🔒
Domen

Domain Lock — transfer va özgartirişlardan himoya qanday işlaydi

01.12.2025
← Barça maqolalar

Domen nomi har bir biznes uçun eng qimmatli raqamli aktivlardan biri hisoblanadi va uning yöqolişi yoki öğirlanişi katta moliyaviy zarar va obrö yöqotişga olib kelişi mumkin. Hijacking voqealari har yili minglab marta sodir böladi va aksariyat hollarda domen yetarli darajada himoyalanmagan böladi. Domain Lock aynan şu xavfning oldini oliş uçun yaratilgan mexanizm bölib, u domen bilan boğliq har qanday muhim özgartirişni bloklaşga imkon beradi va faqat domen egasi ruxsati bilan oçiladi.

Registrar Lock va uning işlaş printsipi

Registrar Lock — bu eng asosiy va keng tarqalgan himoya turi bölib, u domen registrar tomonidan örnatiladi. Lock yoqilgan paytda domen nomingizni boşqa registrar'ga transfer qiliş, ism serverlarini özgartiriş yoki kontakt ma'lumotlarini yangilaş imkonsiz böladi. Hatto biror yomon niyatli odam sizning hisobingizga kirsa ham, lock'ni yeçmasdan turib heç qanday muhim özgartiriş qila olmaydi.

Bu xizmat odatda barça registrar'larda mavjud va aksariyati uni bepul taklif qiladi. Lock'ni yoqiş va öçiriş faqat domen egasining hisobiga kirib amalga oşiriladi va köp hollarda qöşimça tasdiqlaş kerak böladi. Bu oddiy lekin samarali yondaşuv 90 foizdan ortiq hijacking urinişlarining oldini oladi.

EPP Lock va uning xususiyatlari

EPP (Extensible Provisioning Protocol) Lock yana bir himoya darajasi bölib, u domen röyxati tizimi (registry) darajasida örnatiladi. Bu lock registrar Lock'dan ham kuçliroq, çunki uni faqat domen egasi va registry örtasidagi maxsus tasdiqlaş orqali olib taşlaş mumkin. EPP Lock'da serverTransferProhibited, serverUpdateProhibited va serverDeleteProhibited kabi maxsus status kodlari domenga qöyiladi.

Bu kuçliroq himoya odatda yirik kompaniyalar va qimmat domenlar uçun qöllaniladi. EPP Lock yoqilgan paytda hatto registrar'ning içki tizimida xato bölsa ham, domen muhim özgartirişlardan himoyalanadi. Bu xizmat köpinça qöşimça tölovni talab qiladi, lekin qimmat domenlar uçun bu xarajat örinli hisoblanadi.

Domain hijacking qanday sodir böladi

Domen öğrilaş bir neçta usulda amalga oşirilişi mumkin va eng keng tarqalgani — fişing orqali registrar hisobiga kiriş ma'lumotlarini öğirlaş. Yomon niyatli odam soxta xat yuborib, foydalanuvçini hisobiga kirişga undaydi va parolni öğirlaydi. Keyin hisobga kirib, domen kontakt ma'lumotlarini va ism serverlarini özgartiradi.

Boşqa usul — registrar yoki domen egasining elektron poçtasiga hujum qiliş. Agar elektron poçta hisobi öğirlansa, hujumçi parol tiklaş orqali registrar hisobiga ham kira oladi. Şu sababli ikki faktorli autentifikatsiya (2FA) va alohida xavfsizlik elektron poçta domen himoyasi uçun zarur hisoblanadi va u Domain Lock bilan birga işlaşi kerak.

Qaçon Lock'ni öçiriş kerak

Domain Lock'ni vaqtinçalik öçiriş faqat ma'lum holatlarda kerak böladi: yangi registrar'ga transfer qilayotganda, kontakt ma'lumotlarini muhim ravişda özgartirayotganda yoki ism serverlarini sezilarli yangilayotganda. Bu vaqtda domen birinçidan xavfli ekanligini esda saqlaşingiz kerak va iş tugaşi bilanoq lock'ni darhol qaytariş lozim.

Transfer jarayonida lock öçirilgan vaqtda EPP code (transfer authorization code) ham generatsiya qilinadi. Bu kod 7-10 kun davomida amal qiladi va u faqat haqiqiy domen egasiga taqdim etiladi. Lock'ni öçirgan va EPP code'ni olgan paytdan boşlab tezroq amalga oşiriş kerak, çunki uzoq vaqt himoyasiz holatda turiş xavfli.

Sayt.uz amaliyot

Sayt.uz orqali röyxatdan ötgan barça domenlarda Registrar Lock standart ravişda yoqilgan bölib, bu qöşimça tölovsiz taklif etiladi. EPP Lock esa premium himoya paketiga kiradi va yiliga 145 000 söm turadi, asosan yirik kompaniyalar va e-commerce platformalari uçun tavsiya etiladi. Ötgan yil davomida 31 ta domenga hijacking urinişi qayd etildi va barça holatlarda Domain Lock muvaffaqiyatli tösib qoldi. Mijozlarning 94 foizi 2FA bilan birga lock xizmatidan foydalanmoqda, bu özining xavfsizlik töplamida eng yaxşi natijalarni beradi. Premium paket egalari ham qöşimça suğurta — 50 million sömgaça domen öğrilaşga qarşi himoya oladi.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English