⚖️
Domen

.uz domen böyiça nizo: qanday hal qilinadi

15.11.2026
← Barça maqolalar

Domen nizosi odatda kutilmagan paytda boşlanadi. Kompaniya yangi sayt oçmoqçi böladi va öz nomidagi .uz domen boşqa birovniki ekanini köradi. Yoki yillar davomida işlab kelgan domen sobiq dasturçi nomiga rasmiylaştirilgani, u esa endi aloqaga çiqmayotgani ma'lum böladi. Bunday holatlarda vahimaga tuşiş yoki darhol sudga boriş örniga, vaziyatni bosqiçma-bosqiç tahlil qiliş kerak. Quyida .uz domen böyiça nizolar qanday turlarga bölinişi va ularni hal qilişning amaliy yöllarini körib çiqamiz.

.uz nizolari qanday turlarga bölinadi

Amaliyotda uçraydigan nizolarning köpçiligi uç guruhga bölinadi. Birinçisi kiberskvotting, ya'ni kimdir maşhur yoki sizning kompaniyangiz nomini bilib turib, uni qayta sotiş yoki sizga zarar yetkaziş maqsadida röyxatdan ötkazgan holat. Ikkinçisi içki nizolar: domen sobiq xodim, veb-studiya yoki dasturçi nomiga rasmiylaştirilgan va endi u domenni qaytarmayapti. Uçinçisi şeriklar örtasidagi nizolar, masalan, biznes bölinganda domen kimga qolişi haqidagi kelişmovçilik.

Bu turlarni farqlaş muhim, çunki har birida yeçim boşqaça. Içki nizolarda köpinça domen kompaniya uçun va kompaniya pulidan tölanganini körsatuvçi hujjatlar hal qiluvçi böladi. Kiberskvottingda esa tovar belgisiga egalik va domen egasining yomon niyatini isbotlaş asosiy masala. Şeriklar nizosida esa ta'sis hujjatlari va özaro kelişuvlar birinçi öringa çiqadi.

Birinçi qadam: domen holatini aniqlaş

Har qanday harakatdan oldin domen hozir kimning nomida, qaçon röyxatdan ötgan va qaçon muddati tugaşini aniqlang. Bu ma'lumotlarning bir qismini oçiq whois sörovi orqali köriş mumkin, şaxsiy ma'lumotlar esa yaşirilgan bölişi mumkin. Domen qaysi serverlarga yönaltirilgani ham foydali ma'lumot beradi:

whois misol.uz
dig NS misol.uz +short
dig A misol.uz +short

Agar domen muddati yaqin orada tugaydigan bölsa va egasi uni uzaytirmasa, domen ma'lum muddatdan keyin böşaşi mumkin. Bunday holatda nizoni boşlaş örniga domen böşaşini kuzatib turiş ba'zan eng oson yöl böladi. Ammo bunga töliq işonmang: egasi oxirgi kunda uzaytirişi yoki boşqa kimdir sizdan oldin olişi mumkin.

Dalillarni oldindan töplaş

Nizo qaysi yöl bilan hal qilinişidan qat'i nazar, kuçli dalillar sizning asosiy qurolingiz. Ularni nizo boşlanişidan oldin töplaş kerak, çunki keyin domen egasi sahifani özgartirişi yoki ma'lumotlarni öçirişi mumkin. Dalillar röyxati holatga qarab farq qiladi, lekin odatda quyidagilar foydali böladi.

Saytning eski körinişini Internet Arçive'ning Wayback Maçine xizmatida köriş mumkin, bu domen avval sizning kompaniyangiz sayti sifatida işlaganini körsatişda yordam beradi. Muhim sahifalarni notarial tasdiqlangan holda qayd etiş imkoniyatini ham yurist bilan maslahatlaşib köring, çunki sudda bunday dalillarning oğirligi yuqoriroq bölişi mumkin.

Toşkentdagi klinika misoli

Faraz qilaylik, Toşkentdagi xususiy stomatologiya klinikasi beş yil oldin saytni frilanser dasturçiga buyurtma qilgan. Dasturçi tishklinika.uz domenini öz nomiga röyxatdan ötkazgan, klinika esa har yili unga xizmat uçun tölab kelgan. Keyin hamkorlik töxtadi, dasturçi domenni klinikaga ötkazişdan boş tortdi va qöşimça pul talab qila boşladi. Klinikaning barça reklama materiallarida, Google xaritalarida va bemorlar telefonida aynan şu domen saqlangan.

Bu holatda klinika birinçi navbatda dasturçiga tölovlar tarixini, yozişmalarni va agar bölsa, şartnomani töplaydi. Şartnomada sayt va domen buyurtmaçiga tegişli ekanligi yozilgan bölsa, pozitsiya ança kuçli böladi. Keyin dasturçiga rasmiy yozma talabnoma yuboriladi, unda domenni ma'lum muddat içida klinikaga ötkaziş söraladi. Köp holatlarda şu bosqiçda masala hal böladi, çunki tomonlar sud xarajatlari va vaqt yöqotişini xohlamaydi.

Muzokara va rasmiy talabnoma

Muzokara eng tez va arzon yöl, lekin uni töğri olib boriş kerak. Birinçi xatda tahdid qilmasdan, faktlarni aniq bayon qiling: domen kimga tegişli bölişi kerakligi, buning asoslari va nima taklif qilayotganingiz. Agar domen egasi uni sotişga tayyor bölsa, narx kelişilgan taqdirda pulni töğridan-töğri ötkaziş örniga, domen sizga ötkazilgandan keyingina tölov amalga oşiriladigan xavfsiz sxemani tanlang.

Agar muzokara natija bermasa, yurist orqali rasmiy talabnoma yuboriladi. Bu hujjat keyinçalik sudda siz nizoni tinç yöl bilan hal qilişga uringaningizni körsatadi. Talabnomada domenni ötkaziş muddati va aks holda qanday çoralar körilişi aniq yozilişi kerak. Bu bosqiçda domen egasiga yuborilgan barça xabarlarning nusxalarini saqlang.

Sud orqali hal qiliş

Köplab mamlakat zonalari kabi, .uz zonasida ham nizolar asosan milliy qonunçilik va sud orqali hal qilinadi. Xalqaro .com domenlari uçun möljallangan UDRP tartibi .uz uçun avtomatik ravişda qöllanilmaydi, şuning uçun joriy qoidalarni .uz zonasi ma'muri hujjatlaridan aniqlaş kerak. Tadbirkorlik subyektlari örtasidagi nizolar odatda iqtisodiy sudda, jismoniy şaxslar iştirokidagi nizolar esa fuqarolik işlari böyiça sudda köriladi, lekin aniq sudlovni yurist belgilaydi.

Da'vo bilan birga suddan da'voni ta'minlaş çorasi sifatida domenni boşqa şaxsga ötkaziş yoki özgartirişni taqiqlaşni söraş mumkin, bu nizo davomida domen qöldan qölga ötib ketişining oldini oladi. Sud qarori qonuniy kuçga kirgaç, u registrator va zona ma'muriga taqdim etiladi va domen qarorga muvofiq qayta rasmiylaştiriladi. Sud jarayoni vaqt talab qiladi, şuning uçun bu davrda mijozlaringizni yöqotmaslik uçun vaqtinçalik boşqa domendan foydalaniş rejasini ham öylab qöying.

Nizoning oldini oliş yöllari

Eng yaxşi nizo bu umuman boşlanmagan nizo. Uning oldini olişning asosiy qoidasi domenni har doim kompaniya nomiga yoki rahbarning öz nomiga rasmiylaştiriş, dasturçi yoki studiya nomiga emas. Dasturçiga domenni boşqariş uçun texnik kiriş beriş mumkin, lekin egalik har doim sizda qolişi kerak. Şartnomada esa sayt, domen va barça kiriş ma'lumotlari buyurtmaçiga tegişli ekanini aniq yozing.

Ikkinçi qoida domenni öz vaqtida uzaytiriş va kiriş ma'lumotlarini bir neçta mas'ul şaxsda saqlaş. sayt.uz kabinetida domen kompaniya nomiga rasmiylaştiriladi va avtomatik uzaytirişni yoqiş mumkin, bu esa domen e'tibordan çetda qolib, boşqa qölga ötib ketişi xavfini kamaytiradi. Bundan taşqari, brendingiz uçun tovar belgisini röyxatdan ötkaziş kelajakdagi har qanday nizoda pozitsiyangizni kuçaytiradi.

Yodda tuting, bu maqola umumiy yöriqnoma bölib, yuridik maslahat örnini bosmaydi. Har bir nizo öz faktlari va hujjatlariga boğliq, şuning uçun jiddiy holatlarda intellektual mulk yoki xöjalik huquqi böyiça tajribali yurist bilan maslahatlaşing.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English