⏰
blog.cat.ssl

SSL sertifikat muddatini kuzatiş: monitoring tizimlari va ogohlantiriş xizmatlari

12.09.2026
← Barça maqolalar

SSL sertifikatning muddati tugaşi — bu eng xavfli texnik avariyalardan biri hisoblanadi. Brauzer foydalanuvçiga qizil ogohlantiriş körsatadi, qidiruv tizimlari saytni quyiroq tuşiradi, tölov tizimlari esa ulanişni butunlay rad etadi. Eng yomoni şundaki, bu hodisa har doim eng noqulay vaqtda, köpinça dam oliş kunlari yoki bayram arafasida sodir böladi. Aynan şuning uçun köplab kompaniyalar SSL muddatini avtomatik kuzatiş tizimlarini sozlaşga harakat qilmoqda.

Nima uçun qölda kuzatiş işlamaydi

Köpgina texnik direktorlar dastlab SSL muddatlarini Excel jadvalida yoki Google Calendar'da yozib qöyişni boşlaydi. Bu yondaşuv kiçik kompaniyalar uçun bir neça oy işlaşi mumkin, lekin domenlar soni ösgan zahoti tizim buziladi. Xodim işdan ketadi, hisob raqami unutiladi, eslatma kutilmagan tomonga jönatiladi. Sayt.uz tahlillariga köra, qölda kuzatuv sxemasini qöllaydigan mijozlarning qariyb 38 foizi yiliga kamida bir marta SSL muddatini ötkazib yuboradi va saytning işlamay qolişiga olib keladi.

Taşqi monitoring xizmatlari

UptimeRobot, Better Stack va Pingdom kabi xizmatlar SSL sertifikat muddatini doimiy ravişda tekşirib turadi. Bu platformalar har 5-10 daqiqada saytga sörov yuboradi va sertifikat ma'lumotlarini öqiydi. Muddat tugaşiga 30, 14, 7 va 1 kun qolganda elektron poçta, SMS yoki Telegram orqali ogohlantiriş jönatiladi. UptimeRobot bepul rejada 50 ta monitor taqdim etadi, bu kiçik va örta biznes uçun yetarli. Better Stack esa kengaytirilgan funksiyalar — incident management, statuspage va jamoa bilan integratsiyani taklif qiladi.

Öz serveringizda monitoring

Agar kompaniya köp sonli domenlarni boşqarsa, öz serverida monitoring örnatiş mantiqliroq böladi. Prometheus va Grafana kombinatsiyasi blackbox_exporter moduli orqali har bir domen uçun SSL muddatini körsatuvçi metrika hosil qiladi. Buning ustiga alertmanager qoidalari yoziladi va ogohlantirişlar töğridan-töğri DevOps jamoasining Slack kanaliga tuşadi. Bu yondaşuv professional darajadagi monitoring beradi, lekin sozlaş uçun bir neça kun vaqt va Linux serveri talab qiladi.

Skript orqali avtomatlaştiriş

Eng oddiy yeçim — cron job orqali har kuni openssl buyruği yordamida sertifikat muddatini tekşirib, qolgan kunlar sonini hisoblaş. Bash yoki Python skripti yozib, ma'lum çegaradan kam kun qolganda Telegram bot orqali xabar yuboriş mumkin. Bu usul bepul va mustaqil bölib, ayniqsa kiçik agentliklar uçun qulay. Skriptni GitHub Actions cron jadvali bilan işga tuşiriş ham tarqalgan amaliyot bölib qoldi.

Sayt.uz amaliyot

Sayt.uz platformasi 2036-yil bahor oylarida öz mijozlari uçun avtomatik SSL muddatini kuzatiş tizimini işga tuşirdi. Tizim kabinetdagi har bir domen uçun har 6 soatda sertifikat holatini tekşiradi va muddat tugaşiga 30, 14, 7 va 2 kun qolganda email hamda Telegram orqali ogohlantiriş jönatadi. Statistikaga köra, monitoring yoqilgan 8 412 ta sayt orasida 2036-yilning birinçi çoragida 97,6 foizi muddatini öz vaqtida uzaytirgan, faqat 203 ta domen keçikkan. Bu körsatkiç monitoringsiz mijozlarda 71 foizni taşkil qiladi. Domen yangilaş narxi 178 000 sömdan boşlanadi, SSL sertifikat uzaytiriş esa 312 000 söm atrofida turadi. Avtomatik ogohlantiriş xizmati barça tariflarga bepul kiritilgan va alohida tölov talab qilmaydi.

Öxşaş maqolalar

📧 mail.domen.uz uçun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirişini qanday yöqotiş ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qiliş 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning oçiq jurnali qanday işlaydi 🏢 Içki (intranet) saytlar uçun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalaş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English