HTTPS sertifikatni örnatiş saytni xavfsizlaştiriş jarayonidagi birinçi qadamdir, lekin töliq xavfsizlik uçun bu yetarli emas. Tajovuzkorlar foydalanuvçining HTTPS ga ötiş jarayonida ulanişni uşlab, uni HTTP ga qaytarib yuboriş orqali ma'lumotlarni öğirlaşi mumkin. Bu hujum SSL stripping deb ataladi va undan himoyalaniş uçun HSTS (HTTP Strict Transport Security) texnologiyasi yaratilgan. Uşbu maqolada HSTS ni qanday töğri sozlaş va preload röyxatiga qöşiliş jarayonini batafsil körib çiqamiz.
HSTS texnologiyasi qanday işlaydi
HSTS — bu server tomonidan brauzerga yuboriladigan maxsus HTTP sarlavhasi bölib, "şu domenni keyin har doim faqat HTTPS orqali oçiş" buyruğini beradi. Brauzer bu buyruqni qabul qilgaç, max-age parametrida körsatilgan vaqt davomida bu domenga heç qanday HTTP sörovni yubormaydi. Hatto foydalanuvçi http:// deb manzilni qölda kiritsa ham, brauzer avtomatik HTTPS ga aylantiradi. Bu hujumçining "downgrade" hujumini imkonsiz qiladi.
HSTS sarlavhasini sozlaş
HSTS ni yoqiş uçun serverda quyidagi sarlavhani qöşiş kerak: Strict-Transport-Security: max-age=63072000; includeSubDomains; preload. Bu yerda max-age 2 yilga teng sekundlarda körsatilgan, includeSubDomains barça subdomenlarga ham qoidani qöllaydi, preload esa preload röyxati uçun ruxsat beradi. Apaçe da bu .htaccess yoki virtual host konfiguratsiyasida, Nginx da esa server blokida sozlanadi.
Preload röyxati nima
HSTS ning oddiy işlaşida bir kamçilik bor — birinçi marta saytga kirgan foydalanuvçi hali HSTS sarlavhasini olmagan böladi va şu birinçi ulaniş vaqtida hujumga uçraşi mumkin. Bu muammoni hal qiliş uçun Google preload röyxati yaratdi. Bu röyxatdagi barça domenlar brauzer kodi içiga "hardcoded" qilib kiritilgan va brauzer heç qaçon bu domenlarga HTTP sörov yubormaydi, hatto birinçi marta kirayotganda ham.
Preload röyxatiga qöşiliş jarayoni
Domeningizni hstspreload.org saytida tekşirib, ariza yuborişingiz mumkin. Talablar qattiq: barça subdomenlarda ham HTTPS bölişi, HSTS sarlavhasida max-age kamida 31536000 (1 yil), includeSubDomains va preload yorliqlari bölişi şart. Ariza tasdiqlangaç, domen Chrome, Firefox, Safari, Edge va Operada keyingi versiya yangilanişida röyxatga qöşiladi. Bu jarayon odatda 6-12 hafta davom etadi.
Preload röyxatidan çiqişning qiyinligi
Preload röyxatiga kiriş oson, lekin undan çiqiş juda qiyin. Agar siz HTTPS dan HTTP ga qaytmoqçi bölsangiz yoki domenni boşqa egaga sotmoqçi bölsangiz, preload röyxatidan çiqariş sörovi 6-12 oy davom etadi. Şuning uçun preload ga qöşilişdan oldin yaxşilab öylab köriş kerak. Saytning HTTPS bilan işlaşi 100% barqaror bölganligiga işonç hosil qiling.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlarining 18% HSTS yoqilgan, ulardan 6% preload röyxatida. Biz HSTS yoqişni har bir saytga tavsiya qilamiz, lekin preload ga qöşilişni faqat barqaror loyihalar uçun maslahat beramiz. HSTS sozlaş xizmati 60 000 söm bir martalik, preload arizasi tayyorlaş 150 000 söm. Mijozlarimizning 99,4% i HSTS yoqilgaç sertifikat bilan boğliq hujumlardan töliq himoyalangan.