Sayt egasi uçun brauzerdagi qulf belgisining yöqolişi — bu xavfsizlik bilan boğliq eng taşvişli signallardan biri. Köpinça sayt avval normal işlab turgan, lekin yangi şablon örnatilgan yoki bir neçta rasm yangilangandan keyin manzil qatorida ogohlantiriş paydo böladi. Bu holatning sabablari texnik nuqtai nazardan tuşunarli, lekin ularni topiş va tuzatiş köpinça tajribasiz dasturçi uçun jiddiy qiyinçilikni keltirib çiqaradi.
Mixed content muammosi
Eng tarqalgan sabab — bu mixed content, ya'ni HTTPS sahifaning içida HTTP orqali yuklanayotgan resurslar. Bu rasm bölişi mumkin, JavaScript fayli, CSS yoki video. Zamonaviy brauzerlar bunday holatda qulf belgisini olib taşlaydi va konsolga ogohlantiriş çiqaradi. Sayt.uz tajribasida bu muammoning ildizi köpinça eski şablonlardagi qattiq kodlangan http:// havolalari böladi. Tuzatiş uçun saytning HTML, CSS va JavaScript fayllarini körib çiqib, barça http:// boşlanişini https:// ga almaştiriş kerak yoki yaxşisi protocol-relative // formatdan foydalaniş lozim.
Eskirgan yoki notöğri sertifikat
Ikkinçi keng tarqalgan sabab — sertifikatning muddati tugaganligi yoki notöğri domenga çiqarilgan bölişi. Avtomatik yangilaniş işlamay qolgan bölişi mumkin, masalan Let's Encrypt certbot xizmati töxtagan yoki cron job öçirilgan. Ba'zan sertifikat asosiy domen uçun çiqarilgan, lekin www subdomen kiritilmagan. Bunday holatda foydalanuvçi www orqali kelganda brauzer xatolik beradi. Tekşiriş uçun openssl s_client -connect domen.uz:443 buyruğidan foydalaniş mumkin.
Taşqi xizmatlar va vidjetlar
Köpgina saytlar taşqi xizmatlardan vidjet va skriptlarni örnatib qöyadi — masalan, Google Maps, YouTube, onlayn-konsultant va tölov tizimlari. Agar bu xizmatlardan biri HTTPS orqali işlamasa yoki muddati ötgan sertifikat işlatsa, butun sahifa "töliq xavfsiz emas" deb belgilanadi. Bu holatda har bir taşqi resurs alohida tekşirilişi va kerak bölsa olib taşlanişi yoki almaştirilişi lozim.
Subdomenlar va canonical havolalar
Sayt SEO uçun canonical havola sifatida http://domen.uz ni belgilab qöygan bölişi mumkin. Bu hatto sahifa HTTPS orqali oçilsa ham brauzer va qidiruv tizimlari uçun çalğituvçi signal beradi. Barça canonical, hreflang va Open Graph URL'lar https:// bilan boşlanişi şart. Şuningdek .htaccess yoki nginx konfiguratsiyasida HTTP dan HTTPS ga 301 yönaltiriş örnatiş majburiy.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz texnik xizmati 2036-yil aprel oyida mijozlarning qulf belgisi muammolari böyiça 1 247 ta murojaatni tahlil qildi. Ulardan 64 foizi mixed content, 21 foizi muddat tugagan sertifikat, 9 foizi notöğri domen va 6 foizi taşqi vidjetlar sababli edi. Avtomatik tekşiriş vositasi işga tuşirilgandan söng, muammolarning 88 foizi mijoz murojaat qilmasdan oldin aniqlanib, ogohlantiriş jönatildi. SSL sertifikatni yangidan örnatiş xizmati 95 000 söm, mixed content auditi esa 145 000 söm turadi. Aksariyat hollarda muammo bir neça soatda bartaraf etiladi.