Xizmatdan voz keçilganda uning yozuvi ham öşa kuni olib taşlansin. Yozuv oxirida ~all yoki -all turganiga ham e'tibor bering, +all esa har qanday serverga ruxsat beradi va uni heç qaçon işlatmang.
sayt.uz kabinetidagi DNS bölimida TXT yozuvlarni tahrirlaş mumkin, lekin limitni hisoblaş yozuvning mazmuniga boğliq, şuning uçun özgartirişdan keyin tekşiruv vositasi bilan natijani albatta qayta köring.