🧩
Hosting

Joomla uçun hosting tanlaş, sozlaş va xavfsiz yangilaş

17.11.2026
← Barça maqolalar

Joomla Özbekistonda hanuzgaça köp işlatiladigan kontent boşqaruv tizimlaridan biri: davlat taşkilotlari, maktablar, kollejlar va köplab kiçik korxonalar saytlari aynan şu tizimda yiğilgan. Muammo şundaki, bunday saytlar köpinça bir marta işga tuşiriladi-yu, keyin yillab yangilanmay qoladi. Eski Joomla va eskirgan kengaytmalar esa buzğunçilar uçun eng oson nişonga aylanadi. Şu sababli Joomla uçun hosting tanlaş faqat disk hajmi masalasi emas, balki töğri PHP muhiti, baza va muntazam yangilaş jarayonini yölga qöyiş masalasidir.

Joomla hostingdan nimalarni talab qiladi

Joomla'ning har bir asosiy versiyasi öz minimal talablariga ega. Masalan, Joomla 5 PHP 8.1 va undan yangi versiyalarni talab qiladi, Joomla 3 esa PHP 8 bilan töliq işlamaydi. Aniq talablarni har doim joomla.org saytidagi rasmiy "Technical Requirements" sahifasida tekşiring, çunki ular har bir katta relizda özgaradi. Hostingda bir neçta PHP versiyasini tanlaş imkoniyati bölişi muhim: eski saytni yangilaş jarayonida avval PHP versiyasini bosqiçma-bosqiç kötarişga töğri keladi.

Baza uçun MySQL yoki MariaDB'ning zamonaviy versiyasi kerak. PHP kengaytmalaridan json, mysqli yoki pdo_mysql, gd yoki imagick, zip, intl va mbstring yoqilgan bölişi kerak, aks holda örnatiş yoki yangilaş yarim yölda töxtaydi. ISPmanager panelida bu kengaytmalarni PHP sozlamalari bölimida köriş va yoqiş mumkin.

Tavsiya etiladigan PHP sozlamalari

Standart PHP çegaralari köpinça Joomla uçun torlik qiladi, ayniqsa yangilaş paketini yuklaş yoki katta rasmlar bilan işlaşda. Quyidagi qiymatlar örta hajmdagi sayt uçun yaxşi boşlanğiç nuqta hisoblanadi:

memory_limit = 256M
upload_max_filesize = 32M
post_max_size = 32M
max_execution_time = 120
output_buffering = Off

Bu qiymatlarni hosting panelidagi PHP sozlamalari orqali özgartirgan ma'qul. Agar sayt juda katta bölsa yoki köp kengaytma işlatsa, memory_limit ni biroz oşiriş mumkin, lekin buni muammoni yaşiriş vositasi sifatida emas, balki ehtiyoj tasdiqlangandagina qiling.

Örnatişdan keyingi birinçi sozlamalar

Joomla örnatilgaç, birinçi navbatda qidiruv tizimlari uçun tuşunarli havolalarni yoqing. Buning uçun sayt ildizidagi htaccess.txt faylini .htaccess deb qayta nomlaş va global konfiguratsiyada "URL Rewriting" parametrini yoqiş kifoya. Şundan söng havolalar index.php?option=... körinişidan oddiy, öqiladigan manzillarga aylanadi.

cd ~/www/example.uz
mv htaccess.txt .htaccess

Keyin "Global Configuration" bölimida "Force HTTPS" parametrini butun sayt uçun yoqing. Bu faqat SSL sertifikat örnatilgandan keyin qilinadi, aks holda sayt oçilmay qoladi. sayt.uz hostingida bepul Let's Encrypt sertifikati avtomatik yangilanadi, şuning uçun HTTPS'ni bir marta yoqib qöyiş yetarli. Şu yerning özida xatolar haqida xabar beriş darajasini "None" yoki "System Default" holatiga qöying: işlab turgan saytda xato matnlari taşrif buyuruvçilarga körinmasligi kerak.

Cron va rejalaştirilgan vazifalar

Joomla 4 va 5'da rejalaştirilgan vazifalar (Sçeduled Tasks) mavjud: ular yangilanişlarni tekşiriş, sessiyalarni tozalaş va boşqa xizmat işlarini bajaradi. Odatda ular taşrif buyuruvçi kirganda işga tuşadi, ammo kam taşrif buyuriladigan saytda bu işonçsiz. Yaxşiroq yöl hosting panelida haqiqiy cron yaratişdir:

*/15 * * * * php /var/www/USER/data/www/example.uz/cli/joomla.php scheduler:run --all

Fayl yöli hostingdagi haqiqiy papkangizga mos bölişi kerak, buni panelning fayl menejeridan aniqlab olasiz. Buyruq işlaşini avval SSH orqali qölda tekşirib köring.

Yangilaşni xavfsiz bajariş tartibi

Toşkentdagi bir xususiy maktabning misolini olaylik. Uning sayti 2019-yilda Joomla 3'da yaratilgan, öşandan beri heç kim yangilamagan, va bir kuni boş sahifada begona reklama havolalari paydo bölgan. Tozalaşdan keyin ham asosiy savol qoladi: saytni qanday qilib zamonaviy versiyaga ötkaziş kerak? Javob har doim bitta: avval töliq zaxira nusxa, keyin sinov, faqat şundan söng işlab turgan saytni yangilaş.

  1. Fayllar va bazaning töliq zaxira nusxasini oling. Akeeba Backup kengaytmasi yoki hosting panelidagi zaxira vositasi bunga mos keladi.
  2. Saytning nusxasini alohida subdomenda, masalan test.example.uz da oçing va yangilaşni avval öşa yerda sinang.
  3. Barça kengaytmalarni joriy versiyaning eng sönggi relizigaça yangilang, keyin "Pre-Update Check" orqali qaysilari yangi versiya bilan mos ekanini köring.
  4. Yadroni yangilang, saytning asosiy sahifalarini, formalarni va administrator panelini tekşiring.
  5. Muammo bölmasa, xuddi şu jarayonni işlab turgan saytda takrorlang.

Katta versiyadan versiyaga ötişda, masalan 3'dan 4'ga, eng köp muammo şablon va eski kengaytmalardan çiqadi. Ba'zi kengaytmalar yangi versiyada umuman işlamaydi va ularning örniga muqobil topişga töğri keladi. Şuning uçun bu işni bir kunda tugatişga şoşilmang.

Buyruq qatori orqali tekşiriş

Joomla 4 va undan keyingi versiyalarda buyruq qatori vositasi bor. U yordamida yangilanişlarni tekşiriş, keşni tozalaş va saytni texnik xizmat rejimiga ötkaziş mumkin:

php cli/joomla.php core:check-updates
php cli/joomla.php site:down
php cli/joomla.php cache:clean
php cli/joomla.php site:up

Mavjud buyruqlar röyxatini php cli/joomla.php list orqali körişingiz mumkin, çunki versiyalar orasida röyxat biroz farq qiladi.

Xavfsizlikni kundalik işga aylantiriş

Yangilaş bir martalik tadbir emas. Administrator paneliga kiriş manzilini begonalardan himoyalaş, ikki bosqiçli autentifikatsiyani yoqiş va keraksiz administrator akkauntlarini öçiriş saytni ança mustahkamlaydi. Işlatilmayotgan kengaytmalarni şunçaki öçirib qöymasdan, butunlay olib taşlang: öçirilgan, lekin fayllari qolgan kengaytma ham zaiflik manbai bölişi mumkin.

Fayl ruxsatlariga ham e'tibor bering. Papkalar uçun odatda 755, fayllar uçun 644 yetarli, configuration.php uçun esa 444 yoki 640 qöyiş mumkin. Heç qaçon 777 işlatmang: bu boşqa jarayonlarga ham faylga yozişga ruxsat beradi.

find . -type d -exec chmod 755 {} \;
find . -type f -exec chmod 644 {} \;

Agar sayt allaqaçon buzilgan bölsa yoki uni özingiz yangilaşga işonçingiz komil bölmasa, sayt.uz kabinetidagi texnik yordam orqali murojaat qiling va saytning hozirgi holatini, Joomla versiyasini va qaysi kengaytmalar örnatilganini yozib yuboring. Bu ma'lumot muammoni tezroq tahlil qilişga yordam beradi.

Öxşaş maqolalar

🛡️ OJS jurnal saytini botlardan himoyalaş: qidiruv, yuklama va loglar 🛠️ Texnik yordamga töğri murojaat: muammo tez hal bölişi uçun nima yoziş kerak 🧭 Vektor bazani öz serveringizda işlatiş: Qdrant va pgvector 🧭 Portainer: Docker konteynerlarini brauzer orqali boşqariş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English