.uz domenga buyurtma berayotgan köpçilik pasport ma'lumotlari söralganini körib hayron qoladi: axir xalqaro domenlarda faqat ism va poçta kiritiş kifoya qiladi-ku. Aslida bu talab ortiqça byurokratiya emas, balki domen egasini himoya qiladigan mexanizmdir. .uz zonasida domen aniq bir şaxs yoki taşkilotga biriktiriladi va keyinçalik domen bilan boğliq har qanday masala aynan şu kontakt orqali hal qilinadi. Quyida tekşiruv nima uçun kerakligi, unda nimalar soliştirilişi va qanday xatolar jarayonni çözib yuborişini körib çiqamiz.
Kontakt ma'lumotlari domenning "egalik hujjati" hisoblanadi
Domen röyxatdan ötkazilganda registrator tizimiga egasi haqidagi yozuv kiritiladi. Bu yozuv uy yoki avtomobilning hujjatiga öxşaydi: kim körsatilgan bölsa, domenni uzaytiriş, boşqa registratorga ötkaziş, egasini almaştiriş yoki nizo çiqqanda huquqini isbotlaş imkoniyati ham öşanda böladi. Agar kontaktda töqima ism yoki birovning ma'lumotlari turgan bölsa, haqiqiy egasi kerakli paytda domenni öziniki ekanini isbotlay olmaydi.
Şu sababli registrator kiritilgan ma'lumotlarni hujjat bilan soliştiradi. Tekşiruvdan ötgan kontakt keyinçalik qayta-qayta işlatilişi mumkin: bir xil egaga tegişli yangi domenlar uçun hujjatni har safar qaytadan yuklaş şart bölmaydi. Bu ayniqsa bir neçta brendi bor kompaniyalar uçun qulay, çunki barça domenlar bitta tasdiqlangan kontaktga boğlanadi.
Tekşiruvda nimalar soliştiriladi
Jismoniy şaxs uçun kontakt formasidagi ma'lumotlar yuklangan pasport yoki ID karta bilan birma-bir taqqoslanadi. Bunda faqat ism emas, balki hujjat raqami, berilgan sanasi, amal qiliş muddati va şaxsiy identifikatsiya raqami ham tekşiriladi. Quyidagi jadvalda asosiy maydonlar va ularda tez-tez uçraydigan xatolar keltirilgan:
| Maydon | Hujjatdagi joyi | Köp uçraydigan xato |
|---|---|---|
| Familiya, ism, otasining ismi | Ma'lumotlar sahifasi | Hujjatdagidan boşqaça yozilişi (masalan, Xurşid örniga Khurşid) |
| Seriya va raqam | Ma'lumotlar sahifasi | Harf va raqam aralaşib ketişi, O harfi örniga 0 yozilişi |
| Berilgan sana | Ma'lumotlar sahifasi | Tuğilgan sana bilan adaştiriş |
| JŞŞIR (PINFL) | Pasport sahifasi yoki ID kartaning orqa tomoni | 14 xonali raqamning bir raqami tuşib qolişi |
| Amal qiliş muddati | Ma'lumotlar sahifasi | Muddati ötgan eski pasport yuklanişi |
Yuridik şaxs uçun esa taşkilotning töliq nomi, STIR raqami va rahbar ma'lumotlari tekşiriladi. Taşkilot nomi davlat röyxatidagi şaklda, ya'ni taşkiliy-huquqiy şakli bilan birga yozilişi kerak. Qisqartirilgan yoki reklama uçun işlatiladigan brend nomi bu yerda yaramaydi.
Haqiqiy misol: klinika domeni kimning nomida qoldi
Samarqanddagi xususiy stomatologiya klinikasi sayt oçişga qaror qildi va bu işni administratorga topşirdi. Administrator tezroq tugatiş uçun domenni öz pasporti bilan röyxatdan ötkazdi, telefon va poçta ham uniki edi. Ikki yildan keyin u işdan ketdi, domen muddati yaqinlaşganda esa eslatmalar endi heç kimga yetib bormadi. Klinika rahbari domenni uzaytiriş va boşqaruvni öz qöliga oliş uçun sobiq xodimni qidirib topişga majbur böldi, çunki qonuniy egasi aynan öşa xodim edi.
Agar boşidanoq kontakt klinika nomiga, uning STIR raqami bilan oçilganida, bunday vaziyat yuzaga kelmasdi. Bu misol tekşiruvning asl maqsadini yaxşi körsatadi: domen biznesga tegişli bölsa, hujjatlarda ham biznes körsatilişi kerak. Pasport talab qilinişi aynan şu tamoyilni amalda ta'minlaydi.
Hujjatni qanday yuklaş kerak
Tekşiruv köpinça ma'lumotlarning notöğriligi sababli emas, balki rasm sifatsizligi tufayli keçikadi. Telefonda olingan surat xira bölsa, çiroq aksidan biror raqam körinmay qolsa yoki hujjatning çeti kesilgan bölsa, uni öqib bölmaydi va qayta yuklaşni söraşga töğri keladi. Quyidagi oddiy qoidalar jarayonni sezilarli tezlaştiradi:
- hujjatni tekis yuzaga qöyib, kunduzgi yoruğlikda, çiroğsiz suratga oling;
- tört burçagi ham kadrga töliq tuşganiga işonç hosil qiling;
- ID karta bölsa, old va orqa tomonini alohida yuklang;
- surat ustiga yozuv, belgi yoki filtr qöşmang.
sayt.uz kabinetidagi Kontaktlar bölimida hujjat kontakt bilan birga saqlanadi va tekşiruv holati şu yerning özida körinadi. Agar biror maydonda xato topilsa, uni hujjatga moslab tuzatiş kifoya, butun kontaktni qaytadan yaratiş şart emas.
Şaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi haqida
Pasport nusxasini internetda yuborişdan xavotirlaniş tabiiy. Şuni biliş kerakki, bu ma'lumotlar egalikni tasdiqlaş uçun işlatiladi va ommaviy whois xizmatida pasport raqami e'lon qilinmaydi. Özbekistonda şaxsga doir ma'lumotlarni qayta işlaş alohida qonun bilan tartibga solinadi, şuning uçun hujjatni faqat rasmiy kabinet orqali yuklang. Hujjatni messenjer, oddiy elektron xat yoki noma'lum şaxslar orqali yubormang, ayniqsa kimdir özini registrator xodimi deb taniştirib, şaxsiy çatga hujjat sörasa.
Çet el fuqarolari va maxsus holatlar
Özbekistonda biznes yuritayotgan çet el fuqarosi ham .uz domenni röyxatdan ötkazişi mumkin, lekin uning hujjatida mahalliy şaxsiy identifikatsiya raqami bölmasligi mumkin. Bunday hollarda kontakt çet el pasporti asosida töldiriladi va ba'zi maydonlar boşqaça talqin qilinadi. Şubhali vaziyatda, masalan pasport almaştirilgan, familiya özgargan yoki hujjat yangi olingan bölsa, oldindan qöllab-quvvatlaş xizmatiga yozib, qaysi hujjat kerakligini aniqlab oliş vaqtni tejaydi. Familiya özgarganda kontaktni yangilab qöyiş ham muhim, aks holda keyingi operatsiyalarda nomuvofiqlik çiqadi.
Xulosa qilib aytganda, kontakt va pasport tekşiruvi domeningizni sizning nomingizga mustahkam boğlaydi. Bir marta töğri töldirilgan va tasdiqlangan kontakt yillar davomida xizmat qiladi, notöğri yoki birovning nomiga oçilgan kontakt esa eng muhim paytda muammo tuğdiradi.